ଏହି ଚିରନୂତନ ଦିନ ଓ ରାତି, କେଉଁଟି ପ୍ରଥମ, କେଉଁଟି ପରେ? ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କ’ଣ କହନ୍ତି? କିଏ ଏହାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣେ? ଏହି ଦୁଇଟି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନିଜ ଗଭୀରେ ଧାରଣ କରି, ଯେତେବେଳେ ଦୂରେ ଦୂରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ଦିନ ଓ ରାତି ଚକ୍ରରେ ଘୂରେ। ଏହି ଦୁଇ ଜଣ, ସହଯାତ୍ରୀ ହୋଇ, ଅନେକ ଦୂର ଯାନ୍ତି; ଏଉଁଥିରେ ଏକ ଚାଲିପାରେ, ଅନ୍ୟଟି ଚାଲିପାରେ ନାହିଁ—ଏକ ଅନ୍ୟକୁ ଉଠାଇ ନେଇଯାଏ, ଗର୍ଭକୁ ଧାରଣ କରେ। ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ଯେପରି ଛୁଆ ନିତ୍ୟ ରହେ, ସେପରି ଦିବ୍ୟ ଦିଗନ୍ତର ଦିଗ୍ବିଦାତା ଦିବା ଓ ନିଶା ଆମକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରୁନ୍ତୁ। ମୁଁ ଅଦିତିଙ୍କ ଦୟା ଭିକ୍ଷା ଚାହୁଁଛି—ଯେଉଁଠାରେ କଷ୍ଟ ନାହିଁ, ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଯାହା ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ। ଦିବା ଓ ନିଶା ଏହି ଦୟା ଦାନ କରୁନ୍ତୁ, ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଦୀପ୍ତ, ଆମେ ଦେବତାଙ୍କ ଏହି ଦୁଇ ସନ୍ତାନଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଦିବା ଓ ନିଶା ଦୁଇଟି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶ, ସେମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୁଇ ଯୁବତୀ, ଭଉଣୀ ଓ ପତ୍ନୀ ଭାବେ, ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ବସନ୍ତି, ସେମାନେ ଜଗତର ନାଭିକୁ ଘ୍ରାଣ କରନ୍ତି। ଦିବା ଓ ନିଶା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଦିଗ୍ବିଦାତା ଦିବା ଓ ନିଶା, ଅପାର ଓ ବିସ୍ତୃତ, ନୀତିର ଆଧାର, ଦେବତାଙ୍କ ମାତୃମାନେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ଅମୃତ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଶୋଭାମୟ ଦିବା ଓ ନିଶା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ବିସ୍ତୃତ ଓ ଦୂର ଯାଏଥିବା ପୃଥିବୀ ଓ ଦିବାକୁ, ମୁଁ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଆଦର ସହ କୁହୁଛି। ଦାୟିତ୍ୱବାନ୍, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିବା, ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥିବା ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଯଦି ଆମେ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିଥିଲେ, ବନ୍ଧୁ, ସହଯାତ୍ରୀ କିମ୍ବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତି, ଦେବତାମାନେ, ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ତାଙ୍କ ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ହେଉ; ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଦୁଇ ଉତ୍ତମ ଆଶୀର୍ବାଦ ମୋତେ ମିଳୁ, ଦୁଇ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଦେଉ; ଅନେକ ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମେ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଶ୍ରବଣ ପାଇଁ ଏହି ସତ୍ୟ କୁହିଛୁ; ପିତା ଓ ମାତା ଆମକୁ ଅପରାଧ ଓ ଅସୁଭ ରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ, ମୁଁ ଏହି କଥା କୁହିଛି, ଏହା ସତ୍ୟ ହେଉ। ପିତା ଓ ମାତା ଭାବରେ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟତମ ସହାୟକ ହୁଅନ୍ତୁ, ଆମେ ଏହି ଜନସମୂହରେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବାକୁ ପାଉଁ। ଏହି ସମ୍ମିଳନରେ ସବୁଠାରୁ ଜ୍ଞାନୀ ଦେବତା ସବିତା ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ, ଶ୍ରୀମୟୀ ଦେବୀମାନେ ସହିତ। ଯେପରି ଯୁବକମାନେ ଏକଠା ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ସବୁ ଜଗତ ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନରେ ଆମର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମା, ବରୁଣ, ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନଙ୍କ ଭଳି, ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ମୁଁ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅତିଥି ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି, ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ, ତୁର୍ବଣୀ ସହିତ ଏକତାରେ। ବରୁଣ ଆମକୁ ଶୁଭ ମନ୍ଦନା ଦିଅନ୍ତୁ, ଦୀପ୍ତିମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ ଓ ଅଭାବ ରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରୁନ୍ତୁ। ଉଷା ଓ ରାତି, ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜୟ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାଈ ପରି, ଏହି ଦିନରେ ଉଭୟ ରୂପରେ ଆପଣମାନେ ଏହି ହୃଦୟର ଦୁଧ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଖୁସି ଆଣିଥିବା ଅହିବୁଧ୍ନ୍ୟ ଆମକୁ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ, ଯେପରି ମାଆ ତାଙ୍କ ଶିଶୁକୁ ପୋଷିଥାଏ; ନଦୀ ଆମକୁ ନେଇଯାଉ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଜଳସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଉ, ଯାହାକୁ ଶୀଘ୍ର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ତ୍ୱଷ୍ଟାର ଆମ ସୁବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତୁ, ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ; ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତୁ। ଆମର ଚିନ୍ତା ଘୋଡା ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉ, ଯେପରି ଗାଈ ତାଙ୍କ ଛାଉଣିକୁ ଚାଟେ; ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ସୁଗନ୍ଧିତ, ତାଙ୍କୁ କଣ୍ଠ ଧ୍ୱନି ଗୀତ ଗାଏ, ଯେପରି ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ପତିକୁ ଗୀତ ଗାନ୍ତି। ମାରୁତମାନେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ସେନା ସହିତ, ଆମ ସହିତ ଏକମତ ହେଉନ୍ତୁ; ଚିତ୍ରା ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ତାନା ରଥ ପରି, ମିତ୍ରତାରେ ଏକତ୍ରିତ ଦେବତାମାନେ ଭଳି, ସେମାନେ ରକ୍ଷକ ହେଉନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ମହିମା ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ଯାନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ସେନା, ଭଲ ଦିନରେ, ଧାରାଳ ଅସ୍ତ୍ର ପରି, ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଦୂର କରିଦିଏ। ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକ, ପୁଷଣକୁ ଡାକ, ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂଶକ୍ତିଶାଳୀ; ବିଷ୍ଣୁ, ବାୟୁ ଓ ଦକ୍ଷ ରିଭୁମାନେ, ଦ୍ୱେଷ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାବାନ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ଆପଣମାନଙ୍କ ଦୀପ୍ତି, ଆଦରଣୀୟମାନେ, ଆମ ସହିତ ରହୁ, ବୃଦ୍ଧି ଓ ନିରାପଦ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉ; ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଏହି ଜନସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଆମେ ଏହାକୁ ପାଉ। ମୁଁ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବି, ନୀତି ଓ ଶକ୍ତିରେ ମହାନ, ଯାହାର ଶକ୍ତିରେ ତ୍ରିତା ବହୁ-ସ୍ତରୀୟ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ମଧୁର ପିତା, ମଧୁର ଦାତା, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଛୁ; ଆମ ସଂରକ୍ଷକ ହୁଅନ୍ତୁ। ପୋଷକ ପିତା, ଶୁଭ ନେତୃତ୍ୱ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ; ଆନନ୍ଦ ଦାତା, ଦ୍ୱେଷ ଶୂନ୍ୟ, ବନ୍ଧୁ, ଦୟାଳୁ ଓ ଅଚଳ ହୋଇ ଆସନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ, ପିତା, ସେଇ ରସ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିସ୍ତୃତ, ଆକାଶରେ ବାୟୁ ପରି ବିସ୍ତାରିତ। ଆପଣଙ୍କ, ପିତା, ସେଇ ଦାନ; ଆପଣଙ୍କ ମଧୁରତମ, ପିତା; ରସର ମଧୁରତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଏହାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ମହାଦେବମାନଙ୍କ ମନ, ପିତା, ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଆପଣଙ୍କ ଚିହ୍ନରେ ତ୍ରିତା ସର୍ପକୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ, ପିତା, ଆପଣ ଦୀପ୍ତିମାନ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରିଥିଲେ, ସେଠି, ମଧୁର ପିତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଜଳ ଓ ଔଷଧର ସାର ଉପଭୋଗ କରୁ, ଭିତରେ ପୋଷକ ହେଉ, ଓ ବାତାପି।