ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ କିପରି ଦୟାମୟ ଦ୍ୱିତିଆ ଅଶ୍ୱିନୀଦେଉତାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ କୃପା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଅଶ୍ୱିନୀଦେଉତାମାନେ ଯେଉଁ ସାହାଯ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଉଶିଜ ନାମକ ବ୍ୟାପାରୀ ପାଇଁ ମଧୁର ପାତ୍ର ଦିର୍ଘଶ୍ରବାସ ପାଖରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ତାହା ଦ୍ୱାରା ତିଏ କକ୍ଷିବନ୍ତ ଗାୟକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ରସା ନଦୀକୁ ଦୁଧର ଧାରାରେ ପୂରିଦେଇଥିଲେ, ଅନଶ୍ୱଙ୍କ ରଥକୁ ବିଜୟ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତୃଶୋକକୁ ଗାଈଁ ଉଠାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଦୂରେ ଥିବା ସୂର୍ୟଙ୍କୁ ଘେରି ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ମନ୍ଧାତାଙ୍କୁ ଶାସନ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଓ ଋଷି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦିବ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମହାମତିଥିଗ୍ବ, କଶୋଜୁବ, ଦିବୋଦାସଙ୍କୁ ଶମ୍ବର ବଧରେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ପୂର୍ଭିଦ ତ୍ରସଦସ୍ୟୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ । ନମ୍ର, ଗାୟକ, ଧନ ଚାହୁଁଥିବା, ଅଶ୍ୱ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭୂମି ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେମାନେ ଏହି ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ । ଶୟବ, ଅତ୍ରୟ, ପୂର୍ବରୁ ମନୁ, ଶରୀରାଜ, ଶ୍ୟୁମରଶ୍ମି—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୟା ପାଇଥିଲେ । ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୱଳିଉଠିଥିଲେ, ଶର୍ୟତଙ୍କୁ ଧନଧାନ୍ୟରେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିମାନେ ମନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲେ, ଗୋଗୁହା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ମନୁଙ୍କୁ ପୋଷଣ ସହିତ ଏକତ୍ର କରିଥିଲେ । ଅଶ୍ୱିନୀଦେଉତାମାନେ ସୁଖ ଦେବା ପାଇଁ ଜନଙ୍କୁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଜୀବନ, ନାରୀ ଦେଇଥିଲେ, ଅରୁଣିଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ, ସୁଦାସଙ୍କୁ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ । ଶାନ୍ତତି, ଭୁଜ୍ୟୁ, ଅଧ୍ରିଗୁ, ଓମ୍ୟ, ସୁଭର, ଋତସ୍ତୁଭଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଏହି ଦୟା ଦେଇଥିଲେ । ଯଜ୍ଞରେ ଦୁର୍ବଳ, ଯୁବକଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱ, ସରସଙ୍କୁ ମଧୁ ଦେଇଥିଲେ । ଗୋଧନ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ, କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁତ୍ରକୁ, ରଥ ଓ ଅଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ । କୁତ୍ସ, ଅର୍ଜୁନେୟ, ତୁର୍ବିତି, ଦଭିତି, ଧ୍ୱସନ୍ତି, ପୁରୁଷନ୍ତିମାନେ ଏହି ଦୟାରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ କୃପା ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା, ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେଉତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛୁ—ସେମାନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବାଣୀ, ଜ୍ଞାନ, ଶକ୍ତି ଓ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ । ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଆମକୁ ଅକ୍ଷତ ସୁଭିତି ଦିଅନ୍ତୁ । ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ, ଓ ଆକାଶ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନଦିଅନ୍ତୁ । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ଉତ୍ତମ ଆଲୋକ ଅନ୍ୟ ଆଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦିତ ହେଉଛି । ଦୂରଦର୍ଶୀ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏକ ନୂତନ ଦିନ ଜନ୍ମ ନେଉଛି । ସବିତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉଦିତ ହୁଏ, ଏହି ସମୟରେ ରାତି ଉଷାର ଗର୍ଭକୁ ଆସୁଛି । ଉଷା ଶୁଭ୍ର ଛାଗଳି ସହ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ଆସୁଛି, ତାଙ୍କର କଳା ଗୃହ ଅଲଗା ଅଛି । ଦୁଇଜଣ ଅମର ଭଉଣୀ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଏକତାରେ ଗତି କରନ୍ତି । ଉଷା ଓ ରାତି ଏକପଥରେ ଚଲନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତାଙ୍କର ଉପାୟରେ ଗତି କରନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ । ସେମାନେ କଦାପି ଟକ୍କର ଖାଉନାହାନ୍ତି, ନା ଏକସাথে ଅଚଳ ରହନ୍ତି; ରୂପରେ ଭିନ୍ନ, କିନ୍ତୁ ମନରେ ଏକ । ଉଷା ଶୁଭ ବାଣୀର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ଆସନ୍ତି, ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ଗୋଧନ ଘରକୁ ଆଣିଥିବା ପରି । ସେ ଜଗତକୁ ଚଞ୍ଚଳ କରିଦେଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଜାଗିଉଠିଛି । ଉଷା ଟେଡ଼ାପଥକୁ ସିଧା କରନ୍ତି, ଧନ ଚାହୁଁଥିବାକୁ ଲାଭ ଦିଅନ୍ତି, ଅଳ୍ପଦୃଷ୍ଟି ଥିବାକୁ ବିସ୍ତୃତ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତି । ପ୍ରଭୁତ୍ୱ, କୀର୍ତ୍ତି, ମହତ୍ତ୍ୱ, ଲାଭ, ଧନ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଉଷାଙ୍କୁ ଚାହାଯାଏ । ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଜୀବନ ଦେଖାଇଦିଅନ୍ତି । ଦିବ୍ୟବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ସ୍ୱର୍ଗକନ୍ୟା ଉଷା, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧନର ଅଧିପତି, ଆଜି ଏଠାରେ ଆଲୋକ ଛଡାନ୍ତୁ । ସେ ପୂର୍ବଗାମୀମାନଙ୍କ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ନିତ୍ୟ ଆସୁଥିବା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ; ଜୀବନ୍ତମାନେ ଜାଗିଉଠନ୍ତି, ମୃତପରି ଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଉଠାଇଦିଅନ୍ତି । ଉଷା ଯେତେବେଳେ ହୋମାଗ୍ନି ଜଳାନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲନ୍ତି, ଶୟନରତ ଲୋକଙ୍କୁ ଜାଗାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି । କେତେ ଦିନ ଚାଲିଗଲା, କେତେ ଉଷା ଉଦିତ ହେଲେ, ଏବେ ଆମେ ଏହି ଉଷାକୁ ଦେଖୁଛୁ । ଯେଉଁମାନେ ପରେ ଦେଖିବେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜଗତ ଛାଡ଼ିଯିବେ । ଉଷା ଘୃଣା ଦୂର କରନ୍ତି, ସତ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଧର୍ମରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶୁଭ ଓ ମଧୁର କଥା ନେଇ ଆସନ୍ତି, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଷା ହେଇ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ । ଉଷା ଏପରି ଅନେକ ଦିନକୁ ଜାଗାଇଥିଲେ, ଆଜି ଏହି ଦୟାମୟୀ ଆଲୋକ ପ୍ରସାର କରିଛନ୍ତି । ସେ ଅଜର, ଅମର, ନିଜ ନିୟମରେ ଚଲନ୍ତି । ତାଙ୍କର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଉଷା ଆକାଶର କଳା ଅନ୍ଧକାରକୁ ହଟାଇଦେଇଛନ୍ତି, ଲାଲ ଘୋଡ଼ାରେ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଉଷା ଉଠିଛନ୍ତି । ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ଆଣି, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଚିହ୍ନ ଦେଇଛନ୍ତି । ପୂର୍ବ ଉଷାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଉଷା ଆଗୁଆ । ଜୀବନ ଉଠ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ, ଅନ୍ଧକାର ହଟିଗଲା, ଆଲୋକ ଆଗକୁ ଯାଉଛି । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗରେ ପଥ ସ୍ପଷ୍ଟ, ଆମେ ନୂତନ ଜୀବନ ଦ୍ୱାରା ପହଞ୍ଚିଛୁ । ପ୍ରେରିତ ଗାୟକ ଉଷାଙ୍କୁ ଶ୍ଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଗାୟକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଉଷା ଦେଖି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଦୟାମୟୀ ଉଷା, ଆଜି ଆମ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ପାଇଁ ଆଲୋକ ଦିଅ, ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଓ ସନ୍ତାନ ଦିଅ । ଗୋଧନ ଓ ବୀରପୁରୁଷ ସମୃଦ୍ଧ ଉଷାମାନେ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଛନ୍ତି, ବାୟୁର ଉପହାର ପରି ସେମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛନ୍ତି । ମାତୃଦେବୀ, ଅଦିତିର ମୁଖ, ଯଜ୍ଞର ଚିହ୍ନ, ବିଶାଳ ଉଷା, ଆମ ପାଇଁ ଆଲୋକ ଦିଅ, ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦିଅ, ଆମ ଜନତାକୁ ସନ୍ତାନ ଦିଅ । ଉଷା ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଆଣନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଆଶାବାନଙ୍କ ପାଇଁ, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଆମୁଠାଇ ନ ଦିଅନ୍ତୁ ।