ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ବେଦମୟ ପୃଥିବୀରେ ଅଗ୍ନିଦେବ ମହାନ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ । ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗାଙ୍କ ପରି ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଦେବ, ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ନୀତିରେ ଅଟୁଟ ଅଟଳ । ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ବୃତ୍ରାକୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସର୍ବଜ୍ଞ, ସେ ଗାୟକଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଠିନତା ମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ । ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ମୁଁ ଡଧିକ୍ରା, ଅଗ୍ନି, ଦିବ୍ୟ ଉଷା, ବୃହସ୍ପତି, ସବିତା, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଭାଗା, ବସୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଡାକୁଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି—ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଅମୃତମୟ ଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଖିଦିଅ, ଆମ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କର । ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଥମ ପୂରୋହିତ ଭାବରେ ବସି, ଦହି ଓ ଘୃତର ଅଂଶର ସ୍ୱାଦ ନିଅ । ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଇଁ ଘୃତ ଧାରା ବହୁଛି, ତଳି ଅଂଶ ଚର୍ବିରେ ଭିଜିଯାଉଛି । ଦେବମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଭୋଜନରେ ତୁମେ ଆମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରସ୍କାର ଦିଅ । ଅଗ୍ନି, ତୁମ ପାଇଁ ମଧୁର ଘୃତ ଅଂଶ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ବହୁଛି, ଯେପରି ଶକ୍ତି ଅଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ । ଅପରିମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ବିବେକୀ ଅଗ୍ନି, ଏହି ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଚିନ୍ତନଶୀଳ ଭାବରେ ନେଅ । ଆମେ ତୁମେ ପାଇଁ ମଧୁର ଚର୍ବି ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛୁ, ଦୟାମୟ ଅଗ୍ନି, ଏହି ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କର । ଏହି ଅଗ୍ନି, ଯାହାଙ୍କ ଉଦରରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ସାହର ସହିତ ପିସିଥିବା ସୋମ ରଖିଥିଲେ, ସେ ଜାତବେଦା, ହଜାର ଶକ୍ତିର ଧାରୀ, ଦୃତ ଘୋଡ଼ା ପରି ବିଜୟୀ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ । ଅଗ୍ନିଙ୍କ ତେଜ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଜଳରେ ବ୍ୟାପିତ । ସେ ଏହି ତେଜ ଦ୍ୱାରା ବିଶାଳ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସାରିତ, ତାଙ୍କ ତେଜ ପ୍ରବଳ, ତାଙ୍କ ଆଲୋକ ଲୋକମାନେ ଦେଖନ୍ତି । ଅଗ୍ନି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଧାରାକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି, ଦେବମାନେଙ୍କୁ, ବେଦିର ଅଧିପତିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ କରନ୍ତି । ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅତିତ ଦେବମାନେ, ଏବଂ ନିମ୍ନରେ ଥିବା ଜଳକୁ ଅପ୍ରାପ୍ୟ କରିଥିବା ଅଗ୍ନି ଉପଲବ୍ଧ କରନ୍ତି । ଜଳଧାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ନିମାନେ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ । ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଅଧିକ, ଅବିନାଶୀ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ଯିଏ ଆହ୍ୱାନ କରେ ସେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରସ୍କାର ଦିଅ । ଆମ ପୁତ୍ର ବିଜୟୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ହେଉ, ତୁମ ଦୟା ଆମ ସହ ରହୁ । ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଧିପିତ ହୁଏ, ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ବସିଥାନ୍ତି, ଯୁବକ, ଜ୍ଞାନୀ, ଯଜ୍ଞର ନେତା । ସେ ଅମର, ଅଚଳ, ଜାତବେଦା, ଏଠାରେ ଅମରତ୍ୱ କୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି । ଭାରତମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ—ସେ ତେଜସ୍ୱୀ, ଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରବୀଣ । ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ମହାସମୃଦ୍ଧି ଦେଖ, ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆମ ନେତୃତ୍ୱ କର । ପ୍ରାଚୀନ ଦଶ ଇଂଧନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଯିଏ ମାତାମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ । ଅଗ୍ନି, ଦିବ୍ୟ ତ୍ୱ, ଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଲୋକମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିପତି । ମୁଁ ତୁମକୁ ପୃଥିବୀରେ, ଇଳାଙ୍କ ଆସନରେ, ଦିବ୍ୟ ଦିନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିଛି । ଅଗ୍ନି, ପାଷାଣ, ମନୁଷ୍ୟ, ଜଳ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ତେଜସ୍ୱୀ ଭାବରେ ଜ୍ଵଳି ଉଠ । ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଅଧିକ ଗୋଧନ ଦିଅ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅବିନାଶୀ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ଯିଏ ଆହୁତି ଦେଉଛି ସେ ପାଇଁ; ଆମ ପୁତ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସନ୍ତତି ବିଜୟୀ ହେଉ, ତୁମ ଦୟା ଆମ ସହ ରହୁ । ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁ ସେନା ଓ ବିପକ୍ଷୀମାନେଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କର, ଅପରାଜେୟ ହେଉ, ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ପଛକୁ ଫେରାଇଦିଅ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ତେଜ ଦିଅ । ଅମର ଇଳାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଉଦ୍ଧିପିତ, ପୂରୋହିତ ଭାବେ ଆମ ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରହଣ କର । ତେଜସ୍ୱୀ, ବଳବାନ୍, ଆହ୍ୱାନିତ ଅଗ୍ନି, ଏଠାରେ ମୋର ଆସନ, ଏହି କୁଶାସନ । ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନି ଓ ଦେବମାନେଙ୍କ ସହିତ ଆମର ସ୍ତୁତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କର, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ସକ୍ରିୟ । ଅଗ୍ନି, ଉପାସକଙ୍କୁ ବୀରପୁରୁଷ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ପୁତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ତୁମ ଦୟାର ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ । ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗର ପୁତ୍ର, ପୃଥିବୀର ପୁତ୍ର, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଜ୍ଞାନୀ; ଏଠାରେ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କର । ଅଗ୍ନି, ଜ୍ଞାନୀ, ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ଦିଅ; ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କର, ପୁରସ୍କାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ଅଗ୍ନି, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ଜନ୍ମା, ବିଶ୍ୱମୟ, ଦିବ୍ୟ, ଅମର, ଅଚ୍ୟୁତ; ପୁରସ୍କାର ସହିତ ବସିଥିବା, ଆହୁତି ଓ ଭକ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ । ଅଗ୍ନି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପାସକଙ୍କ ଘରକୁ ଆସ, ସୋମ ଚାପିଥିବା ଯଜ୍ଞରେ, ଅଜୟ ଦେବମାନେ, ସୋମପାନ ପାଇଁ । ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ, ଘରରେ, ଅନନ୍ତ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନୀ; ତୁମ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆସନଗୁଡ଼ିକୁ ବୃଦ୍ଧି କର । ମନରେ ଧାରଣ କରି, ଆମେ ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ, ଆଲୋକର ଜ୍ଞାନୀ, ଦାନଶୀଳ ଦେବ, ରଥି, ଧନ ଦାତା; କୁଶିକମାନେ ସ୍ତୁତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି । ଆମେ ସେହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନି, ମାତରିଶ୍ୱାନ, ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ସହାୟତା ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ; ବୃହସ୍ପତି, ଜ୍ଞାନୀ, ଶ୍ରୋତା, ଅତିଥି, ମନୁଷ୍ୟର ପୂଜା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତୁ । ଘୋଡ଼ାର ହେଁହେଁ ଧ୍ୱନି ପରି ବୈଶ୍ୱାନର କୁଶିକମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଉଦ୍ଧିପିତ କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ବୀରତା, ଅଶ୍ୱଧନ, ଏବଂ ଅମୃତମୟ ଧନ ଦିଅ, ସଦା ସଚେତନ ରୁହ । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନିଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ଯାଉନ୍ତୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମିଶ୍ରିତ, ଚିତ୍ରାଶ୍ୱା ଯୁକ୍ତ; ମାରୁତମାନେ, ମହା ଦୁଧଦାତା, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଅଚଳ ପାହାଡ଼କୁ କମ୍ପିତ କରନ୍ତି । ଅଗ୍ନିର ତେଜ, ମାରୁତ, ସମସ୍ତ ଜନ, ଆମେ ତୁମ ଭୟଙ୍କର ଓ ପ୍ରବଳ ସାହାଯ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ; ତୁମ ନିଜ, ରୁଦ୍ରପୁତ୍ର, ବର୍ଷାଦାତା, ସିଂହ ଧ୍ୱନି, ଦାନଶୀଳ । ଦଳ ଦଳ, ସେନା ସେନା, ଭଲ ସ୍ତୁତି ସହିତ, ଅଗ୍ନିର ତେଜ ଓ ମାରୁତମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ; ଚିତ୍ରାଶ୍ୱା, ବର୍ଷାଦାତା, ଜ୍ଞାନୀ, ସଭାରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସନ୍ତୁ ।