ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ମୃତିରେ ଆମେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନର ଆରମ୍ଭ ଦେଖୁଛୁ। ମୁଁ ଦିବା ଓ ରାତି, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀଙ୍କୁ ଡାକୁଛି, ଏବଂ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଉଷ୍ମା ଓ ତେଜସ୍ବୀତାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି—ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଆଶ୍ୱିନୀକୁ ଦୟାକରି ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ। ଆଶ୍ୱିନୀ ଦେଉଳ, ତୁମେ ଯେଉଁ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା କ୍ଷେତ୍ରକର୍ମୀଙ୍କୁ କାମରେ ଉତ୍ସାହିତ କର, ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ତୁମେ ଦାନରେ ଅତି ଉଦାର, ଚିନ୍ତାରେ ଉତ୍ସୁକ; ତୁମେ ଏକ ରଥକୁ ସଜାଇଛ, ଯେଉଁପରି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ। ଯେଉଁ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଭାବନାକୁ ଯାତ୍ରାରେ ସମର୍ଥନ କର, ସେଇ ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ତୁମେ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଜନମାନେ ଉପରେ ଅମୃତତ୍ୱର ମାପ ଦ୍ୱାରା ଶାସନ କର। ଯେଉଁ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ଗାଏଁ ଓ ଘୋଡ଼ାକୁ ଉତ୍ପାଦନ କର, ସେଇ ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଏହି ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ପରିଜ୍ମା ତାଙ୍କ ଦ୍ୱିମାତୃକ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ, ଏହି ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିମନ୍ତୁର ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଯେଉଁ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ରେଭାଙ୍କୁ ଜଳରୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ସୂର୍ୟଦେଖିଲେ; କାନ୍ବଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଯେଉଁ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅନ୍ତକକୁ ବିପଦରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ, ଭୁଜ୍ୟୁଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ; କର୍କନ୍ଧୁ ଓ ବୟ୍ୟାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଶୁଚନ୍ତି, ପ୍ରଶଂସିତ, ଧନୀ, ତେଜସ୍ବୀଙ୍କୁ ଅତ୍ରିଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଯେଉଁ ସାଧନାରେ ରକ୍ଷା କଲେ; ପ୍ରିଷ୍ଣିଗୁ, ପୁରୁକୁତ୍ସାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ପରାବୃଜାକୁ ତୁମେ ଯେଉଁ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ଫେରାଇଲେ, ପ୍ରନ୍ଧା, ଶ୍ରୋଣାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ; ଭିତରେ ଲୁଚିଥିବା ବାର୍ତିକାକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଅତି ଉତ୍ସାହିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁମୟ ନଦୀ ବହାଇଲେ, ଅବିନାଶୀ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଲେ; କୁତ୍ସାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ବିଶ୍ପଳା, ଧନୀ ଅଥର୍ବଣଙ୍କୁ ଅନେକ ଉପହାର ଦେଲେ; ଵଶା ଘୋଡ଼ାଚାଳକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଉଶିଜ ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁମୟ ପାତ୍ର ଭରିଦେଲେ, ଦୀର୍ଘଶ୍ରବାସ ଲାଗି; କକ୍ଷିବନ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ରସା ନଦୀକୁ ଦୁଧର ଧାରାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ଅନଶ୍ୱଙ୍କ ରଥକୁ ବିଜୟ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କଲେ; ତ୍ରିଶୋକା ଗାଏଁକୁ ଉଠାଇଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ସୂର୍ୟାକୁ ଦୂରରେ ଘେରିଦେଲେ, ମନ୍ଧାତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟପାଳନରେ ରକ୍ଷା କଲେ; ଭରଦ୍ୱାଜ ଋଷିଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ମହାମତିଥିଗ୍ୱ, କଶୋଜୁବ, ଦିବୋଦାସଙ୍କୁ ଶମ୍ବର ବଧରେ ରକ୍ଷା କଲେ; ପୁର୍ଭିଦ୍ ତ୍ରସଦସ୍ୟୁଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ନମ୍ର, ଗାୟକ, ଧନ ଚାହୁଁଥିବା, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ବିସ୍ତୃତ ଜମି ଚାହୁଁଥିବାଙ୍କୁ ତୁମେ ଯେଉଁ ସାଧନାରେ କୃପା କର, ସେହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଶୟବ, ଅତ୍ରୟ, ମନୁଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ଯେଉଁ ସାଧନା ଦେଲେ; ଶରୀରାଜା, ସ୍ୟୁମରଶ୍ମିଙ୍କୁ ଯେଉଁ ସାଧନାରେ ସହଯୋଗ କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ତୁମେ ଯେଉଁ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଗର୍ଭରୁ ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଲେ, ଜନ୍ମ ସମୟରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲେ; ଶର୍ୟତାଙ୍କୁ ଧନରେ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ତୁମେ ମନୋବଳରେ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଚେତନା ଦେଲେ, ଗୋଗୁହାରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ମନୁଙ୍କୁ ପୋଷଣ ସହିତ ଏକତ୍ର କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଯେଉଁ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଶ୍ରୀ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଶୁଭ ଦେଲେ; ଅରୁଣିଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ; ସୁଦାସଙ୍କୁ ଭାଗ୍ୟ ଦେଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଶାନ୍ତତି, ଭୁଜ୍ୟୁ, ଅଧ୍ରିଗୁଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଓମ୍ୟ, ସୁଭରା, ଋତସ୍ତୁଭଙ୍କୁ ଆଣିଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଯେଉଁ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଯଜ୍ଞରେ ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ ଉପକୃତ କର; ତରୁଣଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ଦେଉଛ; ସରସଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ମଧୁ ଦେଉଛ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଯେଉଁ ସାଧନାରେ ଗୋଧନ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମାନବକୁ ସହଯୋଗ କଲେ; କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ; ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ାକୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। କୁତ୍ସା, ଅର୍ଜୁନେୟ, ତୁର୍ବିତି, ଦଭିତି, ଧ୍ୱସନ୍ତି, ପୁରୁଷନ୍ତିଙ୍କୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ଏହି ସହାୟତା ନେଇ ଆସ। ଆଶ୍ୱିନୀ, ଆମେ ତୁମକୁ ଅଭିଲାଷିତ କଥା ଦିଅ; ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଜ୍ଞା ଦିଅ। ଆଜି ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଆମ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଆମକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ଶୁଭ ଦେଇ ରକ୍ଷା କର; ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ସମୟରେ, ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଦୀପମୟ ଉଷାସ୍ର ଆଗମନ। ସମସ୍ତ ଆଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଲୋକ ଉଦୟ ହେଉଛି, ଦୂରଦର୍ଶି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସବିତୃଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଯଥା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏମିତି ରାତି ଉଷାସ୍ର ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି। ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଧଳା ଗୋଁସହ ଆସୁଛି; ତାଙ୍କ ଅନ୍ଧକାର ଗୃହଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା କରାଯାଇଛି। ଦୁଇ ଭଉଣୀ, ହେବେଁ ଓ ପୃଥିବୀ, ଅମର, ଏକାଠି ଯୋଡ଼ାଯାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ଭିନ୍ନ। ତାଙ୍କର ମାର୍ଗ ଏକ, ଅନନ୍ତ; ଦୁହିଁ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚାଲନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଆପସରେ ଧକ୍କା ଖାଉନ୍ତିନାହିଁ, ଏକାଠି ନ ରହନ୍ତି; ରାତି ଓ ଉଷାସ୍ ଆକୃତିରେ ଭିନ୍ନ କିନ୍ତୁ ମନରେ ଏକ। ଉତ୍ତମ କଥାର ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା ଉଷାସ୍ ଆସୁଛି, ଅଦ୍ଭୁତ, ଗୋଁ ଘରକୁ ଆଣୁଥିବା ପରି। କ୍ରିୟାଶୀଳ ଉଷାସ୍ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଚଞ୍ଚଳ କରିଦେଇଛନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିଛନ୍ତି। ଏ ଦୟାଳୁ ଉଷାସ୍, ଟେଢ଼ା ପଥକୁ ସିଧା କର, ଧନ ଚାହୁଁଥିବାଙ୍କୁ ଲାଭ ଦିଅ, ଅଳ୍ପ ଦେଖୁଥିବାଙ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ; ଉଷାସ୍ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରିଛନ୍ତି। ଶକ୍ତି, କୀର୍ତ୍ତି, ମହତ୍ତ୍ୱ, ଲାଭ, ଧନ, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଉଷାସ୍ର ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଜୀବନ ଦେଖାଉଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଜାଗ୍ରତ। ଉଷାସ୍, ଦିବ୍ୟ ଜାତିର ଝିଅ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଳଙ୍କାରରେ ଉଦିତ; ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଧନର ଅଧିପତି, ଉଷାସ୍ ଆଜି ଏଠାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ।