ସମୁଦ୍ର ତଳରୁ ଏକ ତରଙ୍ଗ ଭଳି ଭେନା ଉଦୟ ହୁଏ, ସେ ଆକାଶର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହୀର ପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଚଢ଼ିଯାଏ। ସତ୍ୟର ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚି, ବିଭିନ୍ନ କୁଳମାନେ ସେହି ମୂଳକୁ ଖୋଜିଛନ୍ତି। ପୁରାତନ ମାଆମାନେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକତାରେ, ଛାନା ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ସତ୍ୟର ଶିଖର ଦିଗରେ ଗତି କରି, ଅମୃତ ଓ ମଧୁର ଧାରା ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି। ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଜାଣିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କେବେ ହାନି କରିନାହାନ୍ତି। ସେମାନେ ବୃଷଭର ଗର୍ଜନ, ମୃଗର ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଥିଲେ। ସତ୍ୟର ପଥେ ଚାଲି, ନଦୀପାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଅମୃତ ନାମ ଅନ୍ୱେଷଣ କଲେ। ଅପ୍ସରା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଧାରଣ କଲେ। ପ୍ରିୟଜନ ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନରେ ବିଚରଣ କରେ, ଭେନା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଖରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଖ ଧାରି ଗୃଧ୍ର ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ଭେନାଙ୍କୁ ଆଶା କରୁଥିବାମାନେ ହୃଦୟରେ ତୁମକୁ ଦେଖିଲେ—ତୁମେ ଭରୁଣଙ୍କ ଦୂତ, ଚଞ୍ଚଳ ପକ୍ଷୀ, ଯମଙ୍କ ନିବାସରେ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଆକାଶରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଏହି ଦେହୀର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସୁଗନ୍ଧିତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସେ ପ୍ରିୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାମ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ, ଯେତେବେଳେ ଜଳବିନ୍ଦୁ ସମୁଦ୍ରଦିଗରେ ଗତି କରେ, ଗୃଧ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହୀ ଶୁଭ୍ର ତେଜରେ ଉଦ୍ଭାସିତ, ତୃତୀୟ ଆକାଶରେ ପ୍ରିୟ ଜିନିଷ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ। ଏହି ସମୟରେ, ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମ ଯଜ୍ଞକୁ ଡାକୁଛୁ, ପଞ୍ଚମୟ, ତ୍ରିସୂତ୍ର, ସପ୍ତତନ୍ତ୍ର ରୂପରେ। ତୁମେ, ହବିର ନେତା, ଆମକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଅ—ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀର୍ଘ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କର। ଦେବତ୍ୱରେ, ମୁଁ ଅଧର୍ମିକଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଏ, ଗୁପ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅମୃତତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯାହା ଅଶୁଭ୍ୟ, ତାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଏ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ମିତ୍ରତାରୁ ଅଗ୍ନିକୁ ନିକଟ କରେ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟଙ୍କର ଅତିଥିକୁ ଦେଖି, ମୁଁ ପକ୍ଷୀପରି ଶୀଘ୍ର ଅନେକ ସତ୍ୟ ନିବାସ ମାପିଛି। ପିତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଘୋଷଣା କରେ, ଯେ ମୁଁ ଯୋଗ୍ୟ ଅଂଶକୁ ଯାଉଛି, ଅଯୋଗ୍ୟକୁ ନୁହେଁ। ବର୍ଷ ପରେ ବର୍ଷ ମୁଁ ଭିତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚୟନ କରି, ପିତାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛି। ଅଗ୍ନି, ସୋମ, ଭରୁଣ କମ୍ପିତ—ଶାସକଙ୍କ ଆସନକୁ ଘେରି ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶିତ, ଏବଂ ତୁମେ, ଭରୁଣ, ମୋତେ ଆକାଂକ୍ଷା କର। ରାଜା, ସତ୍ୟ ଓ ମିଥ୍ୟା ବିଚାର କର, ମୋ ରାଜ୍ୟର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ଆସ। ଏହି ହେଉଛି ଆଲୋକ, ଏହି ହେଉଛି ଧନ, ଏହି ହେଉଛି ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ଥାନ। ଚଳ, ଭୃତ୍ରକୁ ବିନାଶ କରିବା ପାଇଁ, ସୋମ, ଆସ, ଆମେ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜିବା। କବି ତାଙ୍କର କବିତାରେ ଆକାଶରେ ଏକ ରୂପ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି। ଭରୁଣ, ଅପରାଜିତ, ଜଳ ଝରଣା ଚାଲାଇଥାନ୍ତି। ଲୋକମାନେ ନିରାପଦ ଘର ତିଆରି କରିଥିବାପରି, ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ବହନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସ୍ୱଭାବତଃ ଏଠାରେ ବସି ଆନନ୍ଦିତ। ପ୍ରଜାମାନେ ରାଜା ଚୟନ କରିଥିବାପରି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭୃତ୍ରକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ହଂସ ଭାବେ ଡାକନ୍ତି, ଭୟଙ୍କରମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ, ଦିବ୍ୟ ଜଳ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀମାନେ, ଅନୁଷ୍ଠୁପ୍ ଚଣ୍ଡିକା ଅନୁସୃତ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି। ମୁଁ ରୁଦ୍ର, ବସୁମାନେ ସହ ଚଳିଯାଏ; ଆଦିତ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଚଳିଯାଏ। ମୁଁ ମିତ୍ର ଓ ଭରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନୀମାନେକୁ ବୋଝି ନେଇଯାଏ। ମୁଁ ପୋଷକ ସୋମ, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ପୂଷଣ, ଓ ଭଗକୁ ବୋଝି ନେଏ। ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଧନ ଦିଏ। ମୁଁ ସ୍ୱାମିନୀ, ଧନ ସଂଗ୍ରାହକ, ଜ୍ଞାନବାନ, ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଥମ। ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ବଣ୍ଟନ କରିଛନ୍ତି, ମୋତେ ବିସ୍ତାରିତ କରି, ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ମୋ ଦ୍ୱାରା, ଯିଏ ଦେଖେ, ଶ୍ୱାସ ନିଏ, କଥା ଶୁଣେ ସେ ଖାଏ। ଅବୁଝ ଲୋକମାନେ ମୋ ପାଖରେ ରହନ୍ତି; ଶୁଣ, ଯେଉଁମାନେ ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୋଗ୍ୟ କଥା କହୁଛି। ମୁଁ ଏକା ଏହି କଥା ଘୋଷଣା କରେ, ଯାହା ଦେବତା ଓ ମାନବଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ। ଯାହାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେଉଁଠିକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଋଷି, ଜ୍ଞାନୀ କରେ। ମୁଁ ରୁଦ୍ର ପାଇଁ ଧନୁ ଟାଣି, ଶତ୍ରୁକୁ ବାଣ ଲାଗିବା ପାଇଁ। ଲୋକଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ; ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ଉଭୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ମୁଁ ଏହି ଜଗତର ଶିଖରରେ ପିତାକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ; ମୋର ମୂଳ ଜଳରେ, ସମୁଦ୍ରରେ। ସେଠାରୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ବିସ୍ତାର କରେ, ଏବଂ ମୋର ମହତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଛୁଏ। ମୁଁ ଗବାହା ପରି ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଶ୍ୱାସ ଦେଏ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ପାରେ। ଏପରି ମୋର ବିଶାଳତା। ଯେ ମର୍ତ୍ୟ୍ୟକୁ ଆର୍ୟମାନ, ମିତ୍ର, ଭରୁଣ ସହ ଏକତ୍ର ହୋଇ ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ନେଇଯାନ୍ତି, ସେଉଁଠିକୁ କେଉଁସି ଅପମାନ କିମ୍ବା ଅପକାର ଦେବତାମାନେ ଆସିବାକୁ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ, ଭରୁଣ, ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ, ଆମେ ବାଛୁଛୁ—ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅପମାନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା ଦିଅ। ଭରୁଣ, ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ ଆମକୁ ସତ୍ୟପଥରେ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ; ସେମାନେ ଆମକୁ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଦେଖନ୍ତୁ। ତୁମେ, ଭରୁଣ, ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କର; ଆମେ ତୁମର ଛାୟା ତଳେ ପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଆଦିତ୍ୟମାନେ—ଭରୁଣ, ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ—ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି; ମୁଁ ଶୁଭ ପାଇଁ ରୁଦ୍ର, ମାରୁତ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକୁଛି। ଭରୁଣ, ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ ଆମକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ; ଏହି ରାଜାମାନେ ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ନେଇଯାନ୍ତୁ।