ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୂରତା ଓ ଦୟାର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଏଠାରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଛି। ତାଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ବିଶାଳ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରିଥିଲେ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ମଧୁର ଓ ସୁଖଦ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ପଥରେ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଦାନଶୀଳ ଲୋକମାନେ ଧନ-ସମ୍ପଦ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶାବାନ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସୋମ ରସର ଉତ୍ସାହ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉଷାମାନେକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ତୀବ୍ରମାନେକୁ ବିଭକ୍ତ କରିଦେଇଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସୋମ ରସର ଉତ୍ସାହରେ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଦୃଢ଼ ଜ୍ଞାନରେ ଗୁପ୍ତ ଜଳମାନେକୁ ଖୋଜି ଦେଖାଇଥିଲେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପଛକୁ ଫେରାଇ ଦେଇ ନିଜେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସୋମର ଉତ୍ସାହ ଦ୍ୱାରା ହେଇଥିଲା। ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ସହ ମିଶି ସେ ପାହାଡ଼ର ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନ ଓ ଅବରୋଧକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ପାହାଡ଼ର ଗୁପ୍ତ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦେଲେ, ଏବଂ କୃତ୍ରିମ ବାଧାମାନେକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସୋମ ରସର ଉତ୍ସାହ ଦ୍ୱାରା ହେଲା। ସ୍ୱପ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଚୁମୁରି ଓ ଧୁନିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ, ଦାସ୍ୟୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ଭୟକୁ ଜୟ କଲେ। ଏଠି ଭୟଭୀତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁନା ପାଇଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସୋମ ରସର ଉତ୍ସାହ ଦ୍ୱାରା ହେଲା। ଏବେ ଉପାସକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୟା ଆଶା କରି, ତାଙ୍କର ଦାନ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦୟା ଓ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ, ଭାଗ୍ୟ ଆସୁ, ଏବଂ ସଭାରେ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ କଥା କହିପାରିବେ ବୋଲି ଚାହିଁଥିଲେ। ଏହି ମହାନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ସତ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଶଂସା ଦିଆଯାଉଛି, ଯେପରିକି ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଇଂଧନ ଦିଆଯାଏ। ଅଜୟ, ଯୁବା, ଓ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ସହାୟତା ପାଇଁ ଡାକୁଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ଅଭାବ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଗ୍ରହିତ। ତାଙ୍କ ପେଟରେ ସୋମ, ଶରୀରରେ ଶକ୍ତି ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ, ହାତରେ ବଜ୍ର, ମୁଣ୍ଡରେ ଜ୍ଞାନ ଅଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ପୃଥିବୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ତାଙ୍କର ରଥ ସମୁଦ୍ର ବା ପାହାଡ଼ ସମାନ କିଛି ନୁହେଁ। ତାଙ୍କ ବଜ୍ରକୁ କେହି ପହଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ତ୍ୱରିତ ଘୋଡ଼ାରେ ଦୂର ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଆନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପୂଜ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ବୃଷଭ ସ୍ୱରୂପ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଷଭ ସମ୍ମାନରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ସେ ବୃଷଭ ସମ ପ୍ରଭା ଧାରଣ କରି ସୋମ ପାନ କରନ୍ତି। ବୃଷଭ ରେଖାର ମାନେ ମଧୁର ତରଙ୍ଗ ଭାବେ ବହିଯାଏ, ବୃଷଭ ପାଇଁ ବୃଷଭମାନେ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି। ପୁରୋହିତ, ଶିଳା, ସମସ୍ତେ ବୃଷଭ ସମାନ ହୋଇ, ବୃଷଭ ସୋମକୁ ବୃଷଭ ପାଇଁ ପିଷି ଦେଉଛନ୍ତି। ତୁମର ବଜ୍ର ବୃଷଭ, ରଥ ବୃଷଭ, ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ବୃଷଭ, ଅସ୍ତ୍ର ବୃଷଭ। ବୃଷଭ ଇନ୍ଦ୍ର, ଉତ୍ସାହ ଉପରେ ତୁମେ ଶାସନ କର, ବୃଷଭ ସୋମରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ। ସଭାରେ ପ୍ରଶଂସାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକାଯାଏ, ଯେପରିକି ଏକ ନୌକା ସଭାକୁ ଆଣାଯାଏ। ଯଜ୍ଞରେ ଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପିତ, ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବେ, ଧନ ସ୍ରୋତ ଉପରେ ଜଳ ତୁଳିବା ପରି ଆମେ ତାଙ୍କ ଦୟା ଆଣିପାରିବା। ପୁରୁଣା ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକାଯାଏ, ଯେପରିକି ଗାଈ ତାଙ୍କ ଦୁଧକୁ ପାଇଁ ଛୁଆକୁ ନେଇଯାଏ। ଶତଶକ୍ତିମାନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପାରେ ପରିବାର ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହାଯାଏ। ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ସର୍ବଦା ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦେଉ, ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ଦିଅ, ଆମ ପାଇଁ ଅଂଶ ରଖିବାକୁ ଭୁଲିନାହଁ, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ ସଭାରେ ମହାନ ଓ ବୀରତାର ସହ କଥା କହିପାରିବା। ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଏବେ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଗାଅ, କାରଣ ପୁରୁଣା ଶକ୍ତି ଉତ୍ତିଜିତ ହୋଇଛି। ସୋମ ମଦରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବନ୍ଧିତ ଗୋଧନକୁ ଚଳାଇଦେଲେ। ଏହି ନୂତନ ରସରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଥମ ଚେଷ୍ଟାରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ମାପିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ଦେହକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କଲେ, ଏବଂ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ, ରଥରେ ହଳଦିଆ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇ ପୁରୁଣାମାନେକୁ ଚିଥରାଇଦେଲେ, ଜୀବନ୍ତମାନେ ପृथକ ହେଇ ଏକତ୍ର ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଅଧିକାର କରି, ଯୁବା ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧିଲା। ତାପରେ ଅଗ୍ନି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋକ ବିସ୍ତାର କଲା, ଦେବମାନେ ଆଲୋକମୟ ଲୋକକୁ ବିସ୍ତାର କଲେ। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପୁରୁଣା ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଜଳ ଧାରାକୁ ତଳକୁ ଆଣିଲେ। ପୃଥିବୀକୁ ସମସ୍ତ ଆକୃତି ସହ ଧାରଣ କଲେ, ଆକାଶକୁ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଧାରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ଯେଉଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦେଇଥିଲେ, ତାହାରେ ସେ ଜନ୍ମ ଠାରୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଏହି ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନିମ୍ନ କରି, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ପଥ ଖୋଲିଦେଲେ, ସଦା ବିଜୟୀ ହେଲେ। ଭଗାଙ୍କ ସହ ତୁମେ ଅଭିଭାବକ ସମାନ ଏକାଠି ଅଛ, ସାଧାରଣ ଆସନରେ ବସ, ଆମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଝାମଣି ଦିଅ, ନିକଟକୁ ଆଣ, ଏମିତି ଅଂଶ ଦିଅ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ କଷ୍ଟ ଭୋଗିବା ନାହିଁ। ଉପକାରକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକି, ଉପହାର ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରି, ଶକ୍ତି ଆଣିବାକୁ ଚାହାଯାଏ। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରନାହଁ, ବୃଷଭ, ଆମକୁ ଧନୀ କର। ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ସର୍ବଦା ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦେଉ, ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ଦିଅ, ଆମ ପାଇଁ ଅଂଶ ରଖିବାକୁ ଭୁଲିନାହଁ, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ ସଭାରେ ମହାନ ଓ ବୀରତାର ସହ କଥା କହିପାରିବା। ପ୍ରଭାତରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ନୂତନ ରଥ ଯୋଗାଯାଏ, ଚାରି ଯୋକ, ତିନି ଆସନ, ସାତ ରାଶି, ଦଶ ଚକ୍ର ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଚମକୁଛି, ଏହା ଉପହାର ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଦ୍ରୁତ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ତିଆରି, ସେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ପୁରୋହିତ।