ଏକ ଦିନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗନ୍ତରେ ଉଦିତ ହେବା ସହିତ, ଦୃତ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ନବ ଉଷାର ଅନ୍ତରାଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକି ଉଠିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସେ ସୋମର ସ୍ରୋତ ଘରକୁ ଉପଚାର କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା। ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞରେ ଗାଈଁର ଆବାସକୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ; ମନୁଷ୍ୟ, ତୁମେ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦିନ ଅନୁସରଣ କରି, ଗୋଧନ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଚମକି ଉଠିଲେ। ବୃହତ୍ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆଠଟି ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା, ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଏଠାରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପାଇଁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ, ତୁମ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଦୁଧିଲେ, ଗାଈଁ ଓ ବଛଡ଼ାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ପାଶାଣ ସହିତ ମିଶାଇବାକୁ। ତୁମେ ଉପରୁତ୍ତ ଶିଳାକୁ, ଗାଈଁର ପଥକୁ, ଦକ୍ଷ ମନ୍ଦିରରୁ ଆଣିଥିବା ପାଶାଣକୁ ପଛେଇଦେଲେ। ଏଠି, କୁତ୍ସ ପାଇଁ, ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ, ହତ୍ୟାର ଚକ୍ର ଘୁରାଇଲେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଯାଇ, ପାଶାଣ ଭେଦକ ଇନ୍ଦ୍ର, ମେଘକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ଶୁଷ୍ଣାଙ୍କ ଲୁଚାଇଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଉପରେ ଆକାଶରେ ବନ୍ଧି ଦଳିଦେଲେ। ତୁମ ପରେ, ମହାଶକ୍ତିମାନ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଚଳିତ ହେଲେ; ଦିଗ୍ବନ୍ଧୁ ଭୂମି ଓ ଆକାଶ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ବୃହତ୍ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଭୂମିରେ ଶୟାନ ଭୃତ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କର, ତାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ, ବାୟୁର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ। ବୁଦ୍ଧିମାନ କବି ଉଶନାସ୍, ତୁମ ପାଇଁ ଭୃତ୍ର ବିଧ୍ୱଂସ ପାଇଁ ରକ୍ଷାକାରୀ ବଜ୍ର ତିଆରି କଲେ। ତୁମେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆଣିଛ, ଇନ୍ଦ୍ର ରଥଚକ୍ର ଘୁଞ୍ଚାଇଛ। ନବତି ନୌକାକୁ ଉପାରି ନେଇଗଲ, ଅନ୍ୟାୟକୁ, ଅଯୁକ୍ତକୁ ଫେରାଇଦେଲ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି କଷ୍ଟରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କର। ଆମକୁ ଶକ୍ତି, ରଥ-ପ୍ରଶଂସା, ଘୋଡ଼ାମାନେ ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ ନେଇଯାଅ; ଆମକୁ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଶଂସା ଦିଅ। ତୁମର କୃପା ଆମ ପାଖରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ନ ହେଉ, ଦାନଶୀଳ, ଅନ୍ୱେଷକମାନେ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ମଘବନ, ଗୋଧନର ସମ୍ପଦ ଦିଅ; ଆମେ ତୁମ ସହିତ ବଡ଼ ଭୋଜନର ଉତ୍ସବରେ ଅଂଶୀ ହେବାକୁ ପାଉ। ଏବେ, ଶୀଘ୍ର ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ, କୃପାଳୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପଚାର ଦିଅ, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଆଣିଅ। ଶୂରବୀର ମାରୁତମାନେ, ଦିଗ୍ପୁତ୍ର, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କର। ଉଷା ଓ ରାତି, ଜ୍ଞାନବାନ୍ତି, ପ୍ରଥମ ଆହ୍ୱାନକୁ ବଢ଼ାନ୍ତୁ। ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୋଭାରେ ଚମକୁଛନ୍ତି। ସମ୍ପଦଦାତା, ଆବୃତ ଥିବା, ଆମ ପ୍ରତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ; ଜଳରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାୟୁ ଆମ ପ୍ରତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ମାନେ, ଦୁଇଁଜଣ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆମକୁ ମାର୍ଗ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ସେମାନେ ଆହ୍ୱାନ ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ। ଜଳପୁତ୍ରମାନେ, ତୀବ୍ର ବହୁଥିବା ନଦୀମାନେ, ତାଙ୍କୁ ଡାକ। ଜଳର ଗଞ୍ଜନାର ପୁତ୍ରମାନେ, ଆହ୍ୱାନ ପାଇଁ ଡାକ; ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କର, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ଭଳି। ପୁଷଣ, ଦାତା, ଓ ଅଗ୍ନି, ସମ୍ପଦଦାତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କର। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ମୋର ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ନିବାସରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଦାନଶୀଳ, ସଚେତନ ଜଣେ ଆମକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ; ଉର୍ବର ନଦୀ ସିନ୍ଧୁ ତାଙ୍କ ଜଳ ସହିତ ଆମକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୁଁ ତୁମ ଦାନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ର, ଶତ ଗାଈଁ ଓ ରଥ ନେଇ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଆସିଛ। ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାତାଙ୍କ ଦାନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ; ନହୁଷମାନେ ସହିତ ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବାକୁ ପାଉ। ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ଆଣିବା ମାଲିକ ମୋ ପାଇଁ ଦାନଶୀଳ। ଯେଉଁ ଲୋକ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରେ, ପ୍ରଶଂସା କରେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ତୁମ ଦୟାରୁ ବଞ୍ଚିତ; ସେମାନେ ନିଜ ହୃଦୟରେ ରୋଗ ଆଣିଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ନହୁଷ, ପ୍ରଶଂସାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ନେତା, କୀର୍ତ୍ତିମାନ। ତାଙ୍କ ଦାନ ଅବିରତ ଭାବେ ବହିଯାଏ, ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଜୟ କରେ; ପ୍ରତି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ଅପାର। ତାପରେ ନହୁଷ ଭଗବାନଙ୍କ ଆହ୍ୱାନକୁ ଆସିବେ, ରାଜାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଣିବେ। ରଥୀ ବଡ଼ ଦାନ ଆଣିଲେ, ସେ ମହିମା ସହିତ ଆସିବେ। ଏହି ହେଉଛି ଦଳ, ଭଗବାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ, ଏହିପରି ନହୁଷମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ କହିଥିଲେ। ଯେଉଁଠାରେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ସମ୍ପଦ ଅଛି; ସମସ୍ତେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ନହୁଷମାନେ ଆମେ ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁ, ଦୁଇ ଦୁଇ କରି ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି। କେଉଁଠି ଆମର ଆକାଂକ୍ଷିତ ଘୋଡ଼ା, କେଉଁଠି ଆକାଂକ୍ଷିତ କିରଣ; ପ୍ରଭୁମାନେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଲୋକମାନେ ଚାଲନ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣ କାନ ଓ ମଣି ଗଳାର ଅର୍ଣ୍ଣ—ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆମକୁ ମାର୍ଗ ଦିଅନ୍ତୁ। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୀତ ଶୀଘ୍ର ଆସିଛି, ଦୁଇଁ ଜଣ ପାଇଁ କିରଣ ଚମକୁଛି। ଚାରିଟି ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ରଥର, ତିନିଟି ବିଜୟୀ ରାଜାଙ୍କ ଶକ୍ତି। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ରଥ ଦୀର୍ଘ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥାଏ, ତାହାର ଯୋକ୍ତା ଦୃଢ଼, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାର ନେତୃତ୍ୱ କରେ। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ବିଶାଳ ରଥ ଯୋଜାଗଲା; ଅମର ଦେବତାମାନେ ତାହାରେ ଦଣ୍ଡାଇଲେ। ଆର୍ୟା ଅନ୍ଧକାରକୁ ପଛେଇ, ମନୁଷ୍ୟ ନିବାସ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଜିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ଠାରୁ ଆଗରେ ଜାଗିଲେ, ବିଜୟୀ, ମହାନ୍, ଦାନଶୀଳ, ପୁରସ୍କାର ଆଣିଲେ। ଯୁବତୀ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ପୁନଃ ଉଠିଲେ; ଉଷା ପ୍ରଥମ ଆହ୍ୱାନରେ ଆସିଲେ। ଦେବୀ ଉଷା, ଏଇ ଦିନର ଅଂଶ ବଣ୍ଟନ କରିବା ବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ସାବିତା ଦେବତା ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ସେ ପ୍ରତି ଘରକୁ, ପ୍ରତି ଦିନ, ନିଜ ନାମ ନେଇ ପହଞ୍ଚନ୍ତି; ସେ ଦେବୀ, ଦାନ ଦେବା ଇଚ୍ଛାରେ ଚମକି ଆସନ୍ତି ଓ ଏହି ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଧନ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି।