ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଜନ୍ମ ଘଟିଲା। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କ ଦୁଇ ଜଣ ଜନନୀ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ସିଂହ ଭଳି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ବୀକାର କଲେ। ଦୁଇଜଣ ମଙ୍ଗଳମୟା ଜନନୀ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ, ଗାଈ ଓ ଦୁହିନ୍ଦାମାନେ ସେଠାକୁ ଆସି ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି ହେଲେ, ଯାହାକୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ଲୋକମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ସବିତାର ଭଳି, ଦୁଇ ହାତ ଫିଲାଇ ଉଦୟ ହେଲେ, ତିବ୍ର ଚେଷ୍ଟା କରି, ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ରଙ୍ଗିନ କଲେ। ତିନି ଚମକିଲେ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଲେ, ଜନନୀମାନଙ୍କର ପୁରୁଣା ପୋଶାକ ପଛରେ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ। ଉପରେ ଅଗ୍ନି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପ ତିଆରି କଲେ, ଗାଈ ଓ ଜଳର ସହସ୍ଥାନରେ ମିଶିଗଲେ। ଋଷି ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନରେ ମୂଳକୁ ପବିତ୍ର କଲେ, ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦେବମଣ୍ଡଳ ହେଲା। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅପାର ଅଞ୍ଚଳ ଏହି ମହାନ ମୂଳକୁ ଆବୃତ କରିଛି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନିବାସ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଗୌରବରେ, ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଅପରାଜିତ ରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ମରୁଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ନଦୀ ପାଇଁ ପଥ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଭୂମିକୁ ଚମକୁଥିବା ତରଙ୍ଗରେ ଆଘାତ କରନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କର ଗଭିର ଉଦରରେ ସମସ୍ତ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିଥାନ୍ତି, ଜଳ ଓ ଉତ୍ସମୂଳରେ ଚଳନ୍ତି। ଏହିପରି, ଅଗ୍ନି ଆମ ପୂଜାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଯଶସ୍ବୀ ହେଉନ୍ତୁ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ସିନ୍ଧୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦିବି ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ ଜନ୍ମ ନେଇ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଜଳ, ମିତ୍ର ଓ ଧିଷଣା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନଦାତା ବୋଲି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ପୁରୁଣା ଜ୍ଞାନର ଆହ୍ୱାନରେ, ଅଗ୍ନି ମନୁଷ୍ୟ ସନ୍ତାନମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନଦାତା ଭାବେ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଲୋକେ ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଥମ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସିଧା ଚଳିଥିବା, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ଭାରବାହକ ଓ ଦାନଶୀଳ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ମାତରିଶ୍ୱାନ ଦାନରେ ଧନୀ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ପାଇଁ ପଥ ଖୋଜିଲେ। ସେ ଜନସମୂଦାୟର ରକ୍ଷକ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନଦାତା ଭାବେ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ରାତି ଓ ପ୍ରଭାତ ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗରେ ଏକମାତ୍ର ଶିଶୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପାଳନ କରନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ବିଭା ଚମକେ, ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନଦାତା ଭାବେ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଧନର ମୂଳ, ଧନ-ଧାନ୍ୟର ମିଳନ ସ୍ଥଳ, ଯଜ୍ଞର ଚିହ୍ନ, ଚିନ୍ତା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ଅମୃତତ୍ୱର ରକ୍ଷାକାରୀ—ଦେବତାମାନେ ଏହି ଧନଦାତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏବେ ଓ ପୂର୍ବରୁ, ଧନର ନିବାସ, ଜନ୍ମା ଓ ହେଉଥିବା ପୃଥିବୀର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ପ୍ରଚୁରତାର ରକ୍ଷକ, ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନଦାତା ଭାବେ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଧନଦାତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଧନଦେବା, ଆମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଦିଅ, ଧନଦାତା, ଆମକୁ ବୀର ଭୋଜନ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦିଅ। ଏହିପରି, ଅଗ୍ନି ଆମ ପୂଜାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଯଶସ୍ବୀ ହେଉନ୍ତୁ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ସିନ୍ଧୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦିବି ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଆମର ଦୁଃଖ ଓ ଦାହକ ପାପକୁ ଦୂର କର। ଧନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର, ଭଲ ପଥ ଓ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇ, ଆମର ଦାହକ ପାପକୁ ଦୂର କର। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦାନଶୀଳ ହୋଇ, ଆମ ଓ ଆମ ସ୍ୱାମୀମାନେ ଦୟା କର, ଆମର ଦାହକ ପାପକୁ ଦୂର କର। ଯେତେବେଳେ, ଅଗ୍ନି, ତୁମ ନାଥମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବେ, ଆମେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହ ଜନ୍ମ ନେଉ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ରଶ୍ମି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ, ତାହା ଆମର ଦାହକ ପାପକୁ ଦୂର କରୁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ମୁହଁର ଅଧିକାରୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆବୃତ କର, ଆମର ଦାହକ ପାପକୁ ଦୂର କର। ତୁମ ସର୍ବଦିଗମୁଖୀ ମୁହଁରେ, ଆମକୁ ଘୃଣାକାରୀମାନଙ୍କୁ ଟାରି ନଉକାରେ ବାହାରି ନେଉ, ଆମର ଦାହକ ପାପକୁ ଦୂର କର। ତିନି ଆମକୁ କୁଶଳତାରେ ନଉକାରେ ନଦି ପାର କରାନ୍ତୁ, ଆମର ଦାହକ ପାପକୁ ଦୂର କର। ଆମେ ବୈଶ୍ୱାନର ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ଭଲ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରୁହିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଗୌରବ। ସେ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦେଖନ୍ତି, ବୈଶ୍ୱାନର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ସେ ଆକାଶରେ, ଅଗ୍ନି ପୃଥିବୀରେ, ଉଦ୍ଭିଦରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ବଳପୂର୍ବକ ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପିତ, ସେ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ସତ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ ହେଉ, ଦାନଶୀଳମାନେ ତାଙ୍କର ଧନ ଆମ ସହ ଯୋଡ଼ନ୍ତୁ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ସିନ୍ଧୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦିବି ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମେ ଜାତବେଦସ୍ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସୋମ ଅର୍ପଣ କରିବା, ଯିଏ ଶତ୍ରୁକୁ ଜ୍ଞାନରେ ଦଗଧ କରନ୍ତି। ସେ ନଉକାରେ ନଦି ପାର କରାଇ, ଆମର ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଏହି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ବଳଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ବଳବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ସ୍ୱାମୀ। ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରୁତମାନେ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପ୍ରତି ଦୟା କରନ୍ତୁ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅଜୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି ଭଳି, ଯେଉଁଠାରେ ଓଡ଼ିଆ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରନ୍ତି। ନିଜ ମିତ୍ରମାନେ ସହ ବଳଶାଳୀ—ମାରୁତମାନେ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ସହଯୋଗୀ ହେଉନ୍ତୁ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବପଥ ଆକାଶ ନଦୀ ଭଳି ବହେ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳନ କରନ୍ତି, ଅଜୟ ପୁରୁଷତ୍ୱରେ—ମାରୁତମାନେ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ସହଯୋଗୀ ହେଉନ୍ତୁ। ସେ, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୃଷଭମାନେ ସହ ବୃଷଭ, ମିତ୍ରମାନେ ସହ ମିତ୍ର, ଗାୟକମାନେ ସହ ଗାୟକ, ପଥରେ ପ୍ରଥମ—ମାରୁତମାନେ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ସହଯୋଗୀ ହେଉନ୍ତୁ। ସେ, ପୁତ୍ରମାନେ, ରୁଦ୍ରମାନେ, ଋଭୁମାନେ ସହ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ବିଜୟୀ, ନିକଟସ୍ଥ ମିତ୍ରମାନେ ସହ ଯଶସ୍ବୀ—ମାରୁତମାନେ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ସହଯୋଗୀ ହେଉନ୍ତୁ।