ଏକ ପବିତ୍ର ବେଳେ, ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା, ଘୃତର ମୁହଁ ଭଳି ତାଙ୍କର ଚେହେରା, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିତ୍ରତାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲେ। ସେ ଯେଉଁବେଳେ ସମାବେଶରେ ଜ୍ୱଳିଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ଶିଖାମାନେ ଆମର ଚିନ୍ତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିଥାଏ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଅମୋଘ ଓ ଅକ୍ଷୟ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଚାଲିଯାନ୍ତି ଓ ଯେଉଁମାନେ ଅପରିନାମୀ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଆମ ପରିବାରକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କର। ଅଗ୍ନି ହୋତୃ ଭାବେ ତାଙ୍କର କୌଶଳର ନୀତିକୁ ଧାରଣ କରି, ଉଜ୍ୱଳ ଚିନ୍ତାକୁ ଉନ୍ନତ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବସିଥିବା ଚମଚମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ନିବାସ ପ୍ରଥମେ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଆସନ୍ତି। ଅମୃତର ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ, ତାଙ୍କର ଆସନରେ ଏସିଥାନ୍ତି; ସେମାନେ ଜଳର କୋଳରେ ବସି, ପ୍ରବାହ ସହିତ ଆହୁତି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରି, ଭାଗା ଭଳି ଆହୁତି ଗ୍ରହଣ କରି, ସେମାନେ ରାଶି ଏକାଠି କରନ୍ତି, ରଥି ତାଳ ଧରିଥାଏ। ଦୁଇ ଜଣ, ଏକ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଦିନ ଓ ରାତି ଭଳି, ଏକ ଜଣ ବୃଦ୍ଧ, ଏକ ଜଣ ଯୁବକ, ଅବିରତ ଚଳିଥିବା, ମାନବ ଯୁଗରେ ଅଜରାମର। ଦଶ ଉତ୍ସାହୀ ଚିନ୍ତା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାଏ; ମଣିଷମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକନ୍ତି। ଧନୁର ଢାଳରେ ତିନି ନୂତନ ତୟାରି ହୋଇ, ଦକ୍ଷତାର ସହିତ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କର, ଭୂମିର ରକ୍ଷା କର, ଏକ ଗୋପାଳକ ଭଳି; ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚମଚମାନେ ଶୁଭ୍ର କୁଶବେଦିକାକୁ ବିଛାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଏହି ଶବ୍ଦକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଏହାରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର; ଦୟାଳୁ, ସ୍ଵୟଂଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିତ, ଜ୍ଞାନୀ, ସବୁଠି ଘୂରିବା, ଦୃଶ୍ୟମାନ, ଅଦ୍ଭୁତ ଆକୃତିର, ପିତାଙ୍କ ଗୃହ ଭଳି ଦର୍ଶନୀୟ। ଅଗ୍ନି ଆସିଛନ୍ତି, ସେ ଜାଣନ୍ତି, ସେ ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ଆଗକୁ ଯାନ୍ତି ଓ ପଛକୁ ଫେରନ୍ତି; ତାଙ୍କରେ ନିୟମ ଓ ଆହୁତି ଅଛି; ସେ ଶକ୍ତି, ବଳ ଓ ଉତ୍ସାହର ମାଲିକ। ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେହି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଜ୍ଞାନୀ ନିଜ ମନରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷ ଶବ୍ଦ କେହି ଅସ୍ଵୀକାର କରିପାରେ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ଆହୁତି ଦିଆଯାଏ, ନୂତନ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁରୁ କରନ୍ତି; ଦେବତାମାନେ ଆସି, ଉତ୍ସାହୀ ଅଗ୍ନିକୁ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ବନରେ ଏକ ବନ୍ୟ ପଶୁ ଭଳି ରଖାଯାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଚର୍ମ ବେଦିରେ ବିଛାଯାଇଛି; ଜ୍ଞାନୀ, ସତ୍ୟଜ୍ଞ ଅଗ୍ନି ଦକ୍ଷତାରେ ମଣିଷଙ୍କ ସହ କଥାହୁଏ। ମୁଁ ତିନି ମୁଣ୍ଡ ଓ ସାତ ରଶ୍ମି ଥିବା ନିର୍ମଳ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ତାଙ୍କର ପିତାମାନଙ୍କର କୋଳରେ ବସିଥିବା; ସ୍ଥିର ଓ ଚଳିତ ମାର୍ଗରେ ବସି, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି। ସେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ, ସଦା ଯୁବକ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ବିଶାଳ ପୃଥିବୀର ଶିଖରେ ପଦ ରଖିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଲାଲ ଧାରା ଉତ୍ସରୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଗାଁମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ତାଙ୍କର ସାଧାରଣ ବଛଡ଼ାକୁ ଘେରି ରଖନ୍ତି; ସେମାନେ ଅବିରତ ଚଳିଥିବା, ସମସ୍ତ ପଥ ମାପି, ତାଙ୍କର ଦେହରେ ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀ, କବିମାନେ ମାର୍ଗ ଦେଖାନ୍ତି, ଅମରତ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ନଦୀକୁ ଦେଖିଥିଲେ; ସୂର୍ୟ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ସେ ଦର୍ଶନୀୟ, ସୀମାନ୍ତରେ ଦେଖିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ଡାକାଯିବା; ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରକାଶମାନ। ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ କିପରି ତୁମକୁ ଆହୁତି ଦେଇ ସେବନ୍ତି, ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ? ଯେତେବେଳେ ପରିବାର ଓ ସନ୍ତାନରେ ଦେବମାନେ ସତ୍ୟର ଗୀତକୁ ଧାରଣ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ଶୁଣ, ଅଗ୍ନି, ଏହି ଉଚ୍ଚ ଓ ଅବିନାଶୀ କଥା; ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସ୍ଵୟଂସ୍ଥିତ, ଅନେକ ଆହୁତି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ; ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ଯାଅ, ତୁମ ଉପାସକ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ଆମର ନୁହଁନ୍ତି, ଅନ୍ଧକାର ଦେଖି, ହାନିରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛନ୍ତି; ତୁମେ ସେମାନେ ଧର୍ମିକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ବିଫଳ ହେଉନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ବିରୋଧ କରନ୍ତି, ଅସତ୍କର୍ମ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ, ତାଙ୍କୁ ତୁମ ଶକ୍ତି ପଛକୁ ଫେରାଇ ଦିଅ; ଆମକୁ ଅପବାଦରୁ ଶୁଧ କର। ଯଦି କୌଣସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ମଣିଷ ଅନ୍ୟ ମଣିଷକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁଖରେ କ୍ଷତି କରେ, ତେବେ ତୁମେ ଉପାସକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ହେଉ। ମାତରିଶ୍ୱାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚର୍ଣ୍ଣ କରିବା ସମୟରେ, ସେ ଦେବମଧ୍ୟରେ ହୋତୃ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ସମସ୍ତ ଜଳକୁ ବ୍ୟାପି, ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃପ୍ରବେଶ କରାଇଥିଲେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆକୃତିରେ। ମୋର ଚିନ୍ତା, ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସୁରକ୍ଷା ଓ ମୋର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ, ଦେଇ ଲେଉ, କିନ୍ତୁ କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ; ତୁମ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର, କବି ଭଳି ପ୍ରଶଂସା ଉପରେ ଧାରଣ କର। ଅମର ନିବାସରେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ବସାଯାଇଛି; ପୂଜ୍ୟମାନେ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ପ୍ରବାହକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ଆଶାକୃତିକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ରଥ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱ ଭଳି। ଅଦ୍ଭୁତ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଜହ୍ନ୍ବା ଦ୍ୱାରା ବହୁତ କିଛି ଭେଦ କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଜଙ୍ଗଲରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ତାଙ୍କର ଶିଖା ବାୟୁ ସହିତ ଚାଲିଥାଏ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଣ୍ଡ ଭଳି, ଦିନର ଅନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁମାନେ, ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଅନ୍ଧ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଚିରନ୍ତନ ରକ୍ଷକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଧନର ମହାପତି, ଦାନଶୀଳଙ୍କ ମାର୍ଗ ଦେଖନ୍ତି, ଧନର ଲାଗି; ପାଷାଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତିନି ଚର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ।