ଏକ ସମୟର କଥା, ବିଶ୍ୱର ମଙ୍ଗଳ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଋଷିମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ହୃଦୟରୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ମାରୁତମାନେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ।” ସେମାନେ ସ୍ମରଣ କଲେ ଯେ, ଦେବତାମାନେ ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି, ଦିବ୍ୟତ୍ୱ ଦାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ଦିବ୍ୟତ୍ୱକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନୂତନ ଦିଗରେ ସ୍ତୁତିକୁ ନେଇଯାଇ, ପୋଷଣ ଦେଇଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ଅନ୍ବେଷଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଋଷିମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆମକୁ ଆକାଶରୁ, ବାୟୁ ମଧ୍ୟାକାଶରୁ, ଏବଂ ଅଗ୍ନି ପୃଥିବୀରୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ସବିତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଆପଣଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଶତ ଶତ ପ୍ରଶଂସା ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ; ଆମକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଆଘାତରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ସବିତା ଦେବତା ଆମ ଦୃଷ୍ଟି ହେଉନ୍ତୁ, ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଆମ ଦୃଷ୍ଟି ହେଉନ୍ତୁ; ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଆମକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ। ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେବାର ସମର୍ଥ୍ୟ ପାଉ। ଏହି ସଂସାରକୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଓ ଅଲଗା ଭାବେ ଦେଖିପାରିବା। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିର୍ମଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିପାରିବା; ମାନବ ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱକୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖିପାରିବା।” ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ମୋର ଭାଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା; ମୁଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାବେ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଲି, ଯିଏ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି। ମୁଁ ଚିହ୍ନ, ମୁଁ ମୁକୁଟ, ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କଥା କହୁଥିବା; ମୋ ପତି ମୋ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ନିଶ୍ଚଳା ନାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ମୋ ପୁଅମାନେ ଶତ୍ରୁ ଘାତକ, ମୋ ଝିଅ ପ୍ରଶଂସିତ; ମୁଁ ଜୟୀ, ଏବଂ ମୋ ପତି ସହିତ ମୋର ପ୍ରଶଂସା ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ଯେଉଁ ହବିଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ସମ୍ମାନିତ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେଲେ, ସେହିପରି ଦେବତାମାନେ, ମୋତେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଥିରେ ମୋ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ କେହି ନ ରୁହନ୍ତୁ। ମୁଁ ଅପରାଜିତ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ସମ୍ପଦ ଓ ତେଜସ୍ୱୀତାକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆପଣଙ୍କୁ ଆସ୍ଥା କରିଛି। ଏହି ମନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଜୟୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇ ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କ ଘରେ ଏବଂ ସମୁଦାୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବାକୁ ଚାହେଁ। ଏହି ସମୟରେ, ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ଏହି ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣରୁ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୁକ୍ତ କର। ଅନ୍ୟ ଉପାସକମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଉନାହାନ୍ତୁ; ଏହି ସୋମ ନିବେଦନ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ। ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନିବେଦନ, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଉପାହାର; ସ୍ତୁତିମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକୁଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସୋମରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି, ସବୁ ଜାଣି, ଏଠାରେ ପାନ କରନ୍ତୁ। ଯିଏ ଉତ୍ସାହ ଓ ହୃଦୟ ସହିତ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ ନିବେଦନ କରେ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶା କରେ—ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଧନ ନେଇନାହାନ୍ତି, ବରଂ ପ୍ରଶଂସା ଓ ଶ୍ରୀ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯିଏ ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ସୋମ ନିବେଦନ କରେ, ସେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଏ; ଯିଏ ଦାନ ନାହିଁ କରେ, ମଘବାନ୍ ତାଙ୍କର ସମ୍ପଦ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି ଓ ସ୍ତୁତି ଘ୍ରୁଣା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରନ୍ତି। ଆମେ ଘୋଡ଼ା, ଧନ, ଶକ୍ତି ଆଶା କରି ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ; ନୂତନ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଆମେ ଶୋଭିତ ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ।” ଏହିପରି, ଏକ ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଋଷି ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ—“ମୁଁ ତୁମକୁ ଆୟୁଷ୍ୟ ନିବେଦନ କରି ମୁକ୍ତ କରୁଛି, ପରିଚିତ ଓ ରାଜ ରୋଗରୁ। ଯଦି ରୋଗ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଏହାରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଶେଷ ହେଉଛି କି, ବା ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନଶ୍ୱତାର କୋଳରୁ ଫେରାଇ ନେଉଛି; ସେ ଏହାକୁ ଛୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଶତ ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତୁ। ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ଶତ ବର୍ଷ, ଶତ ଆୟୁ ନିବେଦନ କରି ତାଙ୍କୁ ନେଇଛି; ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଶତ ବର୍ଷ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଠାରୁ ଦୂରେ ନେଉନ୍ତୁ। ଶତ ବର୍ଷ ବଢ଼ିବା, ଶତ ଶୀତ, ଶତ ବସନ୍ତ ଜୀବନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସବିତା, ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କୁ ଶତ ବର୍ଷ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତୁ। ମୁଁ ତୁମକୁ ନେଇଛି, ଚିହ୍ନିଛି; ତୁମେ ପୁନଃ ଫେରିଛ; ତୁମର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ଦୃଷ୍ଟି, ଆୟୁ ମୁଁ ଚିହ୍ନିଛି।” ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା—“ଅଗ୍ନି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶକ୍ତି ସହିତ, ଦୈତ୍ୟ ନାଶକ, ଗର୍ଭରେ ଅସୁବିଧା ଦେଉଥିବା ରୋଗକୁ ଦୂର କର; ମାଂସ ଓ ପ୍ରାଣ ଭୋଜିବା ଦୁଷ୍ଟକୁ ଦୂର କର। ଯିଏ ଉଡ଼ୁଛି, ବସିଛି, ହାଉଛି, ଜନ୍ମ ନେଇ ହାନି କରିବାକୁ ଚାହେ, ସେମାନେ ଏଠୁ ନଶ୍ୱ ହେଉ। ଯିଏ ତୁମର ଜଘନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଚଳି, ପତି-ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଇ, ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେମାନେ ଏଠୁ ନଶ୍ୱ ହେଉ। ଯିଏ ଭାଇ ହୋଇ ତୁମର ପତି ବା ଆଶିକ୍ ହୋଇ ହାନି କରେ, ସେମାନେ ଏଠୁ ନଶ୍ୱ ହେଉ। ଯିଏ ତୁମକୁ ନିଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭ୍ରମିତ କରି ଶୋଇ, ସେମାନେ ଏଠୁ ନଶ୍ୱ ହେଉ।” ଏହିପରି, ରୋଗକୁ ଶରୀରର ନାନା ଅଂଶରୁ ଦୂର କରାଯାଉଛି—ଚକ୍ଷୁ, ନାସା, କାନ, ଠୁଣ୍ଡ, ମୁଣ୍ଡ, ମସ୍ତିଷ୍କ, ଜିଭାରୁ; ଗଳା, ମୁଣ୍ଡର ଅଳଙ୍କାର, କାଶ, କଣ୍ଠ, କାନ୍ଧ, ମାଂସ, ବାହୁରୁ; ଆନ୍ତ୍ର, ଗୁଦ, ହୃଦୟ, ଚର୍ବି, ଯକୃତ, ପ୍ଳୀହାରୁ; ଉରୁ, ହାଡ଼, ଗୋଡ଼ ତଳ, ନିତମ୍ଭ, ଅଙ୍ଗ, କେଶ, ନଖରୁ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଂଗ, ସମସ୍ତ କେଶ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧିରୁ ଏହି ରୋଗକୁ ଦୂର କରାଯାଉଛି। ଶେଷରେ, ଋଷିମାନେ ମନସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ହେ ମନସ୍ୱାମୀ, ଦୂରେ ଯାଅ, ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଚାଲିଯାଅ; ଅପମୃତ୍ୟୁ ଠାରୁ ଦୂର ରୁହ, ଜୀବନ୍ତ ମନ ଅନେକ ଦିଗରେ ବିକାଶ ପାଉ। ଲୋକମାନେ ଶୁଭକୁ ବାଛନ୍ତି, ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି; ବୈ୵ସ୍ୱତ ଚକ୍ଷୁ ଶୁଭ ହେଉ, ଜୀବନ୍ତ ମନ ଅନେକ ଦିଗରେ ବିକାଶ ପାଉ। ଆମେ ଇଚ୍ଛା, ଶ୍ୱାସ, ଶାପ, ଜାଗ୍ରତ ବା ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯାହା କରିଛୁ, ଅଗ୍ନି ସେହି ଦୁଷ୍କର୍ମ, ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବାଣୀର ନାଥ, ଆମେ ଯେଉଁ ଅପରାଧ କରୁଛୁ, ତାହାରୁ ଦୂରେ ରଖ, ଏବଂ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିମାନେ ଆମକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।