ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଥିଲି, ମୁଁ ଏହିପରି କହିଥିଲି— “ଏହି ସୋମ ଆମେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଆହ୍ୱାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏହି ସତ୍ୟରେ ଆସ୍ଥା ରଖି, ଆସ, ଏବଂ ଚାପିଥିବା ସୋମ ପିଉ।” ହେଇଥିଲା ଯେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ତୁମ ଘରେ, କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କର, ସେଠାରୁ ଆସ, ମହାବଳଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ଚାପିଥିବା ସୋମ ପିଉ। ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଯଦୁ, ତୁର୍ବଶ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ, ପୁରୁମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛ, ସେଠାରୁ ଆସ, ଏବଂ ଏହି ପବିତ୍ର ସୋମର ଆସ୍ୱାଦନ କର। ତୁମେ ତଳ, ମଧ୍ୟମ, କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ଅଛ, ସେଠାରୁ ଆସ, ଏବଂ ଏହି ସୋମ ପିଉ। ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଉଦ୍ଭିଦ, ଜଳ—ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଅଛ, ସେଠାରୁ ଆସ, ଏବଂ ଏହି ଚାପିଥିବା ସୋମର ଆନନ୍ଦ ନିଅ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ସମୟରେ, ଶକ୍ତିରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକାଶରେ ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଆନନ୍ଦ କର, ସେଠାରୁ ଆସ, ଏବଂ ସୋମ ରସ ପିଉ। ଏପରି ଭାବେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଏହି ସୋମ ରସ ପିଇ ସମସ୍ତ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ ଜୟ କର; ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନଦିଅନ୍ତୁ। ମୁଁ ଏହି ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ— ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଏହି ପ୍ରକଟ ଓ ଗୁପ୍ତ ଧନ ଆମେ କିପରି ପାଇପାରିବା? ଏହି ଦୁଇଁଠି ଦେବତା ଛଡ଼ି ଆଉ କିଛି ମୋ ପାଇଁ ଏତେ ପ୍ରିୟ ନାହିଁ। ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଦାୟକ ଚିନ୍ତା ରଚିଛି। ମୁଁ ଶୁଣିଛି— ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାତା, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ୟଙ୍କ ବଂଶରୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ତୁମେ ଦେଉଛ; ଏହିପାଇଁ, ଚାପିଥିବା ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଏବେ ଏକ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ତୁମ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛି। ଆମ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ସମୟରେ ଆମେ ଯେଣ୍ଟି ଅଧୂରା ରହିଯିବା ନାହିଁ, ଏହି ରଥର ଲଗାମ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି କାହା ଉପରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି? କାରଣ, ଏହି ପାତ୍ଥରମାନେ ବେଦିର କୋଳେ ଅଛନ୍ତି। ତୁମେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଦିବ୍ୟ ବେଦିକାରେ ଅମୃତ ଲାଗି ଆସା କର, ସୋମ ଚାପିଯାଉଛି; ଏବଂ ଆଶ୍ୱିନୀକୁ ମଧୁର ହାତରେ ଏହାକୁ ଜଳରେ ମିଶାଇବାକୁ ଡାକି ନେଉଛି। ଧନ ବଣ୍ଟନରେ ଓ ବୃତ୍ର ସଂହାରରେ ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶସ୍ତ; ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଦର୍ବୀରେ ବସି, ଏହି ସୋମ ପାନରେ ଆନନ୍ଦ କର। ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଜନମାନେ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶରେ ବିସ୍ତାର କର; ନଦୀ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତୁମେ ଅତିଶୟ। ଆସ, ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଆମକୁ ଶିଖ୍ୟା ଦିଅ, ନେତୃତ୍ୱ କର; ତୁମ ପ୍ରଭାବରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମ ପୂର୍ବଜମାନେ ତୁମ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ। ଏହି ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତା, ଆମକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ଷା କର; ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନଦିଅନ୍ତୁ। ଏଠି ମୋର ପ୍ରାର୍ଥନା ଆବୃତ ହୋଇଛି, ଏହି ମୋତେ ପୁନଃ ସୁରକ୍ଷିତ କରେ; ମଧୁର ଚିନ୍ତା ଏଠାରେ ସ୍ତୁତି ପାଉଛି। ଏହି ହେଉଛି ଦେବମାନେ ପାଇଁ ସାଗର; ରିଭୁମାନେ, ସ୍ୱାହା ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆହୁତିରେ ତୃପ୍ତିପ୍ରାପ୍ତି କର। ଯେବେ ସେମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ, ମୋର କିଛି ଜଳ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା; ହେ ସୁଧନ୍ବନା ରିଭୁମାନେ, ବଡ଼ତ୍ୱ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟପୂଜକଙ୍କ ଘରକୁ ଆସ। ସବିତା ତୁମକୁ ଅମରତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେ ଗୁପ୍ତ ଜିନିଷ ତୁମେ ପ୍ରକାଶ କରିଛ; ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ଏକ ଦ୍ରୋଣୀକୁ ଚାରିଟି କରିଥିଲ। ମରଣଶୀଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ଦକ୍ଷତା ଓ ତ୍ୱରିତତାରେ ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲ; ସୁଧନ୍ବନା ରିଭୁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଚିନ୍ତାରେ ପରୀକ୍ଷିତ ହେଲେ। ଏକ ମାଠ ଭଳି ତୁମେ ଦକ୍ଷତାରେ ମାପିଲ; ଏକ ପାତ୍ରକୁ ଚାରିଟି କଲ। ଅମରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମାନ୍ୟତା ଲାଗି ସେମାନେ କେବେ ଅବହେଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ। ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚିନ୍ତାକୁ ଘୃତ ଭଳି ମଧ୍ୟଭୂମିରେ ଆହୁତି ଦେଉ; ତୁମେ, ହେ ରିଭୁମାନେ, ପିତାଙ୍କ ତ୍ୱରିତତାରେ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତିଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କଲ। ରିଭୁ ଇନ୍ଦ୍ର ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ନୂତନ ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଧନ ଓ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିବା ରିଭୁ ଧନଦାତା। ଦେବମାନେ, ତୁମେ ଯେଉଁ ସମର ଦିନରେ ସୋମ ଚାପିବା ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଆମକୁ ଦୃଢ଼ କର। ରିଭୁମାନେ ଚାମରୁ ଗାଈ ତିଆରି କଲେ, ପୁନି ଛାଣା ସହିତ ମାଆକୁ ତିଆରି କଲେ; ସୁଧନ୍ବନା ଦକ୍ଷତାରେ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଯୁବା କଲେ। ଧନର ପୁରସ୍କାର ଦିଅ, ରିଭୁ, ଏହା ଜୟକରିବା ପାଇଁ; ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁମର ଅଦ୍ଭୁତ ଦାନ ଦେଖିଛନ୍ତି। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନଦିଅନ୍ତୁ। ରିଭୁମାନେ ଦକ୍ଷତାରେ ହାତୀରେ ରଥ ତିଆରି କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ତିଆରି କଲେ; ପିତାମାନେ ପାଇଁ ଯୁବା ଶକ୍ତି ଦେଲେ, ଛାଣାପାଇଁ ମାଆ ସହିତ ପୃଥିବୀ ତିଆରି କଲେ। ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦୁଇ ରିଭୁମାନେ ଆସନ୍ତୁ, ଜ୍ଞାନ, ଦକ୍ଷତା, ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ; ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆମକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ, ଯେଣ୍ଟି ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିପାରିବା। ରିଭୁମାନେ, ଆମ ରଥ, ଯାତ୍ରା ଓ ଜୀବନରେ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ; ଜୟଶୀଳ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ଯେଉଁଠିଏଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଂଶ ପରମ୍ପରାରେ ଅଜୟ ହେବା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ଡାକୁଛି, ରିଭୁମାନଙ୍କ ନାଥ; ରିଭୁ, ମାରୁତମାନେ, ସୋମ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ଜୟ ଓ ଶୁଭ ଚିନ୍ତା ଦିଅନ୍ତୁ। ରିଭୁମାନେ ଧନ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ, ଜୟର ପତାକା ଆମ ପାଖକୁ ଆଣନ୍ତୁ; ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଏହା କ୍ଷୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ଅଗ୍ନି, ତାପ ଓ ଦୀପ୍ତିକୁ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଡାକେ; ଯେଉଁ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆଶ୍ୱିନୀ ଏକ କାର୍ମିକକୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହିତ କର, ସେହି ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ।