ଏକ ଦିବ୍ୟ ଉପଚାର ଓ ପୂଜା ଶୁରୁ ହେଲା। ପୂଜାରୀ ଭକ୍ତଙ୍କ ଶରୀରରୁ ରୋଗକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ନାସା, କାନ, ଠୋଠ, ମୁଣ୍ଡ, ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ଜିହ୍ୱାରୁ ରୋଗକୁ ହଟାଇଦେଲେ। ପୁନି ଗଳା, ମୁଣ୍ଡର ବାନ୍ଧ, ଖଂଖି, ଗଳା, କାନ୍ଧ, ମାଂସ, ଓ ହାତରୁ ରୋଗକୁ ଦୂର କଲେ। ତା’ପରେ ଉଦର, ମଳଦ୍ୱାର, ହୃଦୟ, ଚର୍ବି, ଯକୃତ୍, ଓ ପ୍ଳୀହାରୁ ରୋଗକୁ ହଟାଇଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଉରୁ, ହାଡ଼, ପାଦ ତଳ, ଶୋଭାମୟ ଅଂଶ, ପିଛୁ ଓ କମରରୁ ରୋଗକୁ ସଫା କଲେ। ତାଙ୍କ ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ, ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ, କେଶ, ନଖ ଓ ସମଗ୍ର ଦେହରୁ ଏହି ରୋଗକୁ ଦୂର କଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କେଶ, ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ରୋଗ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗକୁ ସଫା କଲେ। ତା’ପରେ ପୂଜାରୀ ମନସ୍ଵାମୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ: “ଓ ମନସ୍ଵାମୀ, ଏଠାରୁ ଦୂରେ ଚଳିଯାଅ, ଅପଶକୁନ ଦୂରେ ରୁହ, ଜୀବନ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମନ ଅନେକ ଦିଗରେ ବିକାଶ ପାଉ। ସେମାନେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଚୟନ କରନ୍ତି, ଡାହାଣ ହାତ ଦ୍ୱାରା ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତି। ବୈବସ୍ୱତଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ। ଆମେ ଯାହା କରିଛୁ—ଚାହିଦା, ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ, ଶାପ, ଜାଗ୍ରତି କିମ୍ବା ନିଦ୍ରାରେ—ସେଇ ସମସ୍ତ ଅପକର୍ମ ଅଗ୍ନି ଦୂର କରୁନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ବାଣୀର ନାଥ, ଯେଉଁ ଅପରାଧ ଆମେ କରିଥାଉ, ତାହାରୁ ଆମକୁ ଦୁଷ୍ଟମାନ୍ୟଙ୍କ ଦୋଷ ଠାରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆମେ ବିଜୟୀ, ଦୋଷରହିତ, ଯାହା ଆମେ ଘୃଣା କରୁ, ସେ ଦୂରେ ଯାଉ, ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ଯାଉ।” ଏହିପରେ ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା ନିରୃତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ପରି, ଯଦି ଶୁକୁନ ଆସିଥାଏ, ତା’ପାଇଁ ପୂଜା ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦୁଇପଦୀ ଚତୁଷ୍ପଦୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଦେବତାଙ୍କର ଦୂତ ଶୁକୁନ ଆମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ନେଇଆସୁ, ଅଗ୍ନି ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ, ଶୁକୁନ ଆମକୁ ଅପମାନ ନ ଦିଅ। ଶୁକୁନ ଆମକୁ କିଛି କ୍ଷତି କରେନାହିଁ; ସେ ଆମ ଗୃହର ଅଗ୍ନିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ। ଗାଁ, ଗୋଧନ ଓ ଲୋକଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଉଲୁକ ଯାହା କହେ, ଶୁକୁନ ଯାହା ଅଗ୍ନିରେ ଚିହ୍ନିତ କରେ, ସେ ସବୁ ଅବ୍ୟର୍ଥ; ଯାହା ପାଖକୁ ଏହି ଦୂତ ପଠାଯାଇଛି, ତାଙ୍କୁ, ଯମ, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ନମନ। ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁକୁନକୁ ଦୂର କର, ଗୋଧନକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଚାଲାଇନେ, ସମସ୍ତ ଅମଙ୍ଗଳକୁ ଛାଡ଼ି, ଶକ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଶୁକୁନ ଉଡ଼ିଯାଉ। ଏବେ ପୂଜାରୀ କହିଲେ—“ମୋତେ ମୋ ସମକକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶତ୍ରୁ ଜୟୀ, କୀର୍ତିମାନ୍, ଗୋଧନର ମାଲିକ କର।” ମୁଁ ଅଜୟ, ଅକ୍ଷତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ବିଜୟୀ। ଏଠି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ତୁମକୁ ବାନ୍ଧିଦେଉଛି, ଯେପରି ଧନୁ ତାରକୁ ବାନ୍ଧିଥାଏ; ବାଣୀର ନାଥ, ସେମାନଙ୍କୁ ନିରବ କର, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ବିରୁଦ୍ଧରେ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ବିଜୟୀ ହୋଇଛି, ତୁମ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଓ ସଭାକୁ ଆମେ ଜୟ କରିଛୁ। ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସୁରକ୍ଷା ନେଇ, ମୁଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ହେଉଛି; ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଦ ଦେଇଛି—ପାଣିରୁ ବାହାରୁଥିବା ବେଙ୍ଗମାନେ ପରି ତୁମେ ମୋ ଚରଣ ତଳରୁ ଉଠିଯାଅ। ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ସୋମରସ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଉଛି। ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦଳନ କର, ସ୍ୱର୍ଗ ଜୟ କର। ମୁଁ ତୁମକୁ ଡାକୁଛି, ମଘବନ୍, ଏହି ପୂଜାକୁ ଗ୍ରହଣ କର। ସୋମ, ବରୁଣ, ବୃହସ୍ପତି, ଅନୁମତିଙ୍କ ନିୟମରେ ଆଜି ତୁମ ପ୍ରଶଂସାରେ ଏହି ପୂଜା କରିଛି। ଜନ୍ମ ନେଇ, ପୂଜା କରି, ଚାଲିଯାଇଛି; ପ୍ରଥମ ଋଷି ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଗୃହରେ ଯେଉଁ ସୋମ ଦେଉଛି, ତାହା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଇଛି। ଏବେ ବାୟୁଙ୍କ ରଥର ମହିମା ଦେଖାଯାଏ—ସେ ତୁଣ୍ଡି, ଗର୍ଜନ କରି, ଆକାଶ ଛୁଇଁ, ଉଷାକୁ ରଙ୍ଗିନ କରି, ଧଳି ଉଠାଇ ଚାଲିଯାଏ। ସେ ବାୟୁ ପଥରେ ଚାଲେ, ସଙ୍ଗୀନୀ ଯୌବନୀମାନେ ସେଠି ଯାନ୍ତି; ଏହି ଦେବତା ତାଙ୍କ ରଥ ଚଳାଇ ଶବ୍ଦ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରାଜା। ମଧ୍ୟାକାଶରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ବାୟୁ କେବେ ଏକ ଦିନରେ ରହେନାହିଁ; ସେ ଜଳଙ୍କ ସାଥୀ, ନ୍ୟାୟର ପ୍ରଥମଜ, କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି କିଏ ଜାଣିନାହିଁ। ସେ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଜଗତର ଗର୍ଭ; ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ, ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହି ବାୟୁଙ୍କୁ ଆମେ ନିବେଦନ କରୁଛୁ। ମୃଦୁ ବାୟୁ ବହୁ, ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ଭିଦ ବଢ଼ୁ, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଁମାନେ ଆମ ସୁଖାୟ ପାନ କରୁନ୍ତୁ—ଓ ରୁଦ୍ର, ମୃଦୁ ହୁଅ। ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ରୂପ, ଅନେକ ରୂପ, ଏକ ରୂପର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଯାହାକୁ ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞରେ ଜାଣେ, ଯେଉଁ ତପସ୍ୟାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି—ପର୍ଜ୍ୟନ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କୁ ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ। ଯେଉଁମାନେ ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସୋମ ଯାହାଙ୍କ ସମସ୍ତ ରୂପ ଜାଣେ—ସେମାନେ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସନ୍ତାନରେ ଧନ୍ୟ—ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନଙ୍କୁ ଗୋଶାଳାରେ ବୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ପ୍ରଜାପତି ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ ସହମତିରେ ଆମକୁ ଦେଇଛନ୍ତି; ଶୁଭ ହୋଇ ଏହିମାନେ ଆମ ଗୋଶାଳାକୁ ଆସୁନ୍ତୁ, ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ତାନ ସହିତ ବସୁ। ଏହିବେଳେ ଦେବମାନ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମଧୁର ସୋମ ପାନ କରନ୍ତୁ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ସ୍ୱୟଂ ଲୋକଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତୁ, ଅନେକ ଭାବେ ଅଲୋକିତ କରନ୍ତୁ। ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପୋଷିତ, ଶକ୍ତିର ଦାତା, ଧର୍ମରେ ନିଶ୍ଚଳ, ସ୍ୱର୍ଗର ଆସନରେ ଅଟୁଟ; ଶତ୍ରୁ ଓ ବିତ୍ରାଙ୍କ ନାଶକ, ଅସୁର ଓ ବିରୋଧୀଙ୍କ ନାଶକ, ଅଲୋକ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଲୋକ, ସର୍ବଜୟୀ ଏବଂ ଧନସମ୍ପନ୍ନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମହାତ୍ତ୍ୱରେ ପ୍ରଭାସିତ; ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏହି ଅଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ। ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସ୍ୱର୍ଗର ଲୋକକୁ ଯାଉ, ଏହି ଆକାଶର ଚିରନ୍ତନ ଆଧାର ଅଟୁଟ ରହୁ। ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଏ—“ତୁମେ ସଭାରୁ ସୋମ ଭରା ରଥକୁ ନେଇଯିବା, ସୋମ ପିଷକଙ୍କ ଡାକ ଶୁଣିଛ; ବଳି, ଚର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି, ସୋମ ପିଷକଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛ।