ଏହି ଦିନ, ମନ୍ଦିରରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାର୍ଥିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଆମେ ଆଶ୍ବିନ୍ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ – ହା ଆଶ୍ବିନ୍, ହାତୀ ପରି ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଭୂମି ପରି ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟମାନେକୁ ଏକତ୍ର କର; ତୁମେ ପ୍ରେରିତ କରିଥିବା ଏହି ସ୍ତୁତିଗାନମାନେ କଟାର ପଥର ପରି କୁହାଡିକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରେ। ଏହି ସବୁ ତୁମର ଅବିରତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଆଶ୍ବିନ୍; ଗୃତ୍ସମଦମାନେ ଏହି ସ୍ତୁତି ରଚନା କରିଛନ୍ତି। ଆସ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ଏହି ମହାସଭାରେ ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ, ଆମେ ଦୃଢ ହୃଦୟରେ ମହାନ୍ ବାଣୀ କୁହିବା। ସୋମ ଓ ପୂଷଣ ଧନର ଉତ୍ସ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ଉତ୍ସ; ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ଜନ୍ମିଥିବା, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅମୃତତ୍ୱର ନାଭି କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇ ଦେବତା ଜନ୍ମ ନେଇ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ଅନାମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ଏହି ଦୁଇ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଲୁଚାଇ ଦେନ୍ତି। ସୋମ, ପୂଷଣ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକାସাথে ଗାୟମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ପକ୍ୱ ଧନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି। ସୋମ ଓ ପୂଷଣ ସପ୍ତଚକ୍ର ରଥ ଚଳାନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ବୁହାଇ ନେଇଯାଏ, ମନରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଚଳିଥାଏ; ତୁମେ ପଞ୍ଚ କିରଣରେ ଏହି ରଥକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଏଠି ଗୋଟିଏ ଆକାଶରେ ନିବାସ କରେ, ଅନ୍ୟଟି ପୃଥିବୀରେ, ଅନ୍ୟଟି ମଧ୍ୟାକାଶରେ; ଆମ ପାଇଁ ବହୁଧା ଧନ ଓ ପୋଷଣ ଦିଅ, ଏବଂ ନାଭି ସ୍ଥାପିତ କର। ଗୋଟିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଅନ୍ୟଟି ସମସ୍ତକୁ ଦେଖି ଚଳିଥାଏ। ସୋମ ଓ ପୂଷଣ, ଆମ ବୁଦ୍ଧିକୁ ସମର୍ଥନ କର; ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣ ସହ ଆମେ ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ଜିତିପାରିବା। ପୂଷଣ ଆମ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଧନର ମୂଳ; ସୋମ, ଧନର ନାଥ, ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ଦେବୀ ଅଦିତି ଆମକୁ ଅକ୍ଷତ ରଖନ୍ତୁ; ଆମେ ସଭାରେ ମହାନ ବାଣୀ କୁହିପାରିବା, ବୀର ହୋଇ। ଏହି ସମୟରେ, ଭୂମିକୁ କମ୍ପାଇ ଦେଇ, ଶତାଶ୍ୱ ରଥରେ ଚଡ଼ି, ବାୟୁ ଦେବତା ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଏବଂ ସୋମପାନ କରନ୍ତୁ। ହେ ବାୟୁ, ତୁମ ସାଥୀମାନେ ସହ ଆସ; ଏହି ପ୍ରଭାସ୍ୱର ନୈବେଦ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ। ଯିଏ ସୋମ ଚାପିଥାଏ, ତାଙ୍କ ଘରକୁ ତୁମେ ଆସିବ। ଏହି ଦିନ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ, ତୁମ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ, ସୋମର ଆନନ୍ଦରେ ସମ୍ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତୁ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଋତର ଧାରକ, ତୁମ ପାଇଁ ଚାପିଥିବା ଏହି ସୋମ ଅଛି; ମୋର ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଶୁଣ। ଦୁଇ ରାଜା, ଦୁଷ୍ଟତାବିହୀନ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥିର ଆସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ହଜାର ଖୁଟି ଉପରେ ଭିତି ହୋଇଛି। ଏହି ଦେବତାମାନେ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତୋଳିତ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଦାନର ନାଥମାନେ, ଅଚଳ ସ୍ଥାନରେ ଏକାଠି ରହନ୍ତି। ନାସତ୍ୟ ଦ୍ୱୟ, ଆଶ୍ବିନ୍, ଗାଏ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଧନ ଆଣିଦିଅ; ରୁଦ୍ରମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥ ଦିଅନ୍ତୁ। ଦୂର କିମ୍ବା ନିକଟ, କେହି ମଧ୍ୟ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦାତା ଦେବତାମାନେକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେନାହିଁ; ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ୟଷ୍ୟ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଆଶ୍ବିନ୍, ଆମକୁ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସୁନ୍ଦର ଧନ ଦିଅ; ରଥର ନାଥମାନେ, ଆମକୁ ବିଶାଳ ସ୍ଥାନ ଦିଅ। ଇନ୍ଦ୍ର, ମହା ଭୟକୁ ଦୂର କରିଦେଇଛନ୍ତି; ସେ ଏହାକୁ ହଟାଇଦେଇଛନ୍ତି, କାରଣ ସେ ମନ୍ୟଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍। ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ କୃପା କରନ୍ତି; କ୍ଷତି ଆମକୁ ଛାଡ଼ି ଯାଉ, ପଛକୁ ହଟିଯାଉ; ଭଲ ଭାଗ୍ୟ ଆମ ପାଖରେ ରହୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମକୁ ଭୟମୁକ୍ତ କରନ୍ତି; ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରନ୍ତି, ମନ୍ୟଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଏଠାକୁ ଆସି ଏହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଶୁଣ; ଏହି ପବିତ୍ର କୁଶ ଉପରେ ବସନ୍ତୁ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମଧୁର ନୈବେଦ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁନହୋତ୍ର ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଏହି ଆକାଂକ୍ଷିତ ହବି ତୁମେ ପିଉ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମାରୁତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ପୂଷଣ ଉପକାରୀ ଭାବେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମୋର ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଅତି ମାତୃସ୍ୱରୂପା, ଅତି ନଦୀସ୍ୱରୂପା, ଅତି ଦିବ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀ, ଆମେ ଅପ୍ରଶଂସିତ ପରି ଲାଗୁଛୁ; ହେ ମାତା, ଆମକୁ ପ୍ରଶଂସା ଦିଅ। ତୁମରେ, ସରସ୍ୱତୀ, ସମସ୍ତ ଆୟୁ ନିହିତ; ଶୁନହୋତ୍ର ଯଜ୍ଞରେ ଆନନ୍ଦ କର, ଦେବୀ, ଆମକୁ ସନ୍ତାନ ଦିଅ। ସରସ୍ୱତୀ, ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଗ୍ରହଣ କର, ଅଶ୍ୱସମୃଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞରେ; ଯାହା ଗୃତ୍ସମଦମାନେ ସତ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ଆମେ ତୁମକୁ, ଯୁବତୀ ଓ କୃପାମୟୀ, ଏହି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବାଛୁଛୁ; ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ, ହବି ଧାରୀ ଭାବରେ। ଦିବସ ଓ ପୃଥିବୀ ଆଜି ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଦ୍ରୁତ ଦେବତାମାନେ ପାଖକୁ ନେଇଯାଉ, ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁ। ପୂଜ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏଠି, ତୁମର ବେଦିରେ ବସନ୍ତୁ, ହେ ଦୃହା, ଏହି ଦିନ ସୋମପାନ ପାଇଁ। ଏହି ସମୟରେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସ୍ୱରର ଏକ ପକ୍ଷୀ ତାହାର ଜନ୍ମକୁ ଘୋଷଣା କରେ, ତାହାର କଥା ଜଳରେ ତରିଥିବା ତିରିକା ପରି ଉପରକୁ ଉଠେ; ଶୁଭ ସୂଚକ ପକ୍ଷୀ, ତୁମେ ଶୁଭ ହୁଅ, କେହି ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଚିଲିକା ଚିଲିକା ତୁମକୁ ନ ଆକ୍ରମଣ କରୁ, ବଡ଼ ପକ୍ଷ ଧାରୀ ଚିଲିକା ନୁହେଁ, ଧନୁର୍ଧାରୀ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ପୂର୍ବଜମାନେ ଯାହା ଆଚରଣ କରିଥିଲେ, ସେହି ପଥରେ ଚଳି, ହେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସ୍ୱରର, ଶୁଭ କଥା କହ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ। ଘରର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ଚିତ୍କାର କର, ଶୁଭ ପକ୍ଷୀ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ; ଚୋର କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ଆମ ଉପରେ ଶାସନ କରିନ ପାରନ୍ତୁ; ଆମେ ସଭାରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିପାରିବା, ଦୃଢ ହୃଦୟରେ। ଦକ୍ଷିଣପଥରେ ଚଳି, ଗାୟକମାନେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ପକ୍ଷୀମାନେ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ କଥା କହନ୍ତି; ଏହି ପକ୍ଷୀ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଭାଷା କୁହେ, ସାମ ଗାୟକମାନେ ପରି, ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ତୃଷ୍ଟୁଭ୍ ଛନ୍ଦର ଅନୁସରଣ କରେ। ଗାୟକ ପରି, ହେ ପକ୍ଷୀ, ସାମ ଗାଉଛ; ପୁରୋହିତପୁତ୍ର ପରି, ଯଜ୍ଞରେ ଘୋଷଣା କର; ଅଶ୍ୱ ପରି, ତୁମ ଶିଶୁରେ ଆନନ୍ଦ କର; ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ, ଶୁଭ କଥା କହ, ଆମ ପାଇଁ ଭଲ କଥା କହ। ହେ ପକ୍ଷୀ, ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ କଥା କହ; ନିରବ ବସି ଆମକୁ କୃପା କର; ଯେତେବେଳେ ଉଡ଼ି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହ, ସେତେବେଳେ ଆମେ ସଭାରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିପାରିବା, ଦୃଢ ହୃଦୟରେ।