ବେଦର ଏହି ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଅନୁଭୂତିମୟ କଥାରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଉପସ୍ଥାପନା କରୁଛି: ବେଦ ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ଏକାଗ୍ର ହୃଦୟରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ଏକାକୀ ପ୍ରଶଂସିତ, ଯିଏ ନିଜ ସ୍ୱଭାବଅନୁସାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ, ସେହି ବୃଷଭ ଦାତାଙ୍କୁ ଆମେ ଗୀତ ଓ ସ୍ତୁତି ଦେଉଛୁ। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହାତରେ ପାଞ୍ଚ ଜନସମୂହର ସମସ୍ତ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ରହିଛି। ଆମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଖୋଜି, ତାଙ୍କୁ ଆକାଶର ବିଜୁଳି ପରି ବିନାଶ କର। ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତିନାହିଁ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଅ; ଆମେ ଏହାର ଜ୍ଞାନ ପାଉ, ଏବଂ ଆମର ଅଂଶ କେହି କେବେ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି ହେଁମ୍ସ ଓ ସ୍ତୁତି ମଧ୍ୟରେ ବସିଛି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଏଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମା, ଆମକୁ ବିଜୟ ଦିଅ, ପୁରସ୍କାର ଦିଅ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନେଇଯାଅ। ପୁରାତନ କାଳରେ ଯେପରି, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଗାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ଜଳ ଭଳି ହେଇଥିଲ, ସେପରି ଆମର ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଶୁଣ, ଆମେ ଏହି ଜନମାନ୍ୟକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବାର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଉ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ର, ମହାବଳଶାଳୀ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ରାଜା, ବୃଷଭ ପରି ଦୃଢ଼, ଅନେକ ଥର ପୁକାରିତ, ଆମ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା, ଯାହା ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ, ରଥ ଟାଣି ଆସୁଛନ୍ତି, ଏହି ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପିଛି ପିଛି ଆସନ୍ତି, ଆମେ ସୋମ ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହି ସ୍ତୁତି, ଏହି ସୋମ; ଆସ, ଶକ୍ର, ଏଠି ବସ, ତୁମ ଘୋଡ଼ା ଏଠି ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତୁ। ଭଲ ଗାୟକଙ୍କ ସ୍ତୁତିକୁ ଶୀଘ୍ର ଶୁଣ, ଆମେ ତୁମ ଦୟାରେ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୟା ଯେତେବେଳେ ମିଳେ, ତେବେ ଗାୟକମାନେ ସହାୟତା ପାଆନ୍ତି। ଆମ ମହା ଆଶା କେବେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମ ସମସ୍ତ ଧନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରେ। କୌଣସି ରାଜା ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ତୁମ ଭଉଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସ୍ଥାନକୁ ଛୁଇଁପାରିବେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଜଳ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଆସେ, ଇନ୍ଦ୍ର ମିତ୍ରତା ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ବିଜୟୀ, ସଂଗ୍ରାମର ନାୟକ, ନମ୍ର ଗାୟକଙ୍କ ଦାୟକ। ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଡାକେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରଥ ଚାଲିଯାଏ, ତାଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଉନ୍ନତି ଲାଗି ଉଠେ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ମହିମାମୟ, ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ ସେ ଅଚଳ ରହନ୍ତି। ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ତୁମେ ଆମର ସୁରକ୍ଷା, ଆମର ଶକ୍ତି; ଆମେ ଏହି ଜନମାନ୍ୟକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଭାବେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ଅନୁଭୂତି ଆସେ—ଏଠାରେ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, "ମୁଁ ଅନେକ ଶରଦ୍ ଦେଖିଛି, ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ହେଉଛି, ରାତି ଦିନ ମୋତେ କ୍ଳାନ୍ତ କରିଦେଉଛି। ବୟସ ଶରୀରର ଶୋଭା କମାଇଦେଇଛି, ତଥାପି ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କେବେ କେବେ ଅସତ୍ୟ କହିଥିଲେ, ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ହେଲେ ତଥାପି ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରୟାସୀଙ୍କୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରନ୍ତିନାହିଁ; ମୁଁ ମୋ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଛି। ଯେଉଁ ଦୁଇ ଯୁଗଳ ଏକତ୍ର ହୁଏ, ସେଠାରେ ଶତଗୁଣ ବିଜୟ ମିଳେ। ଏଠାରୁ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ମୋତେ ଆସିନାହିଁ, ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣିଛନ୍ତି, ଜ୍ଞାନବତୀ ନାରୀ ଦୃଢ଼ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅଭିଲାଷାକୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ଏହି ସୋମକୁ ଡାକୁଛି, ଯିଏ ହୃଦୟରେ ପିତାଯାଉଛି। ଯାହା କିଛି କରିଛୁ, ତାହାକୁ ଖ୍ଷମା କର, କାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ଆନନ୍ଦ ଲାଗି ଉତ୍ସୁକ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଖୋଦି ଶକ୍ତି, ସନ୍ତାନ ଓ ପ୍ରଜା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଦୁଇ ଜନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କଲେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସଫଳତା ପାଇଲେ।" ଏହିପରି ଆଶ୍ବିନୀକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଡାକାଯାଏ—ତୁମର ରାଜ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଆମକୁ ଦିଅ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ତୁମ ପଥ ଚାଲିଯାଅ। ସୁନା ଝାଳ ଝରୁଛି, ତୁମେ ମଧୁ ଭୋଗ କରୁଛ, ଉଷା ସହ ଯୁକ୍ତ ହେଉଛ। ଉତ୍ତମ ପୂଜାରୀଙ୍କ ଅର୍ପଣକୁ ତୁମେ କେବେ ଅବହେଳା କରନ୍ତିନାହିଁ; ତୁମର ଭଉଣୀ ତୁମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶଂସା ଦେଇଥାଏ। ଗାୟର ତନୁରେ ଦୁଧ ତୁମେ ରଖିଛ, ପ୍ରାଚୀନ ଉପହାର ଏହା। ଯେଉଁ ପୂଜାରୀ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ତୁମକୁ ଡାକେ, ତାକୁ ତୁମେ ଅନୁଗ୍ରହ କର। ଅତିଥିପାଇଁ ମଧୁର ଉଷ୍ମତା ବାଛିଛ, ଯେପରି ଜଳ ନିଜ ମାର୍ଗ ବାଛେ। ଏପରି ଆଶ୍ବିନୀ, ଗାଁମାନେ ତୁମକୁ ଚାହିଁ ଆସନ୍ତି, ମଧୁ ଚକ୍ର ଭଳି ଝରେ। ତୁମ ଦାନ ପାଇଁ ମୁଁ ବୃଷଭ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବାକୁ ଚାହେଁ। ଜଳ ଓ ପୃଥିବୀ ତୁମ ମହିମାରେ ଦୂତି ଦେଉଛନ୍ତି, ଶୀଘ୍ର ଓ ପୂଜ୍ୟ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ତୁମ ଦାନଶୀଳ ଘୋଡ଼ା ଯୋଜିବ, ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ପଠାଅଛ, ଶୀଘ୍ର ବାତାସ ପରି, ଜ୍ଞାନୀ ମହାନତା ପାଇଁ ଦିଅଛନ୍ତି। ଆମେ ତୁମ ସତ୍ୟକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ, ପୁରସ୍କାର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଆଶ୍ବିନୀ, ତୁମର ମାର୍ଗ କେବେ ନିନ୍ଦିତ ନୁହେଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସଦା ଦିବ୍ୟତାକୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ତୁମେ ସଦା ଦିନ ଅନୁସରଣ କର, ପ୍ରବଳ ପ୍ରବାହରେ; ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ପ୍ରଶଂସିତ, କର୍ମଶିଳ୍ପୀ ଭଳି ହଜାର ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ତୁମେ ରଥର ମହିମା ସହ ଆଗେ ବଢ଼, ପୂଜାରୀ ପରି ଶୀଘ୍ର ଚଳିତ, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଓ ତୁମ ଘୋଡ଼ାକୁ ଧନ ଦିଅ, ଯାହା ଆମେ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହେବାକୁ ପାରିବା। ତୁମର ଏହି ରଥକୁ ଆମେ ଆଜି ନୂତନ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରରେ ଡାକୁଛୁ, ଅଶ୍ବିନୀ; ଅଭେଦ୍ୟ ଚକ୍ରରେ ଆକାଶ ଚ୍ୟାନ୍ଚି, ଆମେ ଏହି ଜନମାନ୍ୟକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଭାବେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଧନମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ?