ଏକ ଦିନ, ବଳଶାଳୀ ପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ରଖନ୍ତି, ମହାମୃଗ ରୂପରୁ ଉଦ୍ଭବ କରି ଆସିଲେ। ସେମାନେ ମଧୁର ପାନର ଆଶାରେ ଆକାଶ ଅନୁସରଣ କରି, ମାତରିଶ୍ୱାନ୍ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଉଦ୍ବୋଧିତ କଲେ। ପିତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରୁ ଯେତେବେଳେ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଅଲଗା ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଶାଖା ଉପରେ ରସପାନୀ ଅଙ୍କୁର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତାଙ୍କର ଉଭୟ ଜନ୍ମରେଖା ଉଦ୍ବୋଧିତ ହେବା ସହିତ, ସେ ଆକାଶରେ ଉଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ପରେ ସେ ମାତୃମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅକ୍ଷତ ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ହେଲେ। ପୂର୍ବତନମାନେ ଯେଉଁପରି ଉପରକୁ ଚଡ଼ିଥିଲେ, ସେ ନବୀନ ଏବଂ ନିମ୍ନ ତଳରେ ଅବିରତ ଚଳନ କରିଲେ। ସେଉଁଠାରେ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବମାନେ ଅନୁଗ୍ରହ ଆଶାରେ, ଭାଗାଙ୍କ ପରି, ଆହ୍ୱାନକର୍ତ୍ତାକୁ ବାଛିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ମାନବଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନା ସ୍ଥାନସ୍ଥାନେ ପହଞ୍ଚାଇଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ। ଯେତେବେଳେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହୋମାଗ୍ନି ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ସେ ଏକ ହେଉଛି ଅଶ୍ୱର ନିଆଁ ପରି, ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅଭେଦ୍ୟ। ତାଙ୍କର ପଥ ତଳେ ଅନ୍ଧକାର ଏବଂ ମୁହଁ କଳା, ଶୁଦ୍ଧ ଜନ୍ମର, ଏଇପରି ସେ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଅଗ୍ନି ରକ୍ତ ଅଙ୍ଗ ନେଇ ରଥର ନିଆଁ ପରି ଆକାଶକୁ ଯାଏ, ସେଠାରୁ କଳାପୁତ୍ରମାନେ ତୀବ୍ର ଶକ୍ତି ଓ ବୀରତ୍ୱ ଲାଗି ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଅଗ୍ନି ସହିତ, ବ୍ରତଧାରୀ ଭାରୁଣ, ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ ଓ ଦାନଶୀଳ ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ତୁମର ଇଚ୍ଛା ଓ ସାର୍ବଭୌମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କର, ଏଠାରେ ଚକ୍ର ଧୁରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେନାହିଁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସବୁଠୁ କନିଷ୍ଠ, ଯିଏ ହୋମ ଓ ସ୍ତୁତି କରେ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବୀୟ ଧନ ଦିଅ। ନିତ୍ୟ ନବୀନ ଓ ଯୁବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୁମେ, ଆମେ ଭାଗାଙ୍କ ପରି ବିପୁଳ ସମୃଦ୍ଧି ଆଶା କରୁଛୁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମକୁ ଉଜ୍ୱଳ ଧନ, ଗୃହସଂପଦ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଦୃଢତା ଦିଅ, ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଓ ସତ୍ୟ ଆମକୁ ଦେଖାଅ। ଆମ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଚିରଯୁବ ହୋତାର, ମଧୁର ଏବଂ ସଚେତନ, ଆମ ଦେଖାଅ, ଅଗ୍ନି ଅପରାଧ ରହିତ ଭାବେ ଆମକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାର୍ଗରେ ଧନ ଓ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଦହନଶୀଳ ଶିଖା ନେଇ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ହୋମ ଉପରେ ଉତ୍କ୍ରମ କର, ଦାନଶୀଳମାନେ ଓ ଆମେ, ଧୂସର ମେଘକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସୂର୍ୟ ପରି ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ପାରିବା। ଅଗ୍ନି, ଆଜି ଆମ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ଦେବତାମାନେ ଆଣିଦିଅ, ପୂର୍ବତନ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ରକୁ ଯଜମାନ ପାଇଁ ବିସ୍ତାର କର। ଘୃତ ଓ ମଧୁର ହୋମ ପାଇଁ ଆସ, ଜିଏ ତୁମର କୃପା ଆଶା କରେ, ସେଠିଏ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତିରେ ଦେଖାଅ। ଶୁଦ୍ଧ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନି ମଧୁର ହୋମ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। ନରାଶଂସ, ତିନିଥର ସ୍ୱର୍ଗରୁ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଆହ୍ୱାନିତ ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଆଣ, ଏହି ମୋର ଚିନ୍ତା ତୁମପାଖକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ। ଯେଉଁମାନେ କୁଶ ଛାଡ଼ି ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ ବାଛନ୍ତି। ଅମର ଦେବମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ଶୁଦ୍ଧ ଦେବଦ୍ୱାର ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ରେ ଖୋଲିଯାଉ। ନିଶା ଓ ଉଷା, ଶୋଭାମୟ ଏବଂ ଶୃଙ୍ଗାରିତ, ଏକାସାଥି ଆସନ୍ତୁ; ଏହି ଦୁଇ ଚିରଯୁବ ସତ୍ୟମାତା, କୁଶ ଉପରେ ବସନ୍ତୁ। ମଧୁର ଭାଷାରେ ଦେବ ହୋତାମାନେ ଆଜି ଯଜ୍ଞ ଶୀଘ୍ର କରନ୍ତୁ, ଏହା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଉ। ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହୋତା ରୂପେ ବସିଛନ୍ତି; ମାରୁତ, ଭାରତୀ, ଇଳା, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ମହୀ, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ ଉପରେ ବସନ୍ତୁ। ଅଦ୍ଭୁତ ଅନେକ ରୂପୀ ତ୍ୱଷ୍ଟା, ଆମ ପୋଷଣ ପାଇଁ ଧନର ଆଧାର ଭାବେ ଖୋଲିଯାଉ। ଦେବମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଦେବତାମାନେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି; ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ, ଆନନ୍ଦରେ ହୋମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ପୂଷଣ, ମାରୁତ, ସମସ୍ତ ଦେବ, ବାୟୁ, ଓ ଗାୟତ୍ରୀକୁ ସ୍ୱାହା ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ହୋମ କର। ସ୍ୱାହା ସହିତ ଉପହାର ପାଇଁ ଆସ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଯଜ୍ଞରେ ଆହ୍ୱାନିତ, ଆମ ଡାକ ଶୁଣ। ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର, ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଓ ଚିନ୍ତା ନେଇ ତୁମକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛି; ପ୍ରିୟ ହୋତା ଏବଂ ବସୁମାନେ ସହ ଭୂମିରେ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ନିଜକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି। ସେ ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି, ମାତରିଶ୍ୱାନ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ଦୀପ୍ତିରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା। ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ କିରଣ, ଶୋଭାମୟ ଶିଖା ନଦୀ ପରି ଦୌଡ଼େ, ଅଗ୍ନି ଚିରଯୁବ ଏବଂ ଅବିରତ ଜ୍ୱଳିଥାଏ। ଭୃଗୁମାନେ, ସବୁ ଜାଣିଥିବା, ଯମକୁ ପୃଥିବୀର ନାଭି ଭାବେ ବାଛିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଅଗ୍ନିକୁ ଗୃହରେ ସ୍ତୁତି କର; ସେ ଏକା ଭାବେ ଧନୀ ବରୁଣଙ୍କ ପରି ରାଜା ଭାବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ତାଙ୍କର ଧ୍ୱନି, ମାରୁତଙ୍କ ଗର୍ଜନ ପରି, ସେନାର ଚାପ ପରି, ଦିବ୍ୟ ବଜ୍ରପାତ ପରି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ଅଗ୍ନି ତୀବ୍ର ଦାନ୍ତ ଓ ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳନ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ସ୍ତୁତିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା ବୀର, ଆମକୁ ଧନ ଦେବେ କି? ତାଙ୍କର ପ୍ରେରଣା ଆମ ଚିନ୍ତାକୁ ସଫଳ କରୁ। ଘୃତମୁଖ ଅଗ୍ନି, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ, ମିତ୍ର ପରି ଜ୍ୱଳନ କରନ୍ତି; ସେ ସମାବେଶରେ ଦୀପ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଅଚ୍ୟୁତ ଓ ଅକ୍ଷୟ ରକ୍ଷକମାନେ ଆମ ଉପରେ ସର୍ବଦା ରଖ, ସେମାନେ ଅବିଜୟୀ, ଅକ୍ଷତ, ଚୟିତ ଏବଂ ଅନିଦ୍ରା; ଆମ ପରିବାରକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କର। ହୋତା ନିଜ କୌଶଳର ଧର୍ମକୁ ଉପରେ ଧରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଚିନ୍ତା ନେଇ ଆସନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କ ଅମୃତ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ମାନେ ଜଳର ମାନ୍ଦିରରେ ବସି, ଆହୁତି ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଏକତା ଆଶା କରି ଏହି ରୂପକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଭାଗାଙ୍କ ପରି ଯୋଗ୍ୟ, ଧାରକ ରଥର ଲଗାମ ଧରନ୍ତି। ଦୁଇଏ, ଏକ ଗର୍ଭର ଜନ୍ମ, ଦିନ ଓ ରାତି ପରି ସହଯୋଗୀ, ଏକ ଜଣ ବୃଦ୍ଧ, ଏକ ଯୁବ, ଅବିରତ ଚଳନ କରନ୍ତି।