ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭାତରେ, ମୁଁ ମୋର ହୃଦୟର ଗଭୀରତାରୁ ଉଷା ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲି। ମୋର ଗୀତ ଓ ସ୍ତୁତିରେ ତାଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇଲି, ଏବଂ ତାଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ଶତଗୁଣ, ସହସ୍ରଗୁଣ ଫଳ ଅର୍ଜନ କରିପାରିବା ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗିଲି। ପ୍ରଭାତ ବେଳେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରେ, ସେଠାରୁ ନିଜ ପରିବାର ଓ ଆୟୁ ଦୀର୍ଘ କରେ, ଧନ-ଧାନ୍ୟ, ପ୍ରଭାବ ଓ ଶୂରତାରେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ। ଏହି ଦାନଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତମ ଗୃହ, ଅଧିକ ସୁନା, ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଓ ବହୁତ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଭାତ ଦାନ ନେଇ ଆସେ, ସେଠି ଧନ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଯେପରି ଜୟୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଜାଲରୁ ପାଦ ମୁକ୍ତ କରେ। ଆଜି ସେ ଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଥ ନେଇ, ପିତାଙ୍କୁ ପୁଅ ପରି ନିକଟକୁ ଆସିଥାଏ, ଏବଂ ସୋମରସ ପାନ କରି, ତଥ୍ୟବାନ ଶବ୍ଦରେ ଶୂରର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଏ। ନଦୀମାନେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ ଆଣନ୍ତି, ଗାଈମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ପୂରଣ କରନ୍ତି ଓ ଖାଲି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଘୃତର ଧାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସେ। ଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଆକାଶର ଶିଖରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ, ଯିଏ ପୂରଣ କରେ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାଏ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳ ଘୃତ ଆଣେ, ନଦୀମାନେ ବହେ, ଏ ଅର୍ପଣ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ପ୍ରଚୁର ଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତୁ ଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଟୁଟ ଅଛି; ଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି; ଦାନ କରୁଥିବାମାନେ ଅମୃତତ୍ୱର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଆୟୁ ଦୀର୍ଘ ହୁଏ। ଦାନ କରୁଥିବାମାନେ କେବେ ଅପମୂଲ୍ୟ ନ ହୁଅନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ କେବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ନ ହୁଅନ୍ତୁ, ଏ ଉତ୍ତମମାନେ; ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ସୀମା ହେଉ, କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଦାନ ନ କରେ, ଦୁଃଖ ତାଙ୍କୁ ଆସୁ। ମୁଁ ମୋର ଚିନ୍ତାରେ ଶିନ୍ଧୁର ଏଇ ଧନୀ ନାଥଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରଶଂସା ଦେଲି, ଯିଏ ମୋତେ ହଜାର ମାପି ଦେଲେ, ଏହି ଦାନଶୀଳ ରାଜା ଖ୍ୟାତି ଆଶା କରି। ଏଠି ଏକ ଶତ ସୁନାର ହାର, ଏକ ଶତ ଘୋଡ଼ା, ଏକ ଶତ ଗାଈ—ଏସବୁ କକ୍ଷୀବନ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ଦାନ। ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଆକାଶରେ ଅମର ଅଛି। ମୋ ପାଖକୁ ଦଶ ରଥ ସହ ବଧୁମାନେ ଆସିଲେ, ଷଷ୍ଠି ହଜାର ଗାଈ ଏହାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଏବଂ କକ୍ଷୀବନ୍ତଙ୍କର ଧନ ଦିନ ଶେଷରେ ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ମୋତେ ମିଳିଲା। ଦଶ-ରଥୀୟ ରାଜାଙ୍କ ୪୦ଟି ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ହଜାର ଘୋଡ଼ାର ମୁଣ୍ଡରେ ଆଗୁଆ ହେଲେ; କକ୍ଷୀବନ୍ତଙ୍କ ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ାମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ପୂର୍ବ ଦାନ ପରେ, ମୁଁ ଅଷ୍ଟ ଥର ବାନ୍ଧା ପୋଶାକ ଓ ଗାଈ ମିଳିଲି; ନିକଟ ବନ୍ଧୁମାନେ, ବନ୍ଧୁମାନେ ପରି, ରଥଚାଳକମାନେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କଲେ। ଯଦୁରୀ ଯେଉଁଠି ଅଳଙ୍କୃତ, କାଶୀ ନାରୀଙ୍କ ଉରୁରେ ବାନ୍ଧା ବେଳ୍ଟ ପରି, ସେ ମୋତେ ଶତ-ଶତ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ପଦାର୍ଥ ଦେଲେ। ମୋ ପାଖକୁ ଆସ, ମୋତେ ଭଲଭାବେ ଦେଖ, ମୋର ଛୋଟତାକୁ ଅପମାନ କରିନସ, ମୁଁ ଗାନ୍ଧାରୀ ଭେଡ଼ ପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋମଶ। ଏବେ ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ହୋତା ଭାବେ ଦେଖୁଛି—ସେ ଦାନଶୀଳ, ଧନୀ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ପୂତ ଉପଚାରରେ ଦେବତା, ଦିବ୍ୟ ଦୟାଳୁ। ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଘୃତର ଧାରାକୁ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନିଶିଖାରେ ଅନୁସରଣ କରି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ଆମେ ତୁମକୁ ଅହ୍ବାନ କରୁଛୁ, ଅଗ୍ନି, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଶ୍ର ହୋତା, ଦୃଢ଼ ଶିଖାବନ୍ତ, ଯିଏ ଗୋତ୍ରମାନେ ସହାୟତା ପାଇଁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କର, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟର ଶତ୍ରୁ ନୁହଁ; ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଯେଉଁମାନେ ନମ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ଘନବନ୍ୟ ପରି, ଯେଉଁଠି ଦୃଢ଼, ତୁମେ ତାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କର, ଅଦମ୍ୟ ରହି ଅଗ୍ରସର କର। ଦୁର୍ଗମ ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ; ତୁମେ ମାର୍ଗ ଜାଣ, ତୀବ୍ର ଅରଣିରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କର; ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ସେ ଦୃଢ଼ ଆହାରକୁ ମଧ୍ୟ ଛେଦିଯାଏ। ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଆମେ ଧ୍ୟାନ କରୁଛୁ, ଯିଏ ରାତିରେ ଦିନଠାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଶ୍ୟମାନ; ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ପରି ଆଶ୍ରୟ କରୁଛୁ, ଭକ୍ତ ଓ ଅଭକ୍ତ, ଅମର ଅଗ୍ନି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସେ, ମାରୁତମାନେ ପରି, ଉତ୍ତେଜିତ, ଦୃଢ଼ ଚାଷକ୍ଷେତ୍ରରେ ତୀବ୍ର, ଅଉ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ପଥକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଭୃଗୁମାନେ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଦେଲେ, ଅଗ୍ନି ଧନର ନାଥ, ପବିତ୍ର, ଏହି ସମସ୍ତର ଆଧାର। ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ପ୍ରିୟ ଧନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଜନର ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସାଥୀ, ତ୍ରୁତିହୀନ ସ୍ତୁତିରେ ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଅତିଥି, ପିତା ପରି, ତାଙ୍କର ଆସନ ଛାଡ଼ିଯିବା ନୁହେଁ; ଏବଂ ଏହି ଅମରପକ୍ଷୀମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେବତା ସେବା ପାଇଁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛ; ତୁମର ଉତ୍ସାହ ସବୁଠାରୁ ବେଶି, ଇଚ୍ଛା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ଏହିଠାରୁ ଅମରମାନେ ସଦା ତୁମ ଚାରିପାଖରେ ଘୂରୁଛନ୍ତି। ଆମର ସ୍ତୁତି ଅଗ୍ନି ପାଇଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍ତମ, ଗୋପାଳକ, ଯେଉଁଠି ସେ ଅର୍ପଣ ସହ ସମସ୍ତ ଗୃହରେ ଉପସ୍ଥିତ; ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦହଡ଼ୁଥିବା ବଳିଅଂଶ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋତା। ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ନିକଟ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ, ଦେବମାନେ ସହିତ, ଉତ୍ତମ ଉପଦେଶ ଓ ଧନ ଦିଅ; ଏହି ଜନ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁରତା ଦିଅ; ସ୍ତୁତିକାରଙ୍କୁ ଶୂରତା ଦିଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପରି। ଏହି ଅଗ୍ନି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଗୃହରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ହୋତା, ନିଜ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରି; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଣାଯାନ୍ତି, ବନ୍ଧୁ, ଧନ ଖ୍ୟାତି ପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଦୋଷହୀନ ହୋତା ଅର୍ପଣ ସ୍ଥଳରେ ବସିଥାନ୍ତି। ଆମେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଅର୍ପଣ ସହ ପଠାଉଛୁ, ଦେବତାଙ୍କ ଭାଗ ପାଇଁ; ସେ ଆମକୁ ପୋଷଣ ଦିଅନ୍ତୁ, ସେ କ୍ଷୀଣ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ମାତରିଶ୍ୱାନ୍ ମନୁଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଏହି ଦେବ ଆଲୋକ ଆଣିଦେଲେ। ଏପରି, ସେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ବଳିଶାଳୀ ବୃଷ, ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି, ଶତ ଆଖିରେ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ଶିଖରରେ ତାଙ୍କର ଆସନ ରଖିଛନ୍ତି।