ଏହି ପବିତ୍ର ଗାଥାରେ, ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୈବି ଶକ୍ତି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଯିଏ ତାଙ୍କର କାଞ୍ଚା ରଙ୍ଗର ମଧ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ନମ୍ରତାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାନ୍ତି। ସେ ବଳିଅଠା ଏକ ବୃଷଭ ଭଳି ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗର୍ଜନ କରି ଆସନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଶରୀର ଦିନକୁ ଦିନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଛି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଜ୍ଵାଲା ହସେ, ସେ ଦୁର୍ଦାମ୍ୟ ଶିଙ୍ଗ ଭଳି ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଧରିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଶିଳ୍ପି ଓ ବିସ୍ତୃତ ଚିତ୍ତ ଧାରଣ କରି, ସବୁଦିନ ଶୟନ କରୁଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଜଣିଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଉତ୍ଥାନ କରନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଦୁଇ ଜନନୀ ପାଇଁ ନୂତନ ଆକୃତି ତିଆରି କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଚଞ୍ଚଳମନା, ବିକଳ ଚୁଲି ଥିବା ଜୀବମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ି ଆଉ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପୁନଃ ଫେରନ୍ତି। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପୁରୁଣା ବୟସ୍କତାକୁ ଛାଡ଼ି, ନୂତନ ଜୀବନ ଦେଇ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ମାତୃକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଚକ୍ରକ୍ରମେ ପରିଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ବୟସ୍କତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଯୁବା ହୋଇ ହଂସର ଭଳି ଗତି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଚିରକାଳ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଗୃହପତି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ—ସେ ଦାନଶୀଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମାନ୍ୟ ଭାବେ ଜ୍ଵଳନ୍ତୁ, ବୃଷଭ ଭଳି ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଗୃହର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ—ଏହି ଶୁଭ ଅର୍ପଣ ତୁମ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ହେଉ, ତୁମ ଶୁଦ୍ଧ ଚମକ ଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଆଣ; ଚକ୍ର, ନୌକା ଓ ଘର ପାଇଁ ସଦା ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅ, ଆମ ନାୟକମାନେ, ଦାନଶୀଳମାନେ ଓ ଯାତ୍ରୀମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ହେଉ। ଅଗ୍ନି, ସ୍ତୁତିର ଶବ୍ଦରେ, ଦିବ୍ୟ ଦୁଇ ମାତୃ ଓ ନଦୀମାନେ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ; ଗାଉ, ଯବ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ପାଇଁ ରକ୍ତିମ ଅନୁଗାମୀମାନେ ଚୟନ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ତେଜ ଏକ ଆକୃତି ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ଚମକ ଯେଉଁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଚିନ୍ତା ଆସି ସଫଳ କଲେ, ସତ୍ୟର ଗାଉମାନେ ଝରଣା ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ପିତୃମାନେ ଧନୀ, ସେ ସଦା ଶୟନ କରନ୍ତି; ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନନୀ ସପ୍ତ ମାତୃମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ବୃଷଭ ଦୁଧ ଦେବା ପାଇଁ ମହିଳାମାନେ ତୃତୀୟ ଜଣକୁ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଯିଏ ଦଶଗୁଣ ଜ୍ଞାନୀ। ଏହି ବଳଶାଳୀ ପୁଅମାନେ, ମହିମାର ଧନୀ, ଭଏଳା ଆକୃତିରୁ ବାହାରି, ମଧୁପାନ କରୁଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆକାଶ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ମାତରିଶ୍ୱାନ ଗୁପ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି। ପିତୃଙ୍କର ଶିର୍ଷ ଅଂଶରୁ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଅଂଶକୁ ଅଲଗା କରାଯାଏ, ରସପାନ କରୁଥିବା ପ୍ରଶାଖାମାନେ ଶାଖାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାବେଳେ, ଦୁଇ ଜନ୍ମର ସ୍ରୋତ ଉତ୍ତେଜିତ ହୁଏ, ତାଳେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆକାଶରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଅଗ୍ନି ମାତୃମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଅପରିହାର୍ୟ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ବିସ୍ତୃତ ହୁଏ, ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେଉଁପରି ଉପରକୁ ଚଡ଼ିଥିଲେ, ଏହି ଅଗ୍ନି ନୂତନ ତଳସ୍ଥ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଯାନ୍ତି। ତାପରେ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ସମ୍ମାନିତ ଅଗ୍ନିକୁ ବାଛନ୍ତି, ଭଗ ଭଳି ଦୟା ଅନ୍ୱେଷଣ କରି, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନା ସ୍ବୀକାର କରି ସେଠାକୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ସେ ଏକ ହେଉଥିବା ଘୋଡ଼ାର ଭଳି ଅମୃତ ଓ ଅଭେଦ୍ୟ ହୁଏ, ତାଙ୍କର ଅଧଃସ୍ଥଳ ଅନ୍ଧକାର, ଜିହ୍ବା କଳା, ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଜନ୍ମର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଦିଗ ଖୋଲିଯାଏ। ଏହି ଅଗ୍ନି ରକ୍ତ ଅଙ୍ଗ ନେଇ ରଥ ଭଳି ଆକାଶକୁ ଯାଏ, ଏଠାରୁ କଳା ପୁଅମାନେ ଶକ୍ତି ଓ ବଳ ପାଇଁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ସହିତ, ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭାର୍ଯୁଣ, ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ, ଦାନଶୀଳମାନେ ଆନନ୍ଦିତ; ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳନ କଲେ, ଚକ୍ର ଆକ୍ଷକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ସ୍ତୁତି ହୁଏ, ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କର ଧନ ଦିଅ, ନବୀନ ଶକ୍ତିରେ ଯୁବ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ଭଗ ଭଳି ଧନ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଛୁ। ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଧନ, ଗୃହସ୍ଥ ଶକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଦୃଢତା ଦିଅନ୍ତୁ; ସେ ଦୁଇ ପିଢ଼ିକୁ କିରଣ ସଦୃଶ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ, ଦେବତା ଓ ସତ୍ୟର ସ୍ତୁତି ଆଣନ୍ତୁ। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ଚିରଯୁବା ହୋତାର ଅଗ୍ନି ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣନ୍ତୁ, ତ୍ରୁଟିହୀନ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ତମ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ ଧନ ଓ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ରଣ ରଥ ସଦୃଶ ଜ୍ଵାଳା ନେଇ, ସ୍ୱାମୀତ୍ୱ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ ବହନ କର; ଆମେ ଏବଂ ଦାନଶୀଳମାନେ ଧୂମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଦେଖିବା। ଅଗ୍ନି, ଆଜି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆହୁତି ସ୍ଥଳକୁ ଆଣ, ପୁରୁଣା ସୂତ୍ରକୁ ବିସ୍ତାର କର, ଯିଏ ସୋମ ଚାପିଛି ତାଙ୍କୁ ଆଶିର୍ବାଦ କର। ଘୃତ ଓ ମଧୁର ଆହୁତି ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି, ଆସ, ଯିଏ ତୁମ ଦୟା ଚାହେ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କର। ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଚମକିଲା ଅଗ୍ନି ମଧୁର ଆହୁତି ଚାହେ, ନରାଶଂସ ଦେବତା ସବୁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପ୍ରାର୍ଥିତ ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନେଇ ଆସ, ଏହି ମୋ ଚିନ୍ତା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିତ। ଯେଉଁମାନେ କୁଶ ଛାଡ଼ି ଦେବାସନ ତିଆରି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅ। ଅମୃତ ଦେବତାମାନେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ଆଣନ୍ତୁ, ଶୁଦ୍ଧ ଦେବ ଦ୍ୱାର ସବୁ ଖୋଲିଯାଉ। ରାତି ଓ ଉଷା, ଶୋଭାମୟ ହୋଇ, ଏକାସାଥି ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ଦୁଇ ଯୁବତୀ ସତ୍ୟର ମାତୃ କୁଶ ଉପରେ ବସନ୍ତୁ। ମଧୁର ଜିହ୍ୱା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବ ହୋତାରମାନେ, ଚତୁର ଥିବା, ଆଜି ଏହି ଯଜ୍ଞ ସଫଳ କରନ୍ତୁ। ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନି, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସନ୍ତି; ମାରୁତ, ଭାରତୀ, ଇଲା, ସରସ୍ୱତୀ, ମହୀ—ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କୁଶ ଉପରେ ବସନ୍ତୁ। ତ୍ୱଷ୍ଟା, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ସବୁକିଛି ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ଆମ ଧନ ଓ ଆଧାର ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧି ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ।