ମୁଁ ଅଟୁଟ ରହିଛି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଅଛ। ଆମେ ଦୁଈଜଣେ ଏହି ଶକ୍ତିରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ମୋର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା। ମୁଁ ତୁମକୁ ସେଇ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ସ୍ତ୍ରୀଠାରୁ ଉପରେ ରଖିଛି, ତୁମକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଦେଇଛି। ତୁମର ମନ ମୋ ପଛରେ ଗଈଁ ଦୁଧ ଚୁଷୁଆ ପଛରେ ଯିବା ପରି, କିମ୍ବା ପଥରେ ପାଣି ପ୍ରବାହିତ ହେବା ପରି, ଚାଲିନଯାଉ। ଏଠି ଏକ ବନ୍ୟ ପ୍ରକୃତି ଅଛି, ସେ ଏତେ ଅଶାନ୍ତି ଅଟୁଟ ଯେ, ମନେ ହେଉଛି ସେ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି। କାହିଁକି ସେ ଗାଁ ବିଷୟରେ ପଚାରିନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ତୁମକୁ ଖୋଜୁନାହାନ୍ତି, ଭୟଭୀତ ହେଉଛି କି? ଯେତେବେଳେ ଛାତିକା ଗୋରୁର ଡାକକୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ଚିତ୍କାର କରେ, ମନେ ହୁଏ ସେ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଚାଲିଛି; ଏହି ବନ୍ୟ ପ୍ରକୃତି ଅପୂର୍ବ ମହାନ ହେଉଛି। କେବେ ସେ ଗୋରୁମାନେ ପରି ଚରେ, କେବେ ଘର ପରି ଦେଖାଯାଏ; କେବେ ସେ ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ଗାଡ଼ି ପରି ଚାଲିଯାଏ। ସେ ଗୋରୁକୁ ତାଙ୍କର କଣ୍ଠରେ ଡାକେ, ଲାଠି ଦେଇ ଧକ୍କା ଦିଏ; ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ବନରେ ରହି, ଭାବେ—"ମୁଁ ଧ୍ୱନି କରିଛି"। ବନ୍ୟ ପ୍ରକୃତି କିଛି କ୍ଷତି କରେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କେହି ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ମିଠା ଫଳ ଖାଇ ଇଚ୍ଛାମତେ ଶୋଇପଡ଼େ। ଶୁଭ୍ର ଉପଟିକା ଲଗାଇ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଖାଦ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର, ଚାଷ ହୋଇନଥିବା ଏହି ବନ୍ୟ ପ୍ରକୃତିକୁ, ପଶୁମାନଙ୍କର ମାତାକୁ, ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରିଛି। ମୁଁ ତୁମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଉପରେ ଆସ୍ଥା ରଖିଛି। ବୀର ଏକ, ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରି, ଜଳକୁ ଭାଗ କରିଥିଲେ; ତୁମ ଶକ୍ତି ଦେଖି ଦିଗନ୍ତ ଓ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲେ, ପାହାଡ଼ ଓ ଭୂମି ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଉପାନ୍ତ ହେଉଥିଲେ। ତୁମେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଧାରକ, ଅଦ୍ଭୁତ କୌଶଳରେ ବୃତ୍ରକୁ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ବଧ କରିଥିଲେ। ମାନବମାନେ ଗୋଧନ ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରନ୍ତି, ସେଠି ତୁମକୁ ବାଛନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞ ଓ ହବନରେ ତୁମକୁ ଡାକନ୍ତି। ହେ ମଘବନ୍, ଏହି ଦାନଶୀଳ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅ; ସେମାନେ ତୁମକୁ ନିଜ ଘରେ ଓ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଉପହାର, ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନ ଆଶା କରନ୍ତି। ଯିଏ ତୁମ ଦ୍ରୁତ କୃପା ଅନୁଭବ କରେ, ସେଉଁଠି ସଠିକ୍ ଭାବେ ଦାନର ଧନ ଉପଭୋଗ କରେ। ତୁମେ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କୁ ବଳ ଦିଅ, ସେ ଦ୍ରୁତ ଭାଗ୍ୟ ଓ ଧନ ଜିତିଥାଏ। ମଘବନ୍, ତୁମେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ପରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାପା, ବଡ଼ ଦାନଦାତା ଭାବେ ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ। ଇଏବେ ଆମେ ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ ଚାପି, ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ। ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମକୁ ବଳର ଉପହାର ଦିଅ; ଭାଗ୍ୟ ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମ ସାହାଯ୍ୟରେ ନିଜ ଔଲାଦ ସହିତ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିପାରିବା। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ବୀର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଦାସମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଜିତିଛ। ତୁମେ ଜଳରେ ଲୁଚିଥିବା ଗୁପ୍ତ ଧନ ଧାରଣ କରିଛ, ସୋମ ପରି ଉତ୍ସରେ ଲୁଚିଥିବା। ମହାନ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣେ ବେଦପାଠକ ସ୍ତୁତି ଜାଣି, ଋଷିମାନଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହ ଆଣିଥାଏ; ଆମେ ସୋମ ନେଇ ଯେଉଁଠି ପ୍ରୟାସ କରୁଛୁ, ତୁମ ପାଇଁ ହବନ କରୁଛୁ, ସେଠି ଆମକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କର। ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛି; ମାନବମାନଙ୍କୁ ବଳ ଦିଅ, ଆଶ୍ରୟ ଦିଅ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଗୀତରେ ସ୍ତୁତି ପାଉଛ; ଘୃତ ସମୃଦ୍ଧ ଆସନକୁ ଆସ, ଯେଉଁଠି ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କର ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ ତରଙ୍ଗ ପରି ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସବିତା ତାଙ୍କର ବିଧିରେ ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ଅବସ୍ଥାନରେ ରଖିଲେ, ଆକାଶକୁ ମଜବୁତ କଲେ, ସେ ମଧ୍ୟଲୋକକୁ ଘୋଡ଼ା ପରି ଦୁହିଲେ, ସବିତା ସମୁଦ୍ରକୁ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ ଅଚଳ ରଖିଲେ। ସମୁଦ୍ର ଯେଉଁଠି ଉଠିଛି ଓ ଖୋଲାଯାଉଛି, ସେଠି ସବିତା, ଜଳର ସନ୍ତାନ, ତାଙ୍କର ପଥ ଜାଣନ୍ତି। ସେଠାରୁ ବିସ୍ତୃତ ଦିଗନ୍ତ ଉପରକୁ ଉଠିଲା, ସେଠାରୁ ଦିଗନ୍ତ ଓ ପୃଥିବୀ ଅଚଳ ହୋଇ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା। ସେ ଅମୃତ ଜଗତର ଅଜର ତତ୍ତ୍ୱ ଦେଖିଲେ। ଗରୁତ୍ମାନ୍, ସବିତାଙ୍କର ବିଶାଳ ପକ୍ଷୀ, ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ସେ ତାଙ୍କର ନିୟମକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି। ଗାଈ ଝୁଣ୍ଡ ପାଖକୁ, ଘୋଡ଼ା ଯୋଗ ପାଖକୁ, ମେଉ ତାଙ୍କର ଛୋଟ ଛାନା ପାଖକୁ ଯିବା ପରି, ସବିତା, ସମସ୍ତ ଧନର ଧାରକ, ଆମକୁ ପତି-ପତ୍ନୀ ପରି ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ। ସୁନାର ଭିତିର ସବିତା, ଯେପରି ଅଙ୍ଗିରାସମାନେ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ତୁମକୁ ଡାକିଥିଲେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରି, ସାହାଯ୍ୟ ଆଶା କରି, ସୋମ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଜାଗି ରହିଛି। ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ, ସେ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ହବନ ଉଠାଏ। ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁମାନେ ସହ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ଦୟା ପାଇଁ ଆସ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ଓ ଏହି ବାଣୀ ଗ୍ରହଣ କର, ନିକଟକୁ ଆସ। ମର୍ତ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ଦୟା ପାଇଁ ଡାକନ୍ତି, ଆମେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ। ହେ ଜାତବେଦସ୍, ସମସ୍ତ ଧନର ଧାରକ, ମୁଁ ଚିନ୍ତାରେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛି। ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ଯେଉଁଠି ହବନ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ। ଅଗ୍ନି ଦେବମାନଙ୍କର ପୁରୋହିତ ହେଲେ; ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଥିଲେ। ମୁଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଡାକୁଛି, ମହାଧନ ଆଣିଦେଉଥିବା ପାଇଁ, ଦୟା ପାଇଁ। ଅଗ୍ନି ଆତ୍ରି, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଗବିଷ୍ଠିର, କାଣ୍ବ, ତ୍ରସଦସ୍ୟୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ପୁରୋହିତ ବଶିଷ୍ଠ ଅଗ୍ନିକୁ ଦୟା ପାଇଁ ଡାକନ୍ତି। ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ; ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଅଞ୍ଜଳି ଦିଆଯାଏ। ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଭାଗର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ଘୋଷଣା କରୁଛୁ। ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଯାହା ଦିଆଯାଏ ତାହା ପ୍ରିୟ, ଯାହା ଚାହାଯାଏ ତାହା ପ୍ରିୟ। ଭୋଗକାରୀ ଓ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ହେଉ। ଦେବମାନେ ଯେପରି ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଖିଥିଲେ, ସେପରି ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ହେଉ। ଦେବମାନେ, ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ହୃଦୟର ଇଚ୍ଛା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଧନ ମିଳେ।