ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦ ତିନିଟି ଦିଗରେ ମଧୁର ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସ୍ୱୟଂ ଆନନ୍ଦରେ ତାଳମେଳ ରଖିଥିବା; ସେ ଏକା ଭୂମି ଓ ଆକାଶ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ମୁଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ସେଠି ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ମଣିଷମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥାନ୍ତି; ପ୍ରଶସ୍ତ ପଦବି ଅଟୁଟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ, ମଧୁର ଝରଣାର ସମାନ। ଆମେ ତୁମର ଉତ୍ତମ ଗୃହକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଅଭିଲାଷା କରୁ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଶଙ୍ଖ ଥିବା ଗୋମାନେ ବିହାର କରନ୍ତି; ସେଠି, ପ୍ରଶସ୍ତ ପଦବି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବରେ ଚମକେ। ଏହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମନସା ନମସ୍କାର ଦିଅ; ସୋମ ପାନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଗାନ କର; ପାହାଡ଼ର ଉଚ୍ଚତାରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେବତାମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ଦୁଇଁଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦ୍ରୁତ, ସୋମ ପାନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବେ; ତୁମେ ମରଣଧର୍ମୀ ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ପରାଜିତ କର। ସେମାନେ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି; ମା ଶିଶୁକୁ ଗର୍ଭରେ ନେଇଯାନ୍ତି; ପୁଅ ବାପାଙ୍କର ନିମ୍ନ ଓ ଉଚ୍ଚ ନାମ ଦେଇଥାଏ, ତୃତୀୟ ମଣିଷ ଦୀପ୍ତିମାନ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସେ। ଆମେ ଏହି ଉତ୍ତମ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା; ତିନି ପଦରେ ବିଷ୍ଣୁ ଭୂମିରେ ଚାଲି ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପଦ ମଣିଷମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି; ତୃତୀୟ ପଦକୁ କେହି ବି ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଆକାଶର ପକ୍ଷୀମାନେ ବି ନୁହେଁ। ଚାରି ଏକାଠି ଓ ନବଉ ନାମରେ, ଚକ୍ରର ସମାନ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଅନ୍ତି; ଉତ୍ତମ ଆକାରକୁ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମାପି, ଯୁବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ଆହ୍ୱାନକୁ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ମିତ୍ରର ସମାନ ଉପସ୍ଥିତ ହେବାଯୋଗ୍ୟ, ଘୃତ ଦାନରେ ଆନନ୍ଦିତ, ତୁମର ଦୀପ୍ତି ଚମକିବା; ତୁମର ପଦବି ପ୍ରଶସ୍ତ ଭାବରେ ବିସ୍ତାର କରିଛି। ତେଣୁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ବି ତୁମକୁ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ସଦା ନୂତନ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମହାନତା ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ଖ୍ୟାତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଗାୟକମାନେ ଅଗ୍ରଜ ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତଥ୍ୟର ଗର୍ଭ ଭାବରେ ଗାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ନାମ ଜାଣି ବି ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି; ଆମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମହାନ କୃପା ଚାହୁଁ। ରାଜା ବରୁଣ, ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର, ଓ ମାରୁତଗଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଅଂଶୀ; ବିଷ୍ଣୁ ମିତ୍ର ଭାବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶଳ ଧାରଣ କରି, ଅକ୍ଷୟ ଭାବରେ ଏହି ବୃନ୍ଦକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶଳୀ; ଦେବତାଙ୍କର ଭାଗ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଇଛନ୍ତି; ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ତିନି ଆସନରେ ଆର୍ୟମାନଙ୍କୁ ବସାଇ, ଉପାସକଙ୍କୁ ନିୟମର ଭାଗ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଜାଗିଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ, ଉଷା ଦୀପ୍ତି ଦେଉଛି; ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ରଥ ଯୋକ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସବିତା ଦେବତା ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଅଲଗା କରିଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଶକ୍ତି ଓ ମଧୁ ଦେଇ ରଥ ଯୋକ୍ତ କରନ୍ତି, ଆମ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରୁ; ଆମେ ବୀରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଗୃହୀତ ହେଇ ଧନ ଜିତିବା। ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାରଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ଓ ମଧୁର ରଥ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଭଲ ଷ୍ଟୋତ୍ରରେ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଦାନଶୀଳ, ତିନି ଯୋକ୍ତ ରଥ ଆମେ ଲୋକଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଉ, ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପାଇଁ କ୍ଷେମ ଦିଅ। ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର, ମଧୁର ଚାବୁକ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ପୋଷଣ ଦିଅ; ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ; ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ଆମକୁ ଅପରାଧ କରିବାରୁ ରକ୍ଷା କର, ଦ୍ୱେଷ ଦୂର କର, ଏବଂ ସଦା ସାଥୀ ହେଉ। ତୁମେ ଜୀବମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଅଣୁ ରଖିଛ; ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବି ଉପସ୍ଥିତ; ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଅଗ୍ନି, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଗଛକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଔଷଧୀ ଦ୍ୱାରା ଚିକିତ୍ସକ ଓ ରଥ ଦ୍ୱାରା ରଥୀ; ଶକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିଛ, ଯେଉଁଠି ଉପାସନା ଓ ମନସା ଉପାସନା କରାଯାଏ। ରୁଦ୍ରମାନେ, ଧନ ଓ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଚୁର, ଆମ ଆହ୍ୱାନରେ କୃପା ଦିଅ; ଆଉଚଥ୍ୟ ଡାକିଲେ, ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ଆସନ୍ତି। ଧନ ଦେବାରେ ଦାନଶୀଳ, ଗୋମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, କୃପା ପାଇବାକୁ କିଏ ଉପାସନା କରିବ? ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଚାହୁଁ, ମନସା ଚାହୁଁ। ତୁମର ରଥ ତୁଗ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ଯୋକ୍ତ ହେଲା, ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଇଛି; ଆମେ ତୁମର ସୁରକ୍ଷାରେ ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଁ, ଜଣେ ବୀର ପରି ପଳାଇ ଯାଉଛି। ଆଉଚଥ୍ୟଙ୍କର ଷ୍ଟୋତ୍ର ତୁମକୁ ପହଁଚିଯାଉ; ତିନି ପଙ୍ଖ ଥିବା ପକ୍ଷୀ ଆମକୁ ଶୁଷ୍କ କରିବେ ନାହିଁ; ଦ୍ୱେଷୀ, ଦଶ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଥିବା, ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବେ ନାହିଁ; ଫାଦରେ ବନ୍ଧା ଲୋକ ଭୂମିକୁ ଭକ୍ଷିବେ ନାହିଁ। ନଦୀମାନେ, ମାତୃଭାବରେ, ଆମକୁ ଗିଲିବେ ନାହିଁ; ଦାସମାନେ ବନ୍ଧିଲେ ବି ନୁହେଁ; ଦାସର ମୁଣ୍ଡି ଟ୍ରୈତନା ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଛାତି ଓ କନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ମମତାଙ୍କ ପୁଅ ଦୀର୍ଘତମାସ ଦଶମ ଚକ୍ରରେ ଉପାସନା କରିଛନ୍ତି; ଜଳର ତପସ୍ୱୀ ହେଇ ଦିବ୍ୟ ଅନୁପ୍ରେରଣାର ରଥୀ ହେଲେ। ମୁଁ ବିଶାଳ ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ୟରେ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ହେଇଛି; ଦେବପୁତ୍ରମାନେ ଦେବମାନେ ସହ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ମୁଁ ବାପାଙ୍କର ମନକୁ ବିଚାର କରି, ମା ଶକ୍ତିକୁ ଉପାସନା କରି; ଦୁଇଁଜଣ ମା ବାପା, ଅମର ଗତି ଦେଇ, ଭୂମିକୁ ବିଶାଳ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଦୁଇ ମା, ଚତୁର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଦୁଇଁଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି; ଚଳନ ଓ ଅଚଳର ନିୟମରେ, ପୁଅଙ୍କର ସତ୍ୟ ପଥକୁ ଅଖଣ୍ଡ ରଖିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଏକ ଗର୍ଭର, ଦୁଇଁଜଣ ଜ୍ଞାନୀ, ଏକାଠି ରହି, ନିତ୍ୟ ନୂତନ ଭାବରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଜ୍ଞାନରେ ଆକାଶ ଭିତରେ ତାନା ବୁନୁଛନ୍ତି। ସବିତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ କୃପା ଆମେ ଆଜି ଚାହୁଁ; ଦେବତାଙ୍କର ଉତ୍ସାହରେ; ହେ ଦିବା ଓ ଭୂମି, ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନରେ ଆମକୁ ଧନ ଓ ଅନେକ ଗୋ ଦିଅ।