ମାରୁତମାନେଙ୍କର ଆଗମନ ଅତ୍ୟଧିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ। ପ୍ରଶ୍ନିଙ୍କ ତୁଡିଠୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧାରା ଚୁଷି ନିଅ, କିମ୍ବା ରୁଦ୍ରିୟ ମାରୁତମାନେ ସଦା ଯୁବ, ତିନି ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧ ଓ ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାରୁତମାନେ ସଦା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅର୍ପଣ ସମୟରେ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗ, ମୁକୁଟ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ବାସ; ପୂଜାର ମନ୍ତ୍ରରେ ଆମେ ତାଙ୍କର ଦୟା ଚାହୁଛୁ। ଦଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାରୁତମାନେ ପ୍ରଥମେ ଯଜ୍ଞକୁ ଜାଗ୍ରୁତ କଲେ; ଆମେ ଚାହୁଛୁ ସେମାନେ ଉଷା ଦିନର ଆରମ୍ଭରେ ଆମକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତୁ। ଉଷା ମାନେ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ଜଗତକୁ ଗୋମାନ୍ୟ ବିଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଥନ୍ତି। ରୁଦ୍ରମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଲାଲ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛନ୍ତି; ତ୍ୱରିତ ଗତି ଓ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କର ଶୋଭା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅତି ରୂପବନ୍ତୀ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକ୍ଷକମାନେ, ତ୍ରିତା ପଞ୍ଚ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକିଥିଲେ ଭଳି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଆଶା ଓ ପୂଜା ସହିତ ଡାକୁଛୁ। ମାରୁତମାନେ ଯେ ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ ଦୁଃଖରୁ ଉତ୍ତାର କରନ୍ତି, ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କୁ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ସେହି ଦୟା ଆମପାଖକୁ ଆସୁ। ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଇଚ୍ଛା ଗୋମାନ୍ୟ ତାଙ୍କର ଛେନ୍ଦା ପାଇଁ ଯିଏ ଭଳି, ସେହି ଭଳି ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ। ଏବେ ମୁଁ ଶକ୍ତି ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସିଛି; ମୋ ଉଚ୍ଚାରଣର ଧାରା ଫଳଦାୟୀ ହେଉ। ଜଳର ସନ୍ତାନମାନେ, ଆପଣମାନେ ଭଳି ରୂପରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିବା ଦୟା ଦିଅ। ଆମେ ହୃଦୟରୁ ଏହି ଅତି ଭଲ ହ୍ୟମ୍ନ କୁହୁଛୁ, ଯାହା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣିବେ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳସନ୍ତାନର ମହାନତାରେ, ସେ ନବୀନ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। କିଛି ନଦୀ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, କିଛି ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ବହିଯାନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ଏକ ଦାରାରେ ଭରିଯାନ୍ତି। ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପବିତ୍ର, ଜଳର ରୂପଶ୍ରୀ ସନ୍ତାନକୁ ପରିବେଷ୍ଟିତ କରିଥନ୍ତି। ଯୁବତୀମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ପରିବ୍ରମଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ପରିଷ୍କାର କରନ୍ତି; ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧାରାରେ, ଆମ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଉଛନ୍ତି, ଜଳରେ ଘୃତ ଦେଇ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ। ତିନି ଦେବୀ, କ୍ଳାନ୍ତିହୀନ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି; ପ୍ରବୀଣ ହାତ ଭଳି, ଜଳରେ ଚଳନ କରନ୍ତି, ଦେବତା ତାଙ୍କର ପୁରାତନ ମାତାମାନଙ୍କର ମଧୁର ପୋଷଣ ପିଇଥିବା। ଏଠି ଅଶ୍ବ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ପତି; ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଓ ବିବାଦରୁ ରକ୍ଷା କର, ଏକତା ଦିଅ; ଏହି କୁଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଜୟ ଦେବତା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ, ଯେପରି ଅସତ୍ୟ ଓ ଶତ୍ରୁତା ଅପସାରିଯାଉ। ସେ ନିଜ ଘରେ, ଯାଁଠି ଗୋମାନ୍ୟ ଅଧିକ ଦେଉଥିବା, ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି; ଜଳର ସନ୍ତାନ, ଧାରାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଧନ ଦେଇଥିବାକୁ ପ୍ରକାଶିତ। ସେ, ଜଳରେ ପବିତ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ, ଅନନ୍ତ ଓ ବିଶାଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକିଥାନ୍ତି; ସେଠୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ବଢ଼ିଯାନ୍ତି। ଜଳର ସନ୍ତାନ ନଦୀର ଆଉଳରେ ଉଭୟ ହୋଇ ଦଢ଼ିଛନ୍ତି, ବିଜୁଳି ରେ ଉପର୍ଣ୍ଣ; ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ତ୍ୱରିତ ଦେବୀମାନେ ପରିବ୍ରମଣ କରି ଉଠାନ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରୂପ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଜଳର ସନ୍ତାନ ଚମକିଥାନ୍ତି; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭରେ ବସି, ଆସୁଥିବାକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଥିବା। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ଶୋଭା, ଜଳର ସନ୍ତାନର ପ୍ରଶଂସାର ନାମ, ସଦା ବଢ଼ିଯାଉଛି; ଯୁବତୀମାନେ ଭଲ ଅଳଙ୍କାରରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି—ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ଘୃତ ଅର୍ପଣ। ତାଙ୍କୁ, ଅନେକଙ୍କର ଆଧାର ଓ ସାଥୀ, ଆମେ ଯଜ୍ଞ, ସମ୍ମାନ ଓ ଅର୍ପଣ ସହିତ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଉଛୁ; ମୁଁ ଶିଖରକୁ ପରିଷ୍କାର କରିବି, ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଚାହୁଛି, ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଛି, ହ୍ୟମ୍ନ ଦେଉଛି। ସେ, ବୃଷଭ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଶିଶୁ ଭଳି ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚେରିଷ୍ କରନ୍ତି; ଜଳର ପୁତ୍ର ନିର୍ମଳ ରୂପରେ ଏଠି ଆସିଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଦେହ ଭଳି। ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ସେ ଉପସ୍ଥିତ, ଲିବେସନ୍ ସହିତ ସଦା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ଜଳମାନେ ଘୃତ ଖାଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ପରିବ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଆଶ୍ରୟକୁ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଛୁ; ଦାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶଂସାକୁ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଛୁ; ଦେବମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଶୁଭ, ଆମର ହେଉ; ଆମେ ସଭାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ବଡ଼ କଥା କହିବାକୁ ଚାହୁଛୁ। ବସିଷ୍ଠ ପାଇଁ, ପୁରୁଷମାନେ ଜଳ ଚାନ୍ନା ଓ ପାଥରରେ ଦୁହି ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ପଣ ଓ ବଶଟ୍ ନିମିତ୍ତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୋମ ପିଇବେ, ହୋତୃରୁ ପ୍ରଥମେ, ଆପଣ ନାଥ। ଯଜ୍ଞ ଓ ଦ୍ୱିବର୍ଣ୍ଣ ଅଶ୍ୱ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଆଲିଙ୍ଗିତ ଓ ପ୍ରିୟ, ପବିତ୍ର କୁଶରେ ବସି, ଭାରତପୁତ୍ରମାନେ, ଘୃତପାତ୍ରରୁ ସୋମ ପିଇବେ। ଦୟାଳୁମାନେ, ଆମପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ପବିତ୍ର କୁଶରେ ବସନ୍ତୁ, ବିଜୟୀ ହେଉ; ପରେ ଦେବୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସହିତ ଟ୍ୱଷ୍ଟାର ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ, ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ। ଦେବମାନେ, ଆସନ୍ତୁ, ପ୍ରେରିତ ହୋତୃ, ସଦା ତିନି ଆସନରେ ବସନ୍ତୁ; ଏହି ଅର୍ପିତ ସୋମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଅଗ୍ନୀଧର ଅଂଶରୁ ମଧୁର ଅର୍ପଣ ପିଇ, ନିଜ ଅଂଶରେ ତୃପ୍ତି ହେଉ। ଏହି ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତି, ମାନ୍ୟତା, ଶକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତି ଆପଣଙ୍କ ଭୁଜରେ ରଖାଯାଇଛି; ଆପଣ ପାଇଁ ଚିପି ହୋଇଥିବା ସୋମ, ଆପଣ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ; ଆପଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ମନପହଞ୍ଚି ଯଥାଯଥ ଭଳି ପିଇବେ। ହୋତୃ ଭାବେ ବସି, ପୂର୍ବ ଘୋଷଣା ଅନୁସରଣ କରି, ଆପଣମାନେ ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ମୋ ଆହ୍ୱାନ ଜାଣନ୍ତୁ; ରାଜାମାନେ, ଏହି ସମ୍ମାନ ଆପଣମାନେ ପାଇଁ, ଆସନ୍ତୁ, ଘୋଷକରୁ ମଧୁର ସୋମ ପିଇନ୍ତୁ। ହୋତୃ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ, ସୋମ ଚାହିଁ, ଅଧ୍ୱର୍ୟୁମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ପଣ ଦେଉଛନ୍ତି; ଭାରତ, ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଦିଅ, ହୋତୃରୁ ସୋମ ପିଇନ୍ତୁ, ଧନ ଦେଇଥିବା, ଯଥାଯଥ ଭଳି।