ଏକ ସମୟର କଥା, ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ବନର ମଧ୍ୟରେ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ସେଉଁଠି, ଅଗ୍ନି, ଜଣେ ଯୁବକ ଭଳି, ପ୍ରତିଦିନ ନୂତନ ହେଉଥିଲେ, ଅପସ୍ମାର ଭସ୍ମରୁ ରଙ୍ଗ ମାପି ବାଢ଼ି ଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଚାରିପଟେ ଖୁସି ଛାଡ଼ି ଦେଉଥିଲା। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ ଭାବରେ ବନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲୋକ ବିକିରଣ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ରଥିକ ଭଳି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦୁଷ୍କର ଏବଂ କଳା ପଥକୁ ସେ ଚିହ୍ନିଥିଲେ, ଆକାଶରେ ମେଘ ମିଶିଥିବା ହସ ଭଳି ମୃଦୁ ହସ ହସୁଥିଲେ। ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର କୌଶଳର ଅପାର ମଣ୍ଡଳ ଚାଉଡ଼ାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ଗୋମାନ୍ୟ ନିଜେଇ ଚାଲିଆସୁଥିଲେ, ରକ୍ଷାବିହୀନ ଥିଲେ। ସେ ଶୁଷ୍କ ଏବଂ କଳା ଉପାଦାନକୁ ଜଳାଇ, ଭୂମିକୁ ସୁଖଦ କରିଥିଲେ। ଏହି ତୃତୀୟ ଆହ୍ୱାନରେ, ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୂର୍ବ ଦୟାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ୱର ସାମର୍ଥ୍ୟ, ବିରାଟ ଧନ, ବୀରତା ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ। ଯେପରି ବୃହତ୍ସମଦମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଥିଲା ଯେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସକମାନେ ବୀର, ଜୟୀ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସନ୍ତାନ ପାଆନ୍ତୁ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ହୋତାର ଭାବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପିତା ଭଳି, ସଚେତନ ଏବଂ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୃଶ୍ୟ ଧନ ଦେଖି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶୀଘ୍ର ଫଳ ଲାଭ କରିପାରିବେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଇଥିଲା। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାତଟି କିରଣ ବିସ୍ତାରିତ, ସେ ଯଜ୍ଞର ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏଠି ଅଷ୍ଟମ ଦିବ୍ୟ ପୋତାର ଭାବେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଯାହା ଅଗ୍ନି ଜାଣନ୍ତି, ସେଠି ସେ ପବିତ୍ର ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଚକ୍ରର ଧାର ଭଳି ଘୂରୁଛି। ପବିତ୍ରମାନେ ସହିତ, ଅଗ୍ନି ନିଜେ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ଇଚ୍ଛାରେ ଶାସକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନୀତି ଜାଣି, ସେ ପଖିର ପରି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲେ। ଗାଁମାନେ, ତାଙ୍କର ରୂପ, ଆୟୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ; ଜଣେ ମା'ଙ୍କ ନିକଟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଭଉଣୀମାନେ ଘୃତ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥିବା ପରି, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତ ଏହି ଦାନଦେଖି ଖୁସି ହେଉଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଦିବ୍ୟ ପୁରୋହିତ, ସ୍ୱର୍ଗ ନିଜ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରଶଂସା, ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ଭକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ। ଯେପରି ଜ୍ଞାନୀ ସମସ୍ତ ଉପାସକଙ୍କ ଉପକାର ନିମିତ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉପଚାର କରାଯାଉଥିଲା। ଏବେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମୋର ଏହି ହୋମ ଗ୍ରହଣ କର, ମୋର ଏହି ଗୀତ ଶୁଣ, ଏମିତି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଉଥିଲା। ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ ଭାବରେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଦାନ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଗୀତପ୍ରିୟ, ଧନଦାତା ଭାବରେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ପୂଜା କରାଯାଉଥିଲା। ଜ୍ଞାନୀ, ଧନୀ, ଏବଂ ଉଦାର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଅନୁରୋଧ ହେଉଥିଲା। ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବର୍ଷା, ଅବିରୋଧ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ବହୁତ ଧନ ଦେଉନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଉଥିଲା। ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱିଜନ୍ମା, ଦୂତ ଭାବେ ଦୁଇ ଜାତି ପାଇଁ ମିତ୍ରଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେଠି ଅବିରତ ନୂତନ ଜ୍ଞାନ ଆଣି, ଏହି ପବିତ୍ର କୁଶ ଉପରେ ବସିଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଭାରତମାନେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଶଂସ୍ୟ, ସେଉଁଠି ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନ ଦେଉଥିଲେ। ଦେବତା କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱେଷ କେବେ ଆମ ଉପରେ ବଳବତ୍ତା ନ ହେଉ, ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ସେହି ଦ୍ୱେଷରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷକୁ ଜୟ କରିପାରିବା, ଯେପରି ନଦୀ ଅବରୋଧକୁ ଟପିଯାଏ। ପବିତ୍ର ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନି, ଘୃତ ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି। ଭାରତମାନଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଧନ, ବୃଷଭ ଏବଂ ଅଷ୍ଟପଦୀ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଲାଭ କରିଥିଲୁ। ପୁରାତନ, ଉତ୍ତମ ପୁରୋହିତ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଘୃତଧାରା ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା ଥିଲା। ଏବେ ରଥ ଚଳାଇବା ପରି, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅସେମ ସଭାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉଥିଲା। ଯିଏ ଉପାସକଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ଶତ୍ରୁକୁ ଦୁର୍ବଳ କରନ୍ତି, ସେ ଉତ୍ତମ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଘରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଧର୍ମ କେବେ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଅମର କିରଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଲୋକିତ କରିଥାଏ। ଏଠି ଅତ୍ରି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଆଶା କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବଢ଼ାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପରେ ସମସ୍ତ ମହିମା ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ୱରେ ଅଭୟ ରହି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବା। ଅଗ୍ନି ଜ୍ଞାନୀ ହୋତାର ଭାବେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବସି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ କୌଶଳମୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୁଇ ଦାନ କେବେ କମି ନଥିଲା, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ନୂତନ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଗାୟକଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ସେ ଆମ ପିଲା ଓ ଦେହର ରକ୍ଷକ, ଅକ୍ଷୟ ଏବଂ ସତର୍କ ରହିଥିଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପର ଏବଂ ତଳ ଉପାସନା ସ୍ଥାନରେ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଆହୁତି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଅର୍ପଣ କରିବା, ଉପାସକଙ୍କୁ ବହୁତ ଦାନ ଦେବା ପ୍ରାର୍ଥନା ହେଉଥିଲା। ଅଗ୍ନି ଧନର ନାୟକ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବାଣୀର ପ୍ରେରକ ଥିଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଯୁଦ୍ଧର ନେତୃତ୍ୱ କରି, ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ, ଅଜୟ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଆମ ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଯଶ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ। ଅନ୍ତରେ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରଥମେ ଗୃହରେ ପିତାଭଳି ଆହ୍ୱାନ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇ ଅମର ଏବଂ ପ୍ରଶଂସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ଜ୍ଞାନୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧାରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରେମରେ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମଧ୍ୟ ଅବିରତ ଭାବରେ ଦେଉଥିଲେ।