ଗୃତ୍ସମଦ ଋଷିମାନେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୁତି ତିଆରି କଲେ, ଯେଉଁପରି କୁଶଳ କର୍ମୀମାନେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ସେହିପରି ଏହି ସ୍ତୁତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ। ସେମାନେ ସଦା ମନ୍ତ୍ରରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପା, ଶକ୍ତି, ଶ୍ରୀ, ଓ ଦୟା ଲାଭ କରିବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଉପହାର ଭାବେ ମିଳୁ, ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ସମିତିରେ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶବ୍ଦରେ କଥା କହିପାରନ୍ତୁ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେ ନିଜର ଚିହ୍ନାଇ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଯୋଧା ଭାବେ ରଥ ନେଇ ଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ତାଙ୍କର କୃପା ଓ ରକ୍ଷା ଆଶା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଶାସନରେ ଜନସମୂହକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଶତ୍ରୁଠାରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ, ସେଠାରେ ତିନି ଅଗ୍ରଣୀ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଯୁବ ଓ ଚିରଉତ୍ସାହୀ ଇନ୍ଦ୍ର ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମିତ୍ର ଓ ସୁରକ୍ଷକ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଗୀତ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ରନ୍ନା, ଓ ଷ୍ଟୁତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି। ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗାୟକ ମହିମା କରନ୍ତି, କାରଣ ପୁରାତନ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ତାଙ୍କରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। ନୂତନ ପ୍ରାର୍ଥନା ଯେଉଁଠାରେ ହୁଏ, ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଧନ ଦେଇ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାହାକୁ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଉଷା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚୋରି କରିଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ ବନ୍ଧନକୁ ଭାଙ୍ଗି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ଏହି ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ବଳବାନ୍, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅହଂକାରୀ ଦାସାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଚୁରି କରିଥିଲେ। ବୃତ୍ର ନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର କଳୁଷ ଗର୍ଭକୁ ଧ୍ୱଂସ କରି, ଦାସାମାନେକୁ ଚିତ୍ରି କରିଦେଲେ, ମନୁ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଭୂମି ତିଆରି କଲେ ଓ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଭ ଦେଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେବତାମାନେ ଧନ ମିଳିବା ପାଇଁ ସାଥି ହେଲେ; ତିନି ବଜ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ ଓ ଲୋହା ଦୁର୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଗାୟକ ପାଇଁ ଉପହାର ଦିଅନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ଶିଖ୍ୟା ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମେ ସମିତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶବ୍ଦ କହିପାରିବା। ଇନ୍ଦ୍ର, ସବୁ କିଛି ଜିତିବାଳା, ଧନର, ଆଲୋକର, ସତ୍ୟର, ମାନବ ଓ ଜଳର ଜିତିବାଳା, ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଈର ଜିତିବାଳା, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୋମା ଅର୍ପିତ ହେଉ। ଏହି ଅଜୟ, ଭଙ୍ଗକର୍ତ୍ତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳୀ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, ଅଗ୍ରଗାମୀ, ଅପରାଜିତ ବିଜୟୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଅନେକ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନିଜ ଶୌର୍ୟରେ ଜୟ କରିଥିଲେ, ଉତ୍ସାହୀ, ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରେମୀ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଏବଂ ଗୋତ୍ର ଦମନ କରିଥିଲେ। ଅପରାଜିତ ବୃଷଭ, ଘାତକ, ଗଭୀର, ଉଚ୍ଚ, ଅପରାଜିତ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଓ ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହ ଦେଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଉଷା ଓ ଆଲୋକ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଯଜ୍ଞରେ ଉତ୍ସାହୀ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, ପ୍ରେରିତ, ଉସିଜ୍ ପ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଗୀତ ଗାଇ ଧନ ଲାଭ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ଉତ୍ତମ ଧନ, ବୁଦ୍ଧି, ଦକ୍ଷତା, ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ, ଧନ ବୃଦ୍ଧି, ଶରୀର ସୁରକ୍ଷା, ମିଷ୍ଠ ଭାଷା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିନ ଦିଅନ୍ତୁ। ତ୍ରିକଦ୍ରୁକ ଯଜ୍ଞରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ବଳୀୟାନ୍ ବୃଷଭ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ବାର୍ଲି ମିଶ୍ରିତ ସୋମା ପାନ କରି ଆନନ୍ଦ କଲେ; ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କୁ ଯୋଗ ଦେଲେ—ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ସତ୍ୟ ସୋମା। ଏହିପରି ଶକ୍ତିରେ ତିନି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିରାଟ ହେଲେ, ଦୁଇଁ ଲୋକକୁ ଶକ୍ତିରେ ପୂରିଦେଲେ, ଅନ୍ୟକୁ ନିଜ ଗର୍ଭରେ ରଖି ଆଲୋକିତ ହେଲେ—ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କୁ ଯୋଗ ଦେଲେ। ଇଚ୍ଛା ଓ ଶକ୍ତି ସହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଉତ୍କଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକାଠି ବଢ଼ିଲେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ହେଲେ, ଷ୍ଟୁତିକାରୀଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିବା ଧନ ଦେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ଶୌର୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି—ଦେବତା ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ୱାସ ଓ ଜଳକୁ ନିହତ କରି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପି ହେବା, ଶତଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ଓ ଆହାର ଉପଲବ୍ଧ କରିଥିଲେ। ଏଉଁବେଳେ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ, ସେନାପତି, ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରାର୍ଥନାର ରାଜା ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି। ଦେବତାମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଂଶ ଦେଇଛନ୍ତି; ସେ ଉଷା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ଷ୍ଟୁତିର ରଚୟିତା। ବୃହସ୍ପତି ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅବରୋଧ ଅପସାରଣ କରନ୍ତି, ସତ୍ୟର ରଥରେ ବସି, ଶତ୍ରୁ ଓ ଦୈତ୍ୟ ନାଶ କରନ୍ତି, ଅବଧି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଆଲୋକ ଜ୍ଞାନୀ। ନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି ସେମାନେ କେବେ କଷ୍ଟ ପାଉନ୍ତିନାହିଁ। ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱେଷୀଙ୍କୁ ସେ ଦଣ୍ଡନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ବୃହସ୍ପତି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ କୌଣସି କ୍ଷତି, ଅପମାନ, ଶତ୍ରୁ କିମ୍ବା ଦ୍ୱିମୁଖୀ ଲୋକ କିଛି କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଦୂର କରିଦିଅନ୍ତି। ବୃହସ୍ପତି ଆମର ରକ୍ଷକ, ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶକ, ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉଥିବା; ଆମେ ତାଙ୍କ ନ୍ୟାୟରେ ବୃଦ୍ଧ ହେଉଛୁ। ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ଆମ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟାୟ କରେ, ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କୁ ଆମ ପଥରୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ବୃହସ୍ପତି ଆମ ଦେହର ରକ୍ଷକ, ସାହାଯ୍ୟକାରୀ, ଶକ୍ତି ଦେଉଥିବା; ଅଧର୍ମୀଙ୍କୁ ତଳେ ପକାନ୍ତୁ, ଆମ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସହିତ, ଆମେ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅମୂଲ୍ୟ ଉପହାର ଲାଭ କରିପାରିବା; ଦୂର କିମ୍ବା ନିକଟ ଶତ୍ରୁ ନିର୍ବଳ ହେଉ। ବୃହସ୍ପତି ଆମ ଦୃଢ଼ ସାଥି, ଆମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରି, ଦୁଷ୍ଟ ଆମୋପ୍ରତି କିଛି କରିପାରିବେନାହିଁ; ଶୁଭ ଚିନ୍ତାରେ ଆମେ ସମସ୍ତ ଅପମାନ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା। ଅପରାଜିତ ବୃଷଭ ଭାବେ ବୃହସ୍ପତି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାଆନ୍ତି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦାହ କରନ୍ତି, ନିଜ ଶବ୍ଦରେ ସତ୍ୟ ରହନ୍ତି, ଅଭିମାନୀ ଦୁଷ୍ଟକୁ ତଳେ ପକାନ୍ତି।