ଏକ ଦିନ, ରିଷିମାନେ ଆଶ୍ବିନ୍ଦ୍ୱୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧେଶ୍ୟ କରି ଅତି ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଏ ଆଶ୍ବିନ୍, ଆମେ ଆଜି ତୁମର ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ନୂତନ ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଭଜିଛୁ। ତୁମର ଅଭେଦ୍ୟ ଚକ୍ର ଥିବା ରଥ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୂର ଦୂର ଯାଏ। ଏହି ଦୟାରେ ଆମେ ଏହି ଜନତାକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ କୁଶଳ ଭାବେ ଜାଣିପାରିବା।” ସେମାନେ ପଚାରିଲେ, “ଏହି ଧନ-ସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟରୁ କଣ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ? ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଯଜ୍ଞ କରି ଜଳ ଉପରେ ଉଠାଅ, ତୁମ ଶ୍ରୀ-ସ୍ତୁତି ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି। ତୁମେ ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ଧନଦାତା ଓ ସୁରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା।” ଆଶ୍ବିନ୍ଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଶୁଦ୍ଧ, ଦୁଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ପବନ ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଓ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସେମାନେ ରାଜସିକ ଭାବେ ଆଶ୍ବିନ୍ଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଆଣନ୍ତି। ତାଙ୍କର ରଥ ନଦୀ ଭଳି ଅବିରତ ଚାଲିଥାଏ, ଦୃଢ଼ ଯୋକ ଓ ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥ ଚିନ୍ତା ଠାରୁ ଦ୍ରୁତ, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଠାରେ ଆଶ୍ବିନ୍ ଦୁଇଜଣ ଜନ୍ମ ନେଇ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଦେହ ଦୋଷରହିତ ଓ ନିଜ ନାମରେ ପରିଚିତ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବିଜୟୀ, ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟର ଜ୍ଞାନୀ, ଅନ୍ୟଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସ୍ଵର୍ଗପୁତ୍ର। ତାଙ୍କର ଗାଈମାନେ ମୃଦୁ ଧ୍ୱନି କରି, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଥାନ୍ତି। ଘୋଡ଼ାମାନେ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ରଥ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଛି। ତାଙ୍କର ବୃଷଭ, ଶରଦ୍ ଋତୁ ପରି, ପୁରୁଣା ଦାନ ବଣ୍ଟନ କରି, ମଧୁ ଖୋଜି ଆଗେ ବଢ଼େ। ଏହାରେ ଅନ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ନଦୀମାନେ ନିର୍ମଳ ଭାବେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ପୁରାତନ କବି ତାଙ୍କର ତ୍ରିପ୍ରକାର ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି, ଆଶ୍ବିନ୍ ତୁମେ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କର, କେବେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରନାହାଁତ, ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଯାଉଛ, ତୁମେ ମୋ ଡାକ ଶୁଣ। ତୁମ ଦ୍ୟୁତିମାନ ରୂପ ମନ୍ଦପରେ ଶ୍ରୀଗ୍ରାସ ଉପରେ ସ୍ତୁତି ହେଉଛି। ତୁମ ବଳୀୟ ବୃଷଭ ମେଘ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗାଈର ଦୁଧ ଲୋକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି। ଏ ଆଶ୍ବିନ୍, ଯେପରି ଯାନ୍ତ୍ର ତୁମେ ପୂଷଣ ଭଳି କ୍ଷୟ ହୁଅନାହାଁ, ଏପରି ତୁମ ଉପାସକ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ତୁମ ସାହାଯ୍ୟ ଚାହେ। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ସ୍ତୁତି କରି ତୁମକୁ ଡାକେ, ଆମେ ଏହି ଜନତାକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଭଳି ଜାଣିପାରିବା। ଏହି ବେଳେ ଏକ ନୂତନ ଦକ୍ଷତା ଉଦ୍ଭବିଛି। ତୁମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କର, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତୁ। ଦିବ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ, ଚିନ୍ତାର ପ୍ରେରକ, ଧନଦାତା, ସ୍ଵର୍ଗପୁତ୍ର, ଶୁଦ୍ଧ ନିୟମର ଅନୁସରଣକାରୀ, ଶୁଭ କର୍ମର ଅନୁଷ୍ଠାନକାରୀ ତୁମେ। ତୁମେ, ଦିବ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମାରୁତମାନଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଦ୍ଭୁତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥି। ମଧୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଥ ନେଇ ତୁମେ ଭକ୍ତଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସ। ଏ ଅଦ୍ଭୁତ ଦ୍ୱୟ, ଏଠାରେ କ’ଣ କରୁଛ? କ’ଣ ଚାହୁଅଛ? ଯିଏ ଆଜି ପୂଜ୍ୟ, ସେଉଁଠାରେ ଯାଅ, ଚିକିତ୍ସା କର, ଅପହୃତ ଜୀବନକୁ ଫେରାଅ, ଋଷିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ ପାଇଁ ଆଲୋକ ଦିଅ। ତୁମେ ହୁଙ୍କାର ଦେଉଥିବା ଲୋଭୀ ନୃସିଂହକୁ ଦୂର କର, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନିମ୍ନ କର, ଗାୟକଙ୍କ ବାଣୀକୁ ଦାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର, ମୋ ସ୍ତୁତି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ। ତୁମେ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଟୁଗ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ, ଡାଣ୍ଡା ଥିବା ନୌକା ତିଆରି କଲ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଚିନ୍ତାରେ ବଡ଼ ବନ୍ୟା ଉପରେ ଉଠାଇ ନେଲ। ଟୁଗ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜଳରେ ପଡ଼ି, ଅନ୍ଧକାର ଏବଂ ଆଶ୍ରୟହୀନ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ, ଚାରିଟି ନୌକା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରିଥିଲେ। ନଦୀମଧ୍ୟରେ କେଉଁ ଗଛ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ? ଟୁଗ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶରଣ ନେଇ ଏହାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ପଶୁପତ୍ର ଶାଖା ଭଳି ଆଶ୍ବିନ୍ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରବଣ ପାଇଁ ଉଠାଇ ନେଲେ। ତୁମର ଏହି ସାହାଯ୍ୟ ସଦା ନିକଟେ ରହୁ, ତୁମ ମାପ ଯେତେ ଦେଖାଇଛି, ଏହି ସୋମାସନରୁ ଆମେ ଏହି ଜନତାକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଭଳି ଜାଣିପାରିବା। ତୁମେ ମନ ଠାରୁ ଦ୍ରୁତ, ତ୍ରି-ଯୁକ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତ୍ରି-ଚକ୍ର ଥିବା ଯାନ ଯୋଡ଼। ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଉତ୍ତମ କର୍ମକୁ ପୁରସ୍କୃତ କରିଥିବା ଗୃହକୁ ତ୍ରି-ଗତିରେ ପହଞ୍ଚ, ପକ୍ଷୀ ଭଳି ଉଡ଼ି ଯାଅ। ତୁମର ଭଲ ଯୋଡ଼ିଥିବା ରଥ ପୃଥିବୀର ନାଭିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ତୁମେ ଶକ୍ତିର ପଥ ଅନୁସରଣ କର, ଏହି ସୁନ୍ଦର ଗୀତ ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର, ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ, ଉଷାମାନେ, ଏକତ୍ରିତ ହୁଅ। ତୁମର ନିୟମିତ ରଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅ, ଯାହା ଦାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୁମ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଗତି କରେ। ଏହି ପଥରେ ତୁମେ ସନ୍ତାନ, ନିଜ ପାଇଁ ଆସ। କେବେ ନର-ନାରୀ ତୁମକୁ କ୍ଷତି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ତୁମେ ବିଚ୍ୟୁତ ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏହି ଭାଗ ତୁମ ପାଇଁ, ଏହି ଗୀତ ଓ ମଧୁର ଧନ ଏଠି ରହିଛି। ଗୋତମ ଓ ଅତ୍ରି ଯେପରି ତୁମକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରି ଡାକିଥିଲେ, ଏହିପରି ମୋ ଆହ୍ୱାନରେ ଆସ, ନାସତ୍ୟ, ନିକଟକୁ ନେଇଯିବା ନାୟକ ଭଳି। ଆମେ ଅତି ଦୂର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛୁ, ଆଶ୍ବିନ୍, ଏହି ସ୍ତୁତି ତୁମ ପାଇଁ। ଦେବପଥ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଆସ, ଯାହାରେ ଆମେ ଏହି ଜନତାକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଭଳି ଜାଣିପାରିବା। ଏଠି ଓ ପରେ ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ, ଯେପରି ଉଷା ଆସିଲେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରାଯାଏ। ନାସତ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଥିବ, ସ୍ଵର୍ଗପୁତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାତା, ଆସ। ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ଲୋଭୀମାନେକୁ ଦୂର କର, ତରଙ୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ମୋ କଥା ଶୁଣ, ଚେତନା ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନରମାନେ। ପୁଷଣଙ୍କ ସୁନ୍ଦରତା ପାଇଁ, ଦେବମାନେ ପାଇଁ କାରିଗର ଭଳି, ନାସତ୍ୟ, ସୂର୍ୟାଙ୍କ ରଥ ଆଣ। ତୁମ ସ୍ତୁତି ଜଳରେ ଜନ୍ମ, ତୁମ ଯୋକ ବରୁଣଙ୍କ ବନ୍ଧନ ଭଳି ଭଲ ଭାବେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ତୁମର ମଧୁର ଅନୁଗ୍ରହ ଆମ ସହିତ ରହୁ, ଯୋଗ୍ୟ ଗାୟକଙ୍କ ଗୀତ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମ ଯଶ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଲୋକମାନେ ତୁମ ରଣଶୌର୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ମାନନ୍ତି।