ପୁରାତନ କାଳରେ, ଆମ ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତିରେ ଆସ୍ଥା ରଖିଥିଲେ, ସେହି ପଥରେ ଆମେ ଚାଲିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ। ଆମେ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ରାଶି ଛେଦ ହେବାକୁ ଦିଅନାହିଁ, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ପୃଥିବୀର କୋଳରେ ଯେଉଁ ପାଥର ରଖାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଯଜ୍ଞବେଦିର ଶୋଭା ବଢ଼ାଏ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ଯେଉଁଠାରେ ସୋମ ରସ ଚାପାଯାଉଛି, ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ମଦିରାର ଆଶା କରନ୍ତି। ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାରମାନେ, ତୁମେ ମଙ୍ଗଳମୟ ହସ୍ତ ଓ ମୃଦୁ ପାଣି ସହିତ ଦୌଡ଼ିଆସ, ଏହି ସୋମ ରସକୁ ମଧୁରତାରେ ମିଶାଅ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଧନ ବଣ୍ଟନ ଓ ବୃତ୍ର ନାଶରେ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୋଲି ଶୁଣିଯାଇଛ। ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ପବିତ୍ର କୁଶ ଉପରେ ବସି, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ରସର ଆନନ୍ଦ ଉଠ। ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଜନମାନେ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଉପରେ ବିସ୍ତାର କରୁଛ। ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉପରେ ତୁମର ମହତ୍ୱ ବିକାଶିତ। ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତା, ଆସି ଆମକୁ ଶିଖ୍ୟା ଓ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅ, ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏହି ତୁମର କିରଣ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମ ପୂର୍ବଜମାନେ ତୁମ ସହ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ନଗର ନାଶକ ଦେବତା, ଆମକୁ ଶିଖ୍ୟା ଦିଅ, ବଜ୍ରଧାରୀ ହେଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ଦିଅନ୍ତୁ। ମୋର ପ୍ରାର୍ଥନା ଆଉଥରେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି, ଏହି ମୋତେ ପୁନଃ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛି। ମଧୁର ଚିନ୍ତା ଏହି ସ୍ତୁତି ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ। ଏହି ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ସାଗର; ହେ ରିଭୁମାନେ, ‘ସ୍ୱାହା’ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ନିବେଦନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ମୋ କିଛି ଜଳ ଅନ୍ୟତ୍ର ବହିଯାଏ। ହେ ସୁଧନ୍ବନା ରିଭୁମାନେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ସହ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ସବିତାର ଘରକୁ ଆସ। ସବିତା ତୁମକୁ ଅମରତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁ ଗୁପ୍ତ ବସ୍ତୁକୁ ତୁମେ ପ୍ରକାଶ କରିଛ। ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ଏକ ଦ୍ରୋଣୀକୁ ଚାରିଟି ଭିତରେ ବିଭାଜିତ କରିଥିଲ। ମାନବ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ତୁମ ଦକ୍ଷତା ଓ ଦ୍ରୁତତା ଦ୍ୱାରା ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲ। ସୁଧନ୍ବନା ରିଭୁମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା, ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଥିଲ। ଏକ କ୍ଷେତ୍ର ପରି, ତୁମେ ତୁମ ଦକ୍ଷତାରେ ମାପିଥିଲ। ଏକ ପାତ୍ରକୁ ଚାରିଟିରେ ପରିଣତ କରିଥିଲ। ଅମରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମାନ୍ୟତା ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲ। ମନ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଘୃତ ସମାନ, ମଧ୍ୟଲୋକରେ ନିବେଦନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ହେ ରିଭୁମାନେ, ପିତୃମାନଙ୍କ ଦ୍ରୁତତା ସହିତ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ସାମର୍ଥ୍ୟର ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲ। ରିଭୁ ଇନ୍ଦ୍ର ନୁହଁ, କିନ୍ତୁ ନୂତନ ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଧନ ଓ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିବା ରିଭୁ, ଦେବମାନେ, ତୁମ ସାହାଯ୍ୟରେ ସୋମ ଚାପିଥିବା ଦିନରେ ଆମେ ଦୃଢ଼ ରୁହିପାରିବା। ରିଭୁମାନେ ଚର୍ମରୁ ଏକ ଗାଈ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ପୁଣି ମା' ଓ ଝିଅକୁ ପୁନଃ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ସୁଧନ୍ବନାମାନେ ଦକ୍ଷତାରେ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପୁନି ଯୁବା କରିଦେଇଥିଲେ। ହେ ରିଭୁ, ପୁରସ୍କାର ସହ ଆମକୁ ଧନର ବିଜୟ ଦିଅ। ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦାନ ଦେଖିଛନ୍ତି। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ଦିଅନ୍ତୁ। ରିଭୁମାନେ ଦକ୍ଷତାରେ ଭଲ ରଥ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ତିଆରି କରିଥିଲେ। ପିତାମାନଙ୍କୁ ଯୁବଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଛାଗ ଝିଅ ସହ ମା'କୁ ପୁନଃ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦୁଇ ରିଭୁଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ, ଦକ୍ଷତା ଓ ପ୍ରଜା ସହ ଆଣ। ଶକ୍ତି ଓ ବିବେକ ପାଇଁ ଆମକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରିପାରିବା। ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମ ଦଳକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ହେ ରିଭୁମାନେ, ଆମ ରଥ ଓ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧି ତିଆରି କର। ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ପ୍ରତିଏକ ପିଢ଼ିରେ କୌଶଳ ସହ ବିଜୟ ପାଇଁ। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦାକୁଛି, ଯିଏ ରିଭୁମାନଙ୍କ ନାଥ। ରିଭୁ, ମାରୁତମାନେ, ସୋମ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବିଜୟ ଚିନ୍ତାରେ ଆମକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତୁ। ରିଭୁମାନେ ଧାରକ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ, ବିଜୟ ପତାକା ଆମକୁ ଆଣିଦିଅ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଏହାକୁ କମାଇ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ମୃତି ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଡାକୁଛି, ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଡାକୁଛି। ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ କର୍ମକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି, ସେହି ସାହାଯ୍ୟ ସହ ଆସ। ତୁମେ ଦାନରେ ଉଦାର, ଉତ୍ସୁକ। ଚିନ୍ତା ଓ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯେଉଁ ସାହାଯ୍ୟ ଦେଉଛ, ସେହି ସହ ଆସ। ଦେବମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ଅମରତ୍ୱର ମାପ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଉପରେ ଶାସନ କର। ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ାକୁ ପୋଷଣ କରିବା ଯେଉଁ ସାହାଯ୍ୟ, ସେହି ସହ ଆସ। ପରିଜ୍ମା, ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଦ୍ରୁତ ଦୁଇମାତା, ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ସାହାଯ୍ୟ ଦେଇ ସଜାଇଥିଲ, ତାହା ସହ ଆସ। ତ୍ରିମନ୍ତୁରୁ ବିବେକଶୀଳ ହେଉଥିଲେ, ସେହି ସାହାଯ୍ୟ ସହ ଆସ। ଯେଉଁ ସାହାଯ୍ୟରେ ତୁମେ ରେଭାକୁ ଜଳରୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଇଥିଲ, କାନ୍ବକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲ, ସେହି ସହ ଆସ। ଅନ୍ତକ ଦୁଃଖରେ ଥିବାବେଳେ ଉଦ୍ଧାର, ଭୁଝୁୟୁଙ୍କୁ ରକ୍ଷା, କାର୍କନ୍ଧୁ ଓ ବୟ୍ୟାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲ, ସେହି ସହ ଆସ। ଶୁଚନ୍ତି, ପୂରୁକୁତ୍ସ, ପୃଷ୍ଣିଗୁ, ଅତ୍ରିଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସାହାଯ୍ୟ ଦେଇଥିଲ, ସେହି ସହ ଆସ। ପରାବୃଜ, ପ୍ରନ୍ଧା, ଶ୍ରୋଣାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲ, ଭିତରେ ଅଟକିଥିବା ବାର୍ତ୍ତିକାକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲ, ସେହି ସହ ଆସ। ମଧୁର ନଦୀ ଚଳାଇଥିଲ, ବୟସ୍ଥ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲ, କୁତ୍ସାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲ, ସେହି ସହ ଆସ।