ପୂଜାରୀମାନେ, ଏହି ଦିନ ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ । ଯେଉଁ ଇନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀର ଗୋଦିରେ ଏକ ଶତ ଓ ଏକ ହଜାର ଶକ୍ତିକୁ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି Kutsa, Ayu, Atithigva ମାନଙ୍କୁ ଢାକି ଦେଇଛନ୍ତି, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ସୋମ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଉଚିତ । ପୂଜାରୀମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯେତେବେଳେ ଦୀଘ୍ନାସା ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ଚାହେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ସୋମକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି ଉପହାର ଦିଅ । ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେବା, ତୁମେ ପୂଜାରୀମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର । ପୂଜାରୀମାନେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର, ବନରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଏଥିବା କାଠକୁ ଉପରେ ଉଠାଅ, ସୋମକୁ ଉତ୍ସାହ ଭରା ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦିଅ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କର । ପୂଜାରୀମାନେ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗାଁ ଦୁଧ ଓ ସୋମ ଦେଉଛ, ମୁଁ ଜାଣିଛି ସେ ଏଠି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି — ଦେବତା ଯେ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସଦା ଉତ୍ସୁକ । ପୂଜାରୀମାନେ, ଯେଉଁ ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଧନର ନାଥ, ପୃଥିବୀ ଓ ଭୂମିର ରାଜା, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ଦେଅ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମର ସଫଳତା ହେଉ । ଏହି ଦୟାଳୁ ଦେବତା, ଆମ ପାଇଁ ଦାନ ଦେଅ; ତୁମର ଅତିରିକ୍ତ ଧନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର, କାରଣ ତୁମର ଦୟା ଅପାର । ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁ ମହାନ୍ ଯଶ ଦିନରେ ଫାଲି ଯାଉଛି, ଆମେ ସଭାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ବଡ଼ କଥା କହିପାରିବା । ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ମହାନ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ଆଚରଣ କଥା କହିବି । Trikadruka ର ବିଦ୍ଧାନରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମ ପିଇଥିଲେ, ଏହି ଉତ୍ସାହରେ ସେ ନାଗକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ଉପରେ ଉଠାଇଥିଲେ, ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଭରିଥିଲେ, ମଧ୍ୟକାଶକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ; ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସୋମର ଉତ୍ସାହ ଦ୍ୱାରା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ । ଘର ପରି, ସେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ମାପିଥିଲେ; ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ନଦୀର ଚ୍ୟାନେଲ୍କୁ ଚିରି ଦେଇଥିଲେ; ଦୀର୍ଘ ପଥରେ ନଦୀମାନେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବହିବାକୁ ଦେଇଥିଲେ — ସୋମର ଉତ୍ସାହରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ବାଧାକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ, ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ; ଗାଁ, ଘୋଡ଼ା, ଏବଂ ରଥକୁ ପ୍ରେରଣ କରିଥିଲେ — ସୋମର ଉତ୍ସାହରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବିଶାଳ ପୃଥିବୀକୁ ହଳାଇଥିଲେ, ଏହି ଭୂମିକୁ ସୁଖଦ କରିଥିଲେ; ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟମାନେ ଉନ୍ନତି ପାଇଥିଲେ; ସେମାନେ ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦାନ ଉପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ — ସୋମର ଉତ୍ସାହରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥିଲେ, ଉଷାକୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚିରି ଦେଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଶୀଘ୍ରମାନେ ବିଭକ୍ତ ହେଇଗଲେ — ସୋମର ଉତ୍ସାହରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଜାଣି, ଅପରିଚିତ ଜଳକୁ ଦେଖାଇଥିଲେ, ଶତ୍ରୁକୁ ପଛକୁ ଫେରାଇଥିଲେ; ଶତ୍ରୁକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଖିଥିଲେ — ସୋମର ଉତ୍ସାହରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଅଙ୍ଗିରସ୍ମାନେ ସହ ଶିଳାକୁ ଚିରି ଦେଇଥିଲେ, ପାହାଡ଼ର ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥିତି ଖୋଲି ଦେଇଥିଲେ; ଏହି କୃତ୍ରିମ ବାଧାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ — ସୋମର ଉତ୍ସାହରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସ୍ୱପ୍ନରେ ତୁମେ Cumuri ଓ Dhuni ନାଶ କରିଥିଲେ; ଦାସ୍ୟୁକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଭୟକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ; ଏଠି ଅତି ଭୟଭିତ ମଧ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଲାଭ କରିଥିଲେ — ସୋମର ଉତ୍ସାହରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏବେ ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଶସ୍ତ ଉପହାର ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ଦିଅ; ଆମ ପାଇଁ ଦୟା କର, ଆମେ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବାକୁ ପାରିବା; ଆମେ ସଭାରେ ବଡ଼ କଥା କହିପାରିବା । ମୁଁ ଏବେ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବି, ଯେପରି fuel ଅଗ୍ନିକୁ ଦିଆଯାଏ; ଅଜୟ, ସଦା ଯୁବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ସହାୟତା ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କିଛି ଅଭାବ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ; ତାଙ୍କ ଗରା ମଧ୍ୟରେ ସୋମ, ଶରୀରରେ ଶକ୍ତି ଓ ମହାନତା, ହାତରେ ବଜ୍ର, ମୁଣ୍ଡରେ ବୁଦ୍ଧି । ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ଶକ୍ତି ପୃଥିବୀରେ ଅତିରିକ୍ତ; ତୁମର ରଥ ସାଗର ଓ ପାହାଡ଼ ସମାନ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ାରେ ଯାଉଛ, କେହି ତୁମ ବଜ୍ରକୁ ଅନୁସରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ସମସ୍ତ ପୂଜ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଏହି ବଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି; ବଳୀୟ ବଳରେ ଅର୍ପଣ କରିବା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବଳର ରଶ୍ମିରେ ସୋମ ପିଇବାକୁ । ବଳର ପାତ୍ର ମଧୁର ଲହରୀ ପରି ବହିଯାଏ, ବଳୀୟ ଦେବତା ପାଇଁ ବଳୀୟ ବଳରେ; ପୂଜାରୀ, ଶିଳା, ସୋମ — ସମସ୍ତ ବଳୀୟ; ବଳୀୟ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମ ପିଉଥିଲେ । ତୁମର ବଜ୍ର ବଳ, ରଥ ବଳ, ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ବଳ, ଅସ୍ତ୍ର ବଳ; ବଳୀୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ବଳର ଉତ୍ସାହରେ ରାଜ କର; ବଳୀୟ ସୋମରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା । ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା ସହ ତୁମେ ସଭାରେ ଆସିଛି, ଯେପରି କିଏ ନୌକା ନେଇ ଆସେ; ଇନ୍ଦ୍ର, ହିମ୍ନରେ ତୁମେ ଯଜ୍ଞରେ ବସିଛ; ଆମ ଶବ୍ଦ ଶୁଣ, ଆମେ ଧନ ଉଠାଇବାକୁ ପାରିବା । ପ୍ରାଚୀନ କଷ୍ଟରୁ ଆମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯେପରି ଗାଁ ତାଙ୍କ ଛୁଆକୁ ଚରାଇଯାଏ; ଶତଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଏକସାଥି ନାରୀମାନେ ସହ ପୂରଣତାକୁ ପାଇଁ ଚାହୁଁଛୁ । ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ଦୟାଳୁ ଉପହାର ଗାୟକ ପାଇଁ ସଦା ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦିଅ; ପ୍ରଶଂସକମାନେ ପାଇଁ ଦିଅ, ଆମ ଭାଗ କଟି ଦିଅ ନାହିଁ, ଯେପରି ଆମେ ସଭାରେ ବଡ଼ ଓ ଶୂର କଥା କହିପାରିବା । ଅଙ୍ଗିରସ୍ମାନେ, ଏବେ ଏକ ନୂତନ ହିମ୍ନ ଗାଉ, ଯେପରି ସେ ପ୍ରାଚୀନ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଗୃତ କରିଛି; ସୋମର ମଦ ଉତ୍ସାହରେ ସେ ଦାନାକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦେବତା, ପ୍ରଥମ ଦବାଇରେ ଶକ୍ତିକୁ ମାପିଥିଲେ, ମହାନତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ; ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଶକ୍ତିରେ ଆକାଶକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ମହା କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଶକ୍ତିରେ ଚଳାଇଥିଲେ; ରଥରେ ହଳଦୀ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗ କରି, ପୁରୁଣାକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରି, ଜୀବନ୍ତମାନେ ଏକାଏକି ଚଳିଥିଲେ ।