ଏହି କଥାରେ, ଏକ ଋଷି ନିଜ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଶ୍ନରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତିନିଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ଥାନରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦୟା ଓ ନ୍ୟାୟ କେତେବେଳେ ଆସିବ, କେଉଁଠି ପୁରାତନ ଅର୍ପଣା ହେଉଛି, ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ର ଗୁପ୍ତ ଓ ପ୍ରକଟ ରହସ୍ୟକୁ ମୁଁ ଜାଣେ। ସତ୍ୟର ଆଧାର କେବେ ଆମେ ଧାରଣ କରିପାରିବୁ? ଭରୁଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି କେବେ ଆସିବ? ଆର୍ୟମାନଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱର ପଥ କେବେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବୁ? ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ର ଜ୍ଞାନ ମୋର ଅଛି। ମୁଁ ସେଇ ଜଣେ ଅସ୍ତି, ଯିଏ ପୂର୍ବେ ଯଜ୍ଞରେ ଯାହା କିଛି ଥିଲା ତାହା କହିଥିଲି। ଧନୀମାନେ ମୋତେ ବାଘ ମାନେ ମୃଗକୁ ତରସିବା ଭଳି ବାଧା ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର ଅଧିକାର। ମୋତେ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷରୁ ତାପିତ କରାଯାଏ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କର କ୍ଷୁଦ୍ରତାରେ ଯେପରି ଦହନ କରନ୍ତି, ଏମିତି। ଏକ ଉଣ୍ଡେ ଉନ୍ଡେ ମାଉସ ଯେପରି କଟିଥାଏ, ସେମାନେ ମୋତେ ଦଂଶନ କରନ୍ତି, ହେ ଶତଶକ୍ତିମାନ୍। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର। ଏଠାରେ ସାତିଟି କିରଣ ଅଛି, ଏବଂ ସେଠାରେ ମୋର ନାଭି ଚିରି ହୋଇଛି। ତ୍ରିତା ଏହି ସିଦ୍ଧିକୁ ଜାଣେ, ସେ ସ୍ନେହ ପାଇଁ ଚିତ୍କାର କରେ। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର। ପଞ୍ଚଟି ବୃଷଭ ମହା ଦିଗନ୍ତରେ ଉଭୟ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ କଥା ହେବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର। ସୁନ୍ଦର ପଖିମାନେ ଦିଗନ୍ତର ମଧ୍ୟଯୋଜନାରେ ବସିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ମାର୍ଗକୁ ଅବରୋଧ କରନ୍ତି, ବାଘ ଯେପରି ବଡ଼ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର। ନୂତନ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ତୁତି ଦେବମାନେ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି। ନଦୀମାନେ ସତ୍ୟକୁ ବହନ କରନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛି। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ସେଇ ସ୍ତୁତି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱୀକୃତିଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ମାନବ ଭଳି ଆମକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅ, ଦେବମାନେ ଭଲରେ ଜାଣି ଆମକୁ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ କର। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର। ସେ ପୂରୋହିତ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ମାନବ ଭଳି ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ଭଲରେ ଜାଣନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଆନନ୍ଦରେ ଅର୍ପଣା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର। ପୂରୋହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି; ବରୁଣ ପଥର ଜ୍ଞାତା, ଯାହାକୁ ଆମେ ଚାହୁଁ। ସେ ହୃଦୟରେ ଚିନ୍ତାକୁ ଖୋଲନ୍ତି; ନୂତନ ସତ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଉ। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଦିଗନ୍ତରେ ମାର୍ଗ ତିଆରି କରିଛି, ସେହି ପଥ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଦେବମାନେ ତାହା ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର। ତ୍ରିତା କୁଆଁରେ ପଡି, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଡାକିଥିଲେ। ବୃହସ୍ପତି ଏହା ଶୁଣି, କଠିନକୁ ସହଜ ଓ ବିସ୍ତୃତ କରିଦେଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର। ଲାଲ ରଙ୍ଗର ବଘ ମୋତେ ଏକଥର ଦେଖିଥିଲେ, ମୁଁ ପଥରେ ଯାଉଥିଲି। ସେ ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଉଠିଲେ, କୁଶଳ କର୍ମୀ ରଥ ପଛରୁ ଯେପରି ଉଠିଥାଏ। ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍ ମୋର। ଏହି ଅଙ୍କୁଶ ସହିତ, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଶୂରମାନେ ସଭାରେ ଅଗ୍ରସର ହେବୁ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ସିନ୍ଧୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦିବ ଆମକୁ କ୍ଷତି ଦେଉ ନାହିଁ। ତାପରେ, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ମାରୁତ, ଅଦିତି, ବସୁ, ଦାନଶୀଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ସହାୟତା ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ବସୁମାନେ, ଦାତାମାନେ, ଆମକୁ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରୁ ରଥରେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ଅଦିତ୍ୟମାନେ ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ; ଶତ୍ରୁ ନାଶରେ ଦେବମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ବସୁମାନେ, ଦାତାମାନେ, ଆମକୁ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ଆମ ପିତୃମାନେ, ଭଲ ଭାଷା କରୁଥିବା, ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଦେବପୁତ୍ରୀମାନେ, ତଥା ଦେବସନ୍ତାନୀମାନେ, ସତ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ବସୁମାନେ, ଦାତାମାନେ, ଆମକୁ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ନରଶଂସ, ଯିଏ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥାନ୍ତି, ଶକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ଶୂରମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଓ ପୁଷଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆମେ ଚାହୁଁ। ବସୁମାନେ, ଦାତାମାନେ, ଆମକୁ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ବୃହସ୍ପତି, ସଦା ଆମ ପଥକୁ ସହଜ କର; ଆମକୁ ସଉଭାଗ୍ୟ ଦିଅ। ମନୁ ଯାହା ଚାହିଲେ, ଆମେ ତାହା ଚାହୁଁ। ବସୁମାନେ, ଦାତାମାନେ, ଆମକୁ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। କୁତ୍ସ ଋଷି କାଟାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ବୃତ୍ର ନାଶକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଡାକିଥିଲେ; ଦାନଶୀଳ ବସୁମାନେ, ଆମକୁ ରଥରେ ଯେପରି କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଏ, ସେପରି ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ଦେବୀ ଅଦିତି ଦେବମାନେ ସହିତ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଦେବ ରକ୍ଷକ ଦେରି ଛାଡ଼ି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ, ଦିବ ଆମକୁ କ୍ଷତି ଦେଉ ନାହିଁ। ଯଜ୍ଞ ଦେବମାନଙ୍କ କୃପା ଉପରେ ଆସୁଛି; ଅଦିତ୍ୟମାନେ, ଦୟାଶୀଳ ହେଉ। ତୁମର ଦୟା ଆମକୁ ନିକଟେ ଆସୁ, ଦୁଃଖ ଜୟ କରିବା ପଥ ଦିଅ। ଦେବମାନେ ଆଙ୍ଗିରସମାନେ ଗାଇଥିବା ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଆମକୁ ସହାୟତା ଦିଅନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହିତ, ମାରୁତ ତାଙ୍କର ସମୂହ ସହିତ, ଅଦିତି ଅଦିତ୍ୟମାନେ ସହିତ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ଆର୍ୟମାନ୍, ଓ ସବିତା ଆମକୁ ଏହି ରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ, ଦିବ ଆମକୁ କ୍ଷତି ଦେଉ ନାହିଁ। ଏବେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ରଥ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ଦେଖୁଛି। ଏହା ସହିତ, ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ସୋମ ରସ ପାନ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଯେପରି ବିସ୍ତୃତ ଓ ଗଭୀର, ଏହି ସୋମ ମଧୁ ମଧ୍ୟ ତେଣୁଏ ବିସ୍ତୃତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ନାମକୁ ଶୁଭ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ବୃତ୍ର ନାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ବସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ପାନ କରନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳିଛି, ଅର୍ପଣା ଚମଚ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଏବଂ ଦର୍ଭି ଛାଡ଼ାଯାଇଛି, ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଖୁସିରେ ଆସନ୍ତୁ, ସୋମ ରସରେ ଘିରି। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଶୂରକାର୍ଯ୍ୟ, ଦେହ ଓ ବଳ କରିଛ, ଏବଂ ପୁରୁଣା ମିତ୍ରତା ଯାହା ଅଛି, ସେ ସହିତ ସୋମ ପାନ କର।