ଏହି ପୌରାଣିକ କଥାରେ, ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ କିପରି ଅଦିତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରଭା ଓ ଆଲୋକ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯାହା ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ସ୍ଥାୟୀ ହୁଏ। ଏହି ଆଲୋକ ରହିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଖରେ ବଞ୍ଚିପାରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ପବନଙ୍କୁ ଡାକି କୁହାଯାଏ— “ହେ ପବନ, ଆମ ହୃଦୟକୁ ଶାନ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ଆମେ ଯେଉଁଥିରେ ଚିରକାଳ ଜୀବନ ଲାଭ କରିପାରିବା, ସେପରି ଆମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ ଆଗକୁ ନେଇଯାଅ। ହେ ପବନ, ତୁମେ ଆମ ପିତା, ତୁମେ ଆମ ଭାଇ, ତୁମେ ଆମ ବନ୍ଧୁ; ଆମକୁ ଜୀବନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ କର। ତୁମ ଘରେ ଯେଉଁ ଅମୃତ ଧନ ରହିଛି, ତାହାରୁ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଜୀବନ ପାଇଁ ଦିଅ।” ପରେ, ବର୍ଣ୍ଣନା ହୁଏ ଯେ, କଥା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ; ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ସ୍ୱରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ ଓ ଦ୍ଵେଷରୁ ଦୂରେ ନେଇଯାନ୍ତୁ। ସେ ଅତି ଦୂର ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ତଥାପି ଦ୍ୱେଷ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ସ୍ୱଚ୍ଛ ତଜ୍ଜ୍ୱଳ୍ୟରେ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଥାନ୍ତି, ସେ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଏକାସାଥିରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ସେ ଅତି ଦୂର ଦେଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ ଉପରେ ଜୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଏହା ପରେ, ଜାତବେଦସ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ଉପହାର ଦେଉଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଆମ ପାଇଁ ଏହି ଅସନ୍ ଥାଉ। ଏହି ଜାତବେଦସ୍ ଅତିଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦାନଶୀଳ, ତାଙ୍କୁ ମହାସ୍ତୁତି ଦିଆଯାଏ। ଜାତବେଦସ୍ଙ୍କର ସେଇ ଆଲୋକ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ହବି ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆମ ସଂକଳ୍ପକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଚିହ୍ନିତ ଗାୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଆସିଛି; ସେ ତାଙ୍କର ମାଆ ପାଖରେ ବସିଛି, ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କରୁଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛି। ସେ ଚମକୁଥିବା ଲୋକରେ ଚଳିଥାଏ, ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ନେଉଛି; ମହାବୃଷଭ ଆକାଶକୁ ଘୋଷଣା କରିଥାନ୍ତି। ସେ ତିରିଶି ସ୍ଥାନରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ; କଥା ଦ୍ରୁତ ଚଳନଶୀଳଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଉଷା ଆସିଲେ ଦିନ ସହିତ ଏହା ଚାଲିଥାଏ। ଏଠାରେ କଥା ଆସିଛି ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିକଥା: ଋତ୍ (ନୀତି) ଓ ସତ୍ୟ ତାପ ରୁ ଜନ୍ମ ନେଲା; ଏଠାରୁ ରାତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ରାତିରୁ ବହୁତ ଜଳଧାରା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ସେଠାରୁ ବର୍ଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯେଉଁଥି ଦିନ ଓ ରାତିକୁ ବିଭାଜିତ କରେ; ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଜଗତର ନାୟକ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପୂର୍ବବତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କଲେ, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ମଧ୍ୟ ଲୋକ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ସ୍ଥାପିତ କଲେ। ଏବେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳନରେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଏ— “ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅଗ୍ନି, ଗୃହ ପ୍ରତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ, ବେଦିରେ ତୁମେ ଦହୁଛ, ସମସ୍ତ ଧନ ଆମକୁ ଦିଅ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥି ଚଳିବା, ଏକାସାଥି କହିବା, ଏକାସାଥି ବୁଝିବା, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ପୂର୍ବେ ଏକାସାଥି ସଂକଳ୍ପ ଏବଂ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ତୁମର ସଂକଳ୍ପ ଏକ, ସଭା ଏକ, ମନ ଏକ ହେଉ, ଯାହାରେ ତୁମର ଚିନ୍ତା ଏକାସାଥି ହେବ; ଏହି ସାଧାରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଏକାତ୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଆମର ଅର୍ପଣ। ତୁମର ଇଚ୍ଛା ଏକ, ହୃଦୟ ଏକ ହେଉ; ମନ ଏକ ହେଉ, ଯେପରି ତୁମେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ଏକାସାଥି ଶାନ୍ତିରେ ବଞ୍ଚିପାରିବ।” ଏଭଳି, ଏହି ମହାନ ମନ୍ତ୍ରମୟ କଥାରେ ଦେଖାଯାଏ ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା, ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ, ଏକତା, ଶାନ୍ତି ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୃଷ୍ଟିର ଗାଥା।