ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରି ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ନିରମଳ ଶକ୍ତିରେ ଭରିପୁରି, ଅନେକ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ସହ ଏକତାରେ ବସିଥିଲେ, ସେ ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଅନେକ ଉପକାର ଓ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ। ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଲେ, “ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଅଧିକ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଧନ ଦିଅ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଫଳ ଦିଅ। ଆମ ପୁଅ ବିଜୟୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେଉ; ତୁମ ଦୟା ଆମ ସହ ରହୁ।” ଅଗ୍ନି, ଯାହା ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ଆସନରେ ବସି, ଯୁବ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଯଜ୍ଞର ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଅନନ୍ତ ଯୁବା, ଜଙ୍ଗଲରେ ଅମର ଭାବେ ବସି, ଏଠାରେ ଅମରତ୍ୱ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ। ଭାରତମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ। ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଅଧିକ ଧନ ଦେଖ, ଦିନଗୁଡିକୁ ଆମ ପାଇଁ ନେତୃତ୍ୱ କର। ପୁରୁଣା ଦଶଟି କାଠ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ମାତାମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ଅଗ୍ନି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ଅଟୁଟ। ଋଷି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଭୂମିରେ, ଇଳାର ଆସନରେ, ଦିନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ରଖିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ପଥରରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଜଳରେ, ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା, “ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଗାଁର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଦିଅ; ଆମ ପୁଅ ଓ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ବିଜୟୀ ହେଉ। ତୁମ ଦୟା ଆମ ସହ ରହୁ।” ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବିନତି କରାଗଲା, “ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁ ଦଳ ଓ ବିରୋଧୀମାନେଙ୍କୁ ଜୟ କର; ଅଜୟ ହେଉ, ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରତିହତ କର, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦିଅ।” ଅଗ୍ନି, ଇଳା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ, ଅମର, ପୂଜାର ଅଧିକାରୀ; ଆମ ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ଦେବତା। ଅଗ୍ନି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଜାଗ୍ରତ, ଶକ୍ତିର ପୁଅ, ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି; ଏଠାରେ ଆମର ଆସନ, ଏହି ପବିତ୍ର କୁଶ ଚରାଇ। ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନି ଓ ଦେବମାନେ ସହିତ, ଆମ ପ୍ରଶଂସା ବୃଦ୍ଧି କର; ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞରେ କ୍ରିୟାଶୀଳ। ଅଗ୍ନି, ଉପାସକମାନେ ପାଇଁ ନାୟକ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ; ଆମ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ତୁମ ଦୟା ସହିତ ରକ୍ଷା କର। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦିବାର ପୁଅ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏବଂ ଭୂମିର ସନ୍ତାନ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା; ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏଠାରେ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କର। ଅଗ୍ନି, ଜ୍ଞାନୀ, ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ ଫଳ ଦିଅ; ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଉପହାର ସହ ଏଠାରେ ଆଣ। ଅଗ୍ନି, ଦିବା ଓ ଭୂମିରୁ ଜନ୍ମିତ, ସମସ୍ତରେ ବିସ୍ତୃତ, ଦିବ୍ୟ, ଅମର, ଅଚ୍ୟୁତ; ଉପହାର ସହ ଶୋଭା ପାଇଁ, ପୂଜା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଅଗ୍ନି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପାସକର ଘରକୁ, ସୋମ ପ୍ରେସ୍ସ କରୁଥିବା ଯଜ୍ଞକୁ, ଅଜୟ ଦେବମାନେ, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଜଳରେ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ, ଘରରେ ଅମର, ଶକ୍ତିର ପୁଅ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନୀ; ତୁମ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆସନଗୁଡିକୁ ବୃଦ୍ଧି କର। ମନରେ ଧରି, କୁଶିକମାନେ ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଉପହାର ଦେଇ, ଦାନଶୀଳ ଦେବତା, ରଥୀ, ଧନ ଦେବାକୁ ଚାହିଁ, ଗୀତରେ ଡାକିଥିଲେ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି, ବୈଶ୍ୱାନର, ମାତରିଶ୍ୱାନ, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ; ବୃହସ୍ପତି, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଶୁଣିବାକୁ ସଦା ତତ୍ପର, ଅତିଥି, ମନୁଷ୍ୟର ପୂଜା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ନେଇଁ ହସ୍ତୀର ଭଳି, ବୈଶ୍ୱାନର କୁଶିକମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ବୀର ଶକ୍ତି, ଅଶ୍ୱ ଧନ, ଅମରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନ ଦିଅ, ସଦା ଜାଗ୍ରତ ରହ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନିମାନେ ଶକ୍ତିରେ ଚାଲନ୍ତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମିଶ୍ରିତ, ଚିତିକା ମାନେ ସହିତ; ମାରୁତମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଧ ଦେବା, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ଅଟୁଟ ପାହାଡ ହଲାଇ ଦେନ୍ତି। ଅଗ୍ନିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ମାରୁତମାନେ, ସମସ୍ତ ଜନ, ଆମେ ତୁମ ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାହାଯ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରୁ; ତୁମର ନିଜ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ବର୍ଷା ଦେବା, ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ଦାନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା। ଦଳ ଦଳ, ଦଳ ଦଳ ସହିତ, ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶଂସାରେ, ଅଗ୍ନିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ମାରୁତଙ୍କ ଶକ୍ତି ଆମେ ଚାହୁଁ; ଚିତିକା ଅଶ୍ୱ ଦେବା, ବର୍ଷା ଦେବା, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସଭାରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସନ୍ତି। ଅଗ୍ନି କହିଲେ, “ମୁଁ ଜନ୍ମରେ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନୀ; ଘୃତ ମୋର ଦୃଷ୍ଟି, ଅମରତ୍ୱ ମୋର ଆସନ; ହ୍ୟମ୍ ମୋର ତ୍ରିଗୁଣ ଆସନ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଚଳି; ଅଜର ଉଷ୍ଣତା, ଉପହାର ମୋର ନାମ।” ତିନି ଶୁଧ୍ଧି ତାଲା ଦ୍ୱାରା, ଅଗ୍ନି ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉପସ୍ଥିତ କରି, ହୃଦୟ ଓ ମନରେ ଆଲୋକ ଜାଣି, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧନ ତିଆରି କରି, ଦିବା ଓ ଭୂମି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଉଚ୍ଚାରଣର ପିତା, ଶତ ଧାରାରେ ବହି, ନିଜ ଦୁଇ ଜନ୍ମଦାତାଙ୍କ କୋଲେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ; ଦୁଇ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରନ୍ତି, ସତ୍ୟ କଥା କହିଥିବା। ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ, ଶକ୍ତି ଦେବାକୁ, ଉପହାର ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଘୃତ ଦେଇ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି; ଆନନ୍ଦ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଦେବମାନେଙ୍କ ଦୟା ଚାହିଁ। ଅଗ୍ନି, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି; ଯଜ୍ଞ ସଫଳ କରିଥିବା, ତତ୍ପର ଓ ଚିନ୍ତାଶୀଳ। ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆମେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା, ଶତ୍ରୁତା ଜୟ କରି, ଦ୍ୱେଷ ପାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଅଗ୍ନି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ; ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଚାହୁଁ, ଯାହାର ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର କେଶ। ଅଗ୍ନି, ଅମର ଓ ବିସ୍ତୃତ ପଦ, ଶୁଦ୍ଧ ଘୃତ ତାଙ୍କର ଶୁଧ୍ଧି, ଉପହାର ଦେଇ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି; ଯଜ୍ଞରେ ଉପହାର ନେବାକୁ ତାଙ୍କୁ ଡାକାଯାଇଛି। ଯେଉଁମାନେ ଏକତାରେ, ଯଥାଯଥ ଉପକରଣ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ଅମର ଦେବତା, ପୂଜାରି, ଦକ୍ଷତାରେ ଆଗରେ ଚାଲି, ଯଜ୍ଞକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯଜ୍ଞରେ ଆଗେଇ ନେଇଯାଇ, ଋଷି ଯଜ୍ଞ ସଫଳ କରିଥିଲେ।