ଏକ ସୁନ୍ଦର ଦିନରେ, ନହୁଷବଂଶୀ ରାଜାମାନେ ଭଗବାନଙ୍କର ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଲେ । ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଣିଲେ, ଯେତେବେଳେ ରଥଚାଳକ ଉପହାର ନେଇ ମହିମା ଗାଇବାକୁ ଆସିଲେ, ସେ ମହାନତା ସହ ଆଗକୁ ଆସିଲେ । ଏହି ଦଳଟି ହେଉଛି ଭଗବାନଙ୍କର ଅଧିକାରର ଅଂଶ, ଏହିପରି ବକ୍ତବ୍ୟ ନହୁଷମାନଙ୍କର ସଭାରେ ହେଲା । ଯେଉଁଠାରେ ମହିମା ଓ ଧନଦାନ ଅଛି, ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତି ଆଣନ୍ତୁ । ଆମେ ନହୁଷଙ୍କ ଅଧିକାରରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛୁ, ସେମାନେ ଦୁଇ ହାତରେ ପାଞ୍ଚଟି କରି ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି । କେଉଁ ହସ୍ତୀ ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ, କେଉଁ କିରଣ ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ? ପ୍ରଭୁମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ଲୋକମାନେ ଆଗକୁ ଚାଳନ୍ତି । ସୁନାର କାନ, ମଣିମାଳା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଥିବା ଅର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ଦେବତା—ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ସୁବିଧା ଦିଅନ୍ତୁ । ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୀତଗୁଡିକ ଶୀଘ୍ର ଆସିଛି, ଏବଂ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପାଇଁ କିରଣ ଜଗମଗାଉଛି । ଚାରିଟି ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ରଥରେ ଅଛନ୍ତି, ତିନିଟି ଶକ୍ତି ବିଜୟୀ ରାଜାଙ୍କର । ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କର ରଥ ଦୀର୍ଘ ଜଳସିଚିତ, ତାହାର ଯୋକ୍ତା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହାର ନେତୃତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ବିଶାଳ ରଥକୁ ଯୋକ୍ତାଗତ କରାଗଲା । ଅମର ଦେବତାମାନେ ଏହାରେ ଉଭୟ ଦିଗରେ ଦଢ଼ିଅଛନ୍ତି । ଆର୍ୟା ଅନ୍ଧକାରକୁ ପଛରେ ଛାଡ଼ି ଉଠିଲେ, ମାନବ ନିବାସ ପାଇଁ ଉପାୟ ଖୋଜିଲେ । ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ରୁ ଆଗରେ ଉଠିଲେ, ବିଜୟୀ, ମହାନ, ଦାନଶୀଳ, ପୁରସ୍କାର ନେଇ ଆସିଲେ । ଯୁବତୀ ଦିପ୍ତିମାନ ହୋଇ ପୁନଃ ଉଠିଲେ; ଉଷା ପ୍ରଥମ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ପ୍ରଥମ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ହେ ଦିବ୍ୟ ଉଷା, ତୁମେ ଆଜିର ଅଂଶ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଏଠାରେ ଦେବତା ସବିତା ଆମକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିର୍ମଳ ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ । ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଘରେ ଘରେ ନିଜ ନାମ ନେଇ ଆସନ୍ତି; ସେ ଦାନ ଦେବା ଆଶାରେ ସଦା ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏବଂ ପ୍ରତି ମୁହାଁରେ ଧନ ଦେଇଯାଆନ୍ତି । ଭଗଙ୍କ ଭଉଣୀ, ବରୁଣଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଜନ୍ୟ ଉଷା, ପ୍ରଥମେ ମଧୁର ସ୍ତୁତିରେ ଆନନ୍ଦ କର; ଯିଏ ଖରାପ ଅଂଶ ବଣ୍ଟନ କରେ ତାକୁ ପଛରେ ଛାଡ଼ିଦିଅ—ଆମେ ତାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ରଥରେ ଜିତିବା । ମଧୁର ଭାଷା ଓ ଦାନଶୀଳ ଲୋକ ଉଠନ୍ତୁ; ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନି ଜଳିଉଛି । ଯେଉଁ ଧନ ଅନ୍ଧକାରରେ ଲୁଚିଥିଲା, ଉଷାମାନେ ତାହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି । ଗୋଟିଏ ଯାଉଛି, ଅନ୍ୟ ଆସୁଛି—ଏହି ଦୁଇ ଭିନ୍ନ ଆକୃତିରେ ଏକାସাথে ଯାଉଛନ୍ତି; ଗୋଟିଏ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଅନ୍ଧକାର ଅପସାରଣ କରେ, ଅନ୍ୟ ଉଷା ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି । ଆଜି ଓ କାଲି ଏକରୂପେ, ସେମାନେ ବରୁଣଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଅଦ୍ଭୁତ ନିୟମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; ଏକେ ଏକେ ଦିନ ତିରିଶ ଯୋଜନା ଦୂର ଯାଇ ଦୂତୀୟା ଦେଖାଯାଏ । ସେ ପ୍ରଥମ ଦିନର ନାମ ଜାଣେ; ଦୀପ୍ତିମାନ ଏହି ଉଷା ଅନ୍ଧକାରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ଧଳା ହୁଅନ୍ତି । ସତ୍ୟର ଦୁହିନୀ ତାଙ୍କର ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତିନାହିଁ, ପ୍ରତିଦିନ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଚଳନ କରନ୍ତି । ତୁମେ, ହେ ଦେବୀ, ଏକ ଶୁଭ୍ର ଯୁବତୀ ପରି ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଆସୁଛ; ସ୍ମୃତିରେ ଯୁବତୀ ଆଗକୁ ଆସି, ତୁମେ ଦୀପ୍ତି ଦେଇ ମାର୍ଗ ଦେଖାଉଛ । ବଧୁ ପରି ମାଆଁ ଦ୍ୱାରା ଶୃଙ୍ଗାରିତ, ତୁମେ ଦେଖିବାକୁ ଆକର୍ଷକ ହେଉଛ; ହେ ଶୁଭ ଉଷା, ତୁମେ ତୁମ ଆଲୋକ ବିସ୍ତାର କର—ଅନ୍ୟ ଉଷାମାନେ ତୁମ ପୂର୍ବରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ନ ହେଉନ୍ତୁ । ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ ଓ ଧନରେ ଧନୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସହ ଉଷାମାନେ ଆସନ୍ତି ଓ ପୁନଃ ଯାଆନ୍ତି, ଶୁଭ ନାମ ନେଇ । ସତ୍ୟର ପଥ ଅନୁସରଣ କରି, ହେ ଉଷା, ଆମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଶ୍ଚୟ ଦିଅ; ଆଜି ଆମ ପାଇଁ ଦୀପ୍ତି ଦିଅ, ହେ ଦୟାମୟୀ—ଦାନଶୀଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଧନୀ ହେଉ । ଉଷା ଉଠି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଛି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୋଇ ଆଲୋକ ପ୍ରସାରିତ କରୁଛି । ଏଠାରେ ଦେବତା ସବିତା ଆମର ମଙ୍ଗଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଛନ୍ତି, ଦୁଇପଦୀ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ । ସେ ଦେବ ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତିନାହିଁ, ନାହିଁ ମାନବ ଚଳଚଳା ରାସ୍ତା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଆସନ୍ତି ଓ ଯାଆନ୍ତି, ଉଷା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି, ନିତ୍ୟ ଆକୃତି ଧାରଣ କରନ୍ତି । ଏହି ଦିବ୍ୟ ଝିଅ ଦେଖାଯାଉଛି, ଆଲୋକରେ ଶୁଭ୍ର, ସମୁହରେ ଆଗକୁ ଯାଉଛି; ସେ ଜାଣିଛନ୍ତି କେଉଁଟି ଭଲ ପଥ, ଦିଗ ଭୁଲନ୍ତିନାହିଁ । ସେ ଶୁଭ୍ର ନାରୀର ଅନ୍ତଃସ୍ଥନ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି, ଦକ୍ଷ ପତ୍ନୀ ପରି ନିଜ ଆକୃତି ପ୍ରକାଶ କରୁଛି; ଶୟନରେ ଥିବାମାନେ ଉଠେଇ ଆବୃତ୍ତିରେ ଆସନ୍ତି, ସବୁଠାରୁ ନିୟମିତ । ଆଲୋକର ପୂର୍ବାର୍ଧରେ, ଗାଈମାନଙ୍କର ମାଆଁ ଚିହ୍ନ ଦେଇଛନ୍ତି; ସେ ଅଧିକ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି, ଦୁଇ ପିତାମାତାଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳ ଭରିଦେଇଛନ୍ତି । ଏହି ବଡ଼ ଦାନଶୀଳ ଘଟଣା ସମସ୍ତେ ଦେଖନ୍ତି; ସେ ନ ନୂତନ ଶିଶୁକୁ, ନ ଦମ୍ପତିକୁ ବଞ୍ଚିତ କରନ୍ତି । ଅଦୂଷିତ ଓ ଶୁଭ୍ର ଆକୃତିରେ, ସେ ଶିଶୁ କିମ୍ବା ବଡ଼ ଲୋକୁ ଦୂରେ ନ ରଖି ଦୀପ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି । ସେ ମେଘ ପରି ପୁରୁଷ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି, ଧନ ଚାହୁଁଥିବା ପାଇଁ ଖୋଦିଥିବା ନାଳି ପରି; ସଜିଥିବା ଏବଂ ଉତ୍ସୁକ ପତ୍ନୀ ପରି, ଉଷା ଉଜ୍ୱଳ ଝିଅମାନେ ପରି ଜଳ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ଛୋଟ ଭଉଣୀ ବଡ଼ ଭଉଣୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବା ପରି, ସେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସହ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଝିଅମାନେ ଏକଠି ହେବା ପରି ଶୁଭ୍ର ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି । ଏହି ଉଷାମାନେ, ପୂର୍ବ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପରେ ଆସୁଥିବା, ପୂର୍ବ ଉଷାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; ଏହି ନୂତନ ଉଷାମାନେ, ପୁରୁଣାମାନେ ପରି, ଏବେ ଆମ ପାଇଁ ଉଠନ୍ତୁ, ଧନ ଓ ଭଲ ଦିନ ଆଣନ୍ତୁ । ଉଷା, ତୁମର ଦାନରେ ଆମକୁ ଜଗାଇଅ; ଅନ୍ୟ ଅଜଗା ଥିବାମାନେ ଜଗାଉନ୍ତୁ; ଧନୀମାନେ ପାଇଁ ଧନ ସହ ଉଠ, ହେ ଦାନଶୀଳା, ସ୍ତୁତି ଓ ସତ୍ୟ ବାଣୀକୁ ପୁରସ୍କାର ଦିଅ । ଏହି ଯୁବତୀ, ଘୋଡ଼ାରେ ଧନୀ, ଆଗକୁ ଲାଲ ଗାଈମାନେ ଯୋକ୍ତା କରିଥାନ୍ତି, ପାଳିରେ ସର୍ବପ୍ରଥମ; ଏବେ ଉଠିଲେ, ତାଙ୍କର ପତାକା ପ୍ରସାରିତ, ଏବଂ ଅଗ୍ନି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ।