ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନିଜ ଅମର କିରଣରେ ବେଢ଼ି ଦେଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଅତ୍ରି ଋଷି ସୂର୍ୟର ଶାସନ ଲାଗି ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଓ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ବଢ଼ାଇଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମହିମା ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ଆମେ ଅକ୍ଷତ ଓ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜୟ ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲୁ। ଅଗ୍ନି, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦକ୍ଷ, ହୋତାର ଆସନରେ ବସିଥିଲେ। ସେ ଦ୍ରଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ, ଶୁଭ୍ର ଜିହ୍ୱା, ହଜାର ଦାତା ଓ ପ୍ରବୀଣ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମ ଦୂତ, ରକ୍ଷକ ଓ ଧନ ଦାତା; ଅମୂଳ୍ୟ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ, ଆମ ସନ୍ତାନ ଓ ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କର, ଏବଂ ସଦା ସଚେତନ ରୁହ। ଉପର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ଓ ତଳ ଆସନରେ ଅମେ ତୁମକୁ ଗୀତ ଓ ହୋମ ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ; ଯେଉଁ ଗର୍ଭରୁ ତୁମେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲ, ସେଉଁଠୁ ଏଠାକୁ ତୁମେ ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କର। ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ପଣ ଦେଉ, ପୂଜକଙ୍କୁ ଅନେକ ଦାନ ଦିଅ; ଧନର ନାୟକ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବାଣୀର ପ୍ରେରକ ହେଉଛ। ତୁମର ଦୁଇ ଦାନ ଦିନକୁ ଦିନ କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ; ଗାୟକଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ତାଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନର ପତି କର। ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଗୁଆ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ କୁଶଳ ଦିଅ; ଅଜୟ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ତୁମର ତେଜ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅ। ଅଗ୍ନି, ଘରରେ ପିତା ସମାନ ଆଦି ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅମର, ଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ତୁମେ ଶୁଭ୍ର ଆଲୋକର ଅଗ୍ନି, ଅମର, ଜ୍ଞାନୀ; ଗୀତରେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛି। ରକ୍ତିମ ଘୋଡ଼ା ତୁମର ରଥ ଟାଣେ, ତୁମେ ଉଷାମାନେକୁ ରକ୍ଷକ କରିଛ। ଅଗ୍ନି, ଅନେକ ରୂପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଶୁଷ୍କ କାଠରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅବିରୋଧିତ ଭାବେ ବସିଛ; ଅମେ ଘୃତ ଓ ଅର୍ପଣ ନେଇ ତୁମକୁ ଉପସ୍ଥାନ କରୁଛୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ବିରାଟ ଓ ଦାନଶୀଳ। ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁଠାରୁ ତୁମେ ଅସୁବିଧା ଦୂର କର, ତାହାରୁ ଅମେ ତୁମକୁ ମନୋଭାବରେ ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ; ଯୁବକ ଶୋଭାର ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ। ମନୁ ପଦ୍ଧତିରେ, ନିର୍ବାଚିତ ଶବ୍ଦରେ ଅମେ ତୁମକୁ ଗାଉଛୁ; ଅଗ୍ନି, ଅକ୍ଷୟ ଧନ ପାଇଁ ମଧୁର ସ୍ତୁତି ସହ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକି, ତାଙ୍କର କୃପା ଚାହିଁ, ଅମେ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲୁ। ଯେଉଁ ଗୀତ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଏ, ତାହା ନଦୀ ପ୍ରବାହ ପରି ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ବହୁଛି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ବଡ଼ ନଦୀମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କଲ, ସର୍ପଙ୍କୁ ବିଜୟ କଲ, ଅମର ଦାସକୁ ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ଦଳନ କଲ। ତୁମ ପ୍ରଭା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତୁମର ବଜ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଦାସ ଦଳକୁ ବିଜୟ କଲ। ଜଳ ଭିତରେ ଲୁଚିଥିବା ମାୟାବୀ ସର୍ପକୁ ତୁମେ ତୁମର ପ୍ରଭାବରେ ଦଳନ କଲ, ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କଲ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ତୁତି କରି, ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିରଥ, ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଗୀତରେ ଗାଇଲୁ। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ଘୃତ ପ୍ରବାହ ପରି ଶୁଭ୍ର ଧ୍ୱନିରେ ଆସି ଜୟ ଆଣିଥାଏ। ପୃଥିବୀ ଅଚଳ ରହିଥିଲା, ମାଟି ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଶାଳ ସର୍ପ ଭୃତ୍ରକୁ ଦଳନ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଗର୍ଜନ କଲା, ଦାନୁଙ୍କ ମାୟା ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ସୋମର ଆନନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରବଳ କଲା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ଡାକି, ତାଙ୍କର କୃପା ଓ ଧନ ଅଭିଲାଷା କଲୁ। ତାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲୁ, ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତିରେ ଧନ, ମିତ୍ରତା, ଓ ମାରୁତ ସମାନ ଶକ୍ତି ଚାହିଲୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲୁ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଓ ସୋମ ପାନ ମିଳେ। ଏ ଭାବେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଭୃତ୍ରକୁ ଦଳନ କରି, ଆର୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଆଲୋକ ମୁକ୍ତ କଲେ, ଦସ୍ୟୁମାନେ ସେଠାରୁ ବିସ୍ଥାପିତ ହେଲେ। ତୃତାଙ୍କୁ ଯେପରି ଟ୍ୱଷ୍ଟାରଙ୍କ ଧନ ଦେଲେ, ତେଣୁ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ଧନ ଦିଅ। ସୋମ ପାନରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଇ ବଦଳକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଭୂମିକୁ ଉଦ୍ଘାଟିତ କଲେ। ଗାୟକଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଅ, ଧନ ଦିଅ, ସ୍ତୁତିକାରୀଙ୍କୁ ତୁମର ଅଂଶ ଦେଉ। ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ଜନ୍ମରେ ପ୍ରଥମ ଓ ପ୍ରବଳ, ଦେବମାନେ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ତାଙ୍କ ଶୌର୍ୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଦିଗନ୍ତ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଲୋକ ତ୍ରାସିଯାଏ, ପୃଥିବୀ ଝଁକି ଯାଏ, ପାହାଡ଼ ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଚଳିତ ହୁଏ, ମଧ୍ୟଲୋକ ମାପିଥିଲେ, ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଯିଏ ସର୍ପକୁ ହତ୍ୟା କରି ସପ୍ତନଦୀ ମୁକ୍ତ କଲେ, ଗାଉମାନେକୁ ଗୁହାରୁ ବାହାର କଲେ, ଦୁଇ ପାଥର ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ର। ତାଙ୍କରେ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଜଗତ ଚଳିତ, ତାଳ ତଳେ ଲୁଚିଥିବା ଦାସକୁ ଦଳନ କଲେ, ଶିକାରୀ ପରି ଧନୀମାନେକୁ ନାଶ କଲେ—ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ର। ଏଭଳି ଅଗ୍ନି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କାହାଣୀ ସୃଷ୍ଟିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରହିଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା, ଶକ୍ତି, ଓ ରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ମାନବ ଜନମ ଓ ଜୟ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା।