ଋଷିଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଆମେ ପବନରେ ଆରୋହଣ କରିଛୁ; ଆମ ଦେହରେ ଏହି ମାନବମାନେ ଆମକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ଏହି ତପସ୍ୱୀ ମଧ୍ୟକାଶ ମାନେ ଉଡିଯାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଆକୃତିକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି; ଦେବତାଙ୍କର ମିତ୍ର ଏହି ଋଷି ଦେବତାଙ୍କର କୃପା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ବିସ୍ତୃତ। ପବନର ଘୋଡା, ବାୟୁଙ୍କର ମିତ୍ର, ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରେରଣାରେ ଏହି ତପସ୍ୱୀ ଦୁଇ ସମୁଦ୍ରରେ ରହିଛନ୍ତି—ଏକ ପୂର୍ବରେ, ଏକ ପରେ। ଏହି ଦୀର୍ଘକେଶୀ ତପସ୍ୱୀ ଅପ୍ସରା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳାଯାନ୍ତି; ସଂକେତ ଜାଣି, ସେ ମଧୁର ଓ ଅତି ମଦକର ମିତ୍ର। ପବନ ତାଙ୍କୁ ଆମ ପାଇଁ ଚର୍ଣ୍ଣ କରିଛି, ଜଣେ ମହିଳା ଯେପରି ତାଙ୍କର ଶିଶୁକୁ ଚାପି ଦେଇଥାଏ, ସେପରି; ଦୀର୍ଘକେଶୀ ତପସ୍ୱୀ ବିଷର ପାତ୍ର ନେଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଏହି ବିଷ ପାନ କରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଲୁଚାଇଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ପୁନଃ ଉଠାଇଥିଲେ; ଦେବତାମାନେ ଦିନକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ। ବାୟୁ, ଏହି ଦୁଇ ପବନ ଦୂର ତୀରରୁ ବହିଯାଉଛି; ଏକ ତୁମକୁ ଦକ୍ଷତା ଦେଇଥାଏ, ଅନ୍ୟଟି ଯାହା ଅପକର୍ଷକ, ତାହାକୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଉ। ବାୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଆଣ; ଅପକର୍ଷକ କୁ ଦୂର କର; ତୁମେ ସାର୍ବଜନୀନ ଚିକିତ୍ସକ, ଦେବତାଙ୍କର ଦୂତ ଭାବରେ ଯାଉଛ। ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଶାନ୍ତି ଓ ନିରାପତ୍ତି ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ ଆସିଛି; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦକ୍ଷତା ଓ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଆଣିବି, ରୋଗକୁ ଦୂର କରିବି। ଦେବତାମାନେ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ମାରୁତମାନେ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଏହି ଜଣେ ଅପକର୍ଷକ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇପାରିବେ। ଜଳ ନିଶ୍ଚୟ ଆରୋଗ୍ୟକାରୀ, ଜଳ ରୋଗକୁ ଦୂର କରେ; ଜଳ ସମସ୍ତ ପାଇଁ ଔଷଧ, ଏହି ଆରୋଗ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ। ଦୁଇ ହାତ, ଦଶ ଶାଖା ଓ ଜିହ୍ବା, ଯାହା କଥାର ନେତୃତ୍ୱ କରେ, ଏହି ଦୁଇ ରୋଗକୁ ଦୂର କରେ; ଏହି ସାଧନରେ ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ମିତ୍ରତାରେ, ଅଗ୍ନିମାନେ ତଥ୍ୟର ଚିନ୍ତନ କରି, ବିସ୍ତୃତ ଅନ୍ତରାଳକୁ ଭାଗି ଦେଇଥିଲେ; କୁତ୍ସା ପାଇଁ, ଆମ ଶ୍ଲୋକ ଓ ଦନ୍ତରେ, ପ୍ରଭାତ ଜଳକୁ ଦୂର କରି ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ। ତୁମେ ପାହାଡ଼ରୁ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ବଢି ଆସୁଥିବା ଝରଣାକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ; ମଧୁର ମଧୁ ପିଇଥିଲେ; ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଥିଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ତଥ୍ୟର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ମଧ୍ୟକାଶରେ ଛାଡ଼ିଥିଲେ; ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଣେ ଦାସାକୁ ସଂକେତ ଦେଇଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ରଜିଶ୍ୱନଙ୍କ ସହ ଚତୁର ଅସୁରଙ୍କର ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ଅଜୟ ମାନେ ଜୟ ହୋଇ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲେ; ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ମିତ୍ର ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ମାସରେ ଯେପରି ଧନ ନଗରରେ ଦେଇଥାଏ, ସେପରି ଶତ୍ରୁମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧନ ଦେଖି ଶ୍ରଦ୍ଧା କରିଥିଲେ। ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ସେନାରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଦଣ୍ଡ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭଙ୍ଗ ହୋଇନଥିଲା; ତୀବ୍ର ଏକାଗ୍ରତାରେ ଆଗେ ବଢିଥିଲେ, ପ୍ରଭାତ ରଥକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ। ଏହି ତୁମ ଅଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏକା ଜଣେ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ; ତୁମେ ଦିନଗୁଡ଼ିକର କ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ; ତୁମେ ପିତାଙ୍କୁ ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଅନ୍ତରାଳକୁ ଭାଗ କରି ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ, ପିତାଳ କେଶୀ, ସାବିତା ଅବିରତ ଭାବେ ଆଲୋକ ଆଣିଥାଏ; ତାଙ୍କର ଉଦ୍ୟମରେ, ପୂଷଣ ଜଣେ ଗୋପାଳକ ଭାବେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଜାଣି ଦେଖୁଛନ୍ତି। ଏହି ଜଣେ ମାନବ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟକାଶରେ ବସି, ଦୁଇ ଜଗତ ଓ ମଧ୍ୟକାଶରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି; ଘୀର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ପୂର୍ବ ଓ ପର ବିକଳ୍ପରେ ସମସ୍ତକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ଧନର ଆଧାର, ସମ୍ପଦର ସଂଗ୍ରହ, ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଆକୃତିକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି; ଦେବତା ଭାବରେ, ସତ୍ୟ ନୀତିର ସାବିତା, ଧନ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଚୁପ ରହିନଥିଲେ। ବିଶ୍ୱାବସୁ, ସୋମ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏହି ଜଳକୁ ଦେଖିଥିଲେ, ସତ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଚଳାଯାନ୍ତି; ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ସୀମା ଖୋଜି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ବୃତ୍ତକୁ ଦେଖିଥିଲେ। ବିଶ୍ୱାବସୁ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅନ୍ତରାଳରେ ଚଳାଯାନ୍ତି, ଆମକୁ କିର୍ତି କରନ୍ତୁ; ସେତି ସତ୍ୟ, ନାହିଁ କିମ୍ବା ଆମେ ଜାଣିନଥିବା, ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱରେ ଆମ ଚିନ୍ତା ସୁରକ୍ଷିତ ହେଉ। ସେ ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ତୀର ଖୋଜିଥିଲେ, ପାଥର ଅବରୋଧକୁ ଖୋଲିଥିଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବ ଅମର ବାଣୀ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଯଜ୍ଞର ଦକ୍ଷତାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବୁଝିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ତୁମର କିର୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଅତି ବଡ଼; ତୁମ ଦୀପ୍ତିମାନ ଶିଖା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ତୁମ ବିଶାଳ ଚମକ ଓ ଶକ୍ତିରେ, ଉପାସକଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଓ କିର୍ତି ଦେଉଛ; ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଋଷି। ତୁମେ ଶୁଭ୍ର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଚମକରେ ଉଦୟ ହେଉଛ; ପୁତ୍ର ଭାବରେ, ମା ଓ ପିତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳାଉଛ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଦୁଇ ଲୋକକୁ ପୂରଣ କରୁଛ। ପୋଷଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଜାତବେଦସ୍, ଆମ ଭଲ ପ୍ରଶଂସାରେ ଆନନ୍ଦ କର; ଜ୍ଞାନୀ ଚିନ୍ତାରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ; ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ ଆଣାଯାଏ, ଅତି ବଡ଼ ଆକୃତିବନ୍ତ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ ଜନ୍ମ, ଶକ୍ତି ଦାତା। ଅଗ୍ନି, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତୃତ ହେଉ, ଅମର ଧନ ଦିଅ; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆକୃତିରେ ଚମକି, ଆମକୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଜ୍ଞାନୀ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ମହା ସମ୍ପଦକୁ ରକ୍ଷା କର; ମଧୁର, ବହୁଳ ଦାନ ଦିଅ, ଦୀର୍ଘ ସମ୍ପଦ ଦିଅ। ଲୋକମାନେ ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧର୍ମବାନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଦେଖୁଥିବା, ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ରଖିଛନ୍ତି; ସବୁ ଯୁଗରେ ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରୁତିରେ ଉପାସନା କରାଯାଏ। ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମ ସହ କଥା କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ଆମେ ଉପକୃତ ଓ ଦୟାଳୁ ହେଉ; ଧନ ଦିଅ, ଲୋକଙ୍କର ନାୟକ, ତୁମେ ଆମ ଦାତା। ଆର୍ୟମାନ, ଭଗ ଓ ବୃହସ୍ପତି ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ; ଦେବତାମାନେ, ଭଲ କଥା, ଦିବ୍ୟ ସମ୍ପଦ ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମେ ସୋମ ରାଜାକୁ ସହଯୋଗ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନିକୁ ଶ୍ଲୋକରେ, ଆଦିତ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବୃହସ୍ପତିକୁ ଡାକୁଛୁ।