इति त्वा देवा इम आहुरैळ यथेमेतद्भवसि मृत्युबन्धुः । प्रजा ते देवान्हविषा यजाति स्वर्ग उ त्वमपि मादयासे
देव असे म्हणतात, अयिला: तू जसा आहेस, मृत्यूचा आप्त आहेस. तुझे संतती देवांना होम अर्पण करतात; तूही स्वर्गात आनंद मानतोस.
प्र ते महे विदथे शंसिषं हरी प्र ते वन्वे वनुषो हर्यतं मदम् । घृतं न यो हरिभिश्चारु सेचत आ त्वा विशन्तु हरिवर्पसं गिरः
हे महाबळवान, तुझ्या स्तुतिसभेत मी तुझं गुणगान करतो; तुझ्यासाठी मी आनंद शोधतो, बलवानांचा उमेद शोधतो. जसं सुंदर तूप हरिंनी ओतलं जातं, तसंच तुझ्या सुवर्णरूपाने सुशोभित स्तोत्रं तुझ्यापर्यंत पोहोचो.
हरिं हि योनिमभि ये समस्वरन्हिन्वन्तो हरी दिव्यं यथा सदः । आ यं पृणन्ति हरिभिर्न धेनव इन्द्राय शूषं हरिवन्तमर्चत
हरि हाच तो आहे, ज्याला आवाहन करणारे, जणू स्वर्गातील आसनावर, ओततात. हरिंनी त्याला गायी दूध देतात तसं भरतात — इंद्राला, बलवानाला, हरिंच्या सोबतीने स्तुती अर्पण करा.
सो अस्य वज्रो हरितो य आयसो हरिर्निकामो हरिरा गभस्त्योः । द्युम्नी सुशिप्रो हरिमन्युसायक इन्द्रे नि रूपा हरिता मिमिक्षिरे
त्याचं शस्त्र हे पिवळसर, लोखंडी वज्र आहे; हरि, मुक्त, त्याच्या हातात हरि आहे. तेजस्वी, सुंदर गालांचा, हरिच्या क्रोधाने, इंद्रात हरिंची रूपं घडवली गेली आहेत.
दिवि न केतुरधि धायि हर्यतो विव्यचद्वज्रो हरितो न रंह्या । तुददहिं हरिशिप्रो य आयसः सहस्रशोका अभवद्धरिम्भरः
आकाशातील दीपासारखा पिवळसराचा चिन्ह ठेवले गेले आहे; वज्र, पिवळसरासारखा, तेजाने चमकतो. त्याने नागाला, लोखंडी जबड्याच्या, हजार टोकांनी घायाळ केले — त्याने हरिचं बळ धारण केलं.
त्वंत्वमहर्यथा उपस्तुतः पूर्वेभिरिन्द्र हरिकेश यज्वभिः । त्वं हर्यसि तव विश्वमुक्थ्यमसामि राधो हरिजात हर्यतम्
हे पिवळसर केसांचे इंद्रा, तुला पूर्वीच्या यजमानांनी स्तुती केली आहे. तू पिवळसर आहेस, तुझं सर्व सामर्थ्य पिवळसर आहे; तुझं वरदान पिवळसर जन्माचं, अत्यंत प्रिय आहे.
ता वज्रिणं मन्दिनं स्तोम्यं मद इन्द्रं रथे वहतो हर्यता हरी । पुरूण्यस्मै सवनानि हर्यत इन्द्राय सोमा हरयो दधन्विरे
ते दोन पिवळसर घोडे रथाला जोडलेले, वज्रधारी, आनंदी, स्तुत्य इंद्राला सोमरसाच्या दाबणीला नेतात. त्याच्यासाठी अनेक पिवळसर सोमरस तयार केले आहेत; इंद्रासाठी, पिवळसरांनी सोम ओतला आहे.
अरं कामाय हरयो दधन्विरे स्थिराय हिन्वन्हरयो हरी तुरा । अर्वद्भिर्यो हरिभिर्जोषमीयते सो अस्य कामं हरिवन्तमानशे
इच्छेसाठी, पिवळसरांनी सोम ओतला आहे; स्थिरासाठी, पिवळसर घोडे, वेगवान, जुंपले आहेत. जो पिवळसर घोड्यांवर तृप्त होतो, तो आपली इच्छा, पिवळसर आनंदाने भरलेली, पूर्ण करतो.
हरिश्मशारुर्हरिकेश आयसस्तुरस्पेये यो हरिपा अवर्धत । अर्वद्भिर्यो हरिभिर्वाजिनीवसुरति विश्वा दुरिता पारिषद्धरी
पिवळसर दाढी, पिवळसर केस, लोखंडी कवच असलेला, जो पिवळसराच्या रक्षणात बळकट झाला — जो घोड्यांवर तृप्त होतो, जो बलवान, सैन्याचा पुढारी आहे, तो पिवळसरांच्या सहाय्याने सर्व संकटांवर मात करतो.
स्रुवेव यस्य हरिणी विपेततुः शिप्रे वाजाय हरिणी दविध्वतः । प्र यत्कृते चमसे मर्मृजद्धरी पीत्वा मदस्य हर्यतस्यान्धसः
जशासारख्या त्याच्या पिवळ्या दोन चमच्यांसारख्या वेगळ्या ठेवलेल्या आहेत; वेगवान त्या बक्षिसासाठी दोन भागांत विभागलेल्या आहेत. यज्ञासाठी त्या पिवळ्या, स्वच्छ केलेल्या, पात्रात ठेवून, आनंददायक, मादक सोम प्यायल्या आहेत.
उत स्म सद्म हर्यतस्य पस्त्योरत्यो न वाजं हरिवाँ अचिक्रदत् । मही चिद्धि धिषणाहर्यदोजसा बृहद्वयो दधिषे हर्यतश्चिदा
आनंद देणाऱ्याच्या घरात, जसा वेगवान घोडा बक्षिसासाठी हंबरतो, तसा तो हंबरला. मोठ्या सामर्थ्याने, पोषण करणारा, आनंद देणारा, त्याने मोठे बळ निर्माण केले, अगदी आनंद देणाऱ्यांमध्येही.
आ रोदसी हर्यमाणो महित्वा नव्यंनव्यं हर्यसि मन्म नु प्रियम् । प्र पस्त्यमसुर हर्यतं गोराविष्कृधि हरये सूर्याय
हे देव, आकाश आणि पृथ्वीवर तुझ्या मोठेपणाने तुझे स्तुती केली जाते; नित्य नवे, हे माझे प्रिय स्तोत्र तुला आनंद देते. हे असुर, उपासकासाठी आणि सूर्याकरिता, गायीचे आनंद देणारे निवासस्थान उघड.
आ त्वा हर्यन्तं प्रयुजो जनानां रथे वहन्तु हरिशिप्रमिन्द्र । पिबा यथा प्रतिभृतस्य मध्वो हर्यन्यज्ञं सधमादे दशोणिम्
लोकांच्या जुंपलेल्या घोड्यांनी, हे पिवळ्या अयाचे इंद्रा, तुला रथावर आणावे. जसा तुला आवडेल तसा अर्पण केलेला मधुर सोम प्या, हे आनंद देणारा, दहा ऋत्विजांसह यज्ञ स्वीकार.
अपाः पूर्वेषां हरिवः सुतानामथो इदं सवनं केवलं ते । ममद्धि सोमं मधुमन्तमिन्द्र सत्रा वृषञ्जठर आ वृषस्व
पूर्वी तयार केलेल्या सोमांचा, हे आनंद देणारा, आणि आता, हा सवन फक्त तुझ्यासाठी आहे. मधुर सोम प्या, हे इंद्रा, सामर्थ्याने; बलवानाने तो एकाच वेळी तुझ्या पोटात ओता.
या ओषधीः पूर्वा जाता देवेभ्यस्त्रियुगं पुरा । मनै नु बभ्रूणामहं शतं धामानि सप्त च
ज्या औषधी पूर्वी जन्मल्या, देवांपेक्षा तीन युगांपूर्वी, मी आता त्यांची शंभर आणि सात ठिकाणे सांगतो.
शतं वो अम्ब धामानि सहस्रमुत वो रुहः । अधा शतक्रत्वो यूयमिमं मे अगदं कृत
आईंनो, तुमची शंभर ठिकाणे आहेत, आणि हजार रूपे आहेत. म्हणून, शंभर शक्ती असणाऱ्या, तुम्ही माझ्या या माणसाला रोगमुक्त करा.
ओषधीः प्रति मोदध्वं पुष्पवतीः प्रसूवरीः । अश्वा इव सजित्वरीर्वीरुधः पारयिष्ण्वः
फुलांनी भरलेल्या, फळांनी युक्त औषधांनो, आनंद करा; जसे वेगवान घोडे, तशा या औषधी आम्हाला आरोग्याच्या पार नेवोत.
ओषधीरिति मातरस्तद्वो देवीरुप ब्रुवे । सनेयमश्वं गां वास आत्मानं तव पूरुष
औषधांनो, तुम्हाला मी देवी माता म्हणून संबोधतो; मला घोडा, गाय, वस्त्र आणि तुझा आत्मा मिळो, हे माणसा.
अश्वत्थे वो निषदनं पर्णे वो वसतिष्कृता । गोभाज इत्किलासथ यत्सनवथ पूरुषम्
तुमचे निवासस्थान अश्वत्थाच्या झाडाखाली आहे, पानात तुमचे घर आहे. असे म्हणतात, तुम्ही गायीपासून जन्मता, जेव्हा तुम्ही माणसाला जन्म देता.
यत्रौषधीः समग्मत राजानः समिताविव । विप्रः स उच्यते भिषग्रक्षोहामीवचातनः
जिथे औषधी एकत्र येतात, जसे राजे सभेत येतात, तिथे ज्ञानी माणूस वैद्य म्हणून ओळखला जातो, रोग दूर करणारा रक्षक.
अश्वावतीं सोमावतीमूर्जयन्तीमुदोजसम् । आवित्सि सर्वा ओषधीरस्मा अरिष्टतातये
घोडे असलेल्या, सोमयुक्त, बळ आणि सामर्थ्य देणाऱ्या सर्व औषधी आम्हाला पूर्ण रक्षणासाठी मिळो.
उच्छुष्मा ओषधीनां गावो गोष्ठादिवेरते । धनं सनिष्यन्तीनामात्मानं तव पूरुष
औषधींची शक्ती, जशी गायी गोठ्यात ठेवतात, तशी राखली जाते; त्या मागणाऱ्यांना धन देतात, आणि तुझा आत्मा, हे माणसा.
इष्कृतिर्नाम वो माताथो यूयं स्थ निष्कृतीः । सीराः पतत्रिणी स्थन यदामयति निष्कृथ
इष्कृतीर हे तुमच्या आईचे नाव आहे, आणि तुम्ही इष्कृती आहात; तुम्ही शिरा, पंख असणाऱ्या, जेव्हा तुम्ही रोग दूर करता.
अति विश्वाः परिष्ठा स्तेन इव व्रजमक्रमुः । ओषधीः प्राचुच्यवुर्यत्किं च तन्वो रपः
तुम्ही सर्व अडथळे ओलांडले, जसे चोर कुंपण उडी मारतो; औषधींनी शरीरावरील सर्व अशुद्धता झटकून दिली.
यदिमा वाजयन्नहमोषधीर्हस्त आदधे । आत्मा यक्ष्मस्य नश्यति पुरा जीवगृभो यथा
जेव्हा मी बळ मिळवण्यासाठी या औषधी हातात घेतो, तेव्हा रोगाचा आत्मा निघून जातो, जसे जीवनाचा फास सुटतो.
यस्यौषधीः प्रसर्पथाङ्गमङ्गं परुष्परुः । ततो यक्ष्मं वि बाधध्व उग्रो मध्यमशीरिव
जिथे जिथे तुम्ही औषधी, एकेक सांधा, एकेक भाग व्यापता, तिथून रोग दूर करा, जसे कठोर मधल्या बोटासारखे.
साकं यक्ष्म प्र पत चाषेण किकिदीविना । साकं वातस्य ध्राज्या साकं नश्य निहाकया
रोगासह तू निघून जा, घुबडाच्या किंकाळीसह; वाऱ्याच्या झोतासह निघून जा, आणि अंधारासह नाहीसा हो.
अन्या वो अन्यामवत्वन्यान्यस्या उपावत । ताः सर्वाः संविदाना इदं मे प्रावता वचः
तुमच्यापैकी एकीने दुसरीचा मागोवा घ्यावा, आणि दुसरीने तिसरीचा. तुम्ही सर्वजणी एकत्र येऊन, माझे हे बोलणे पूर्ण करा.
याः फलिनीर्या अफला अपुष्पा याश्च पुष्पिणीः । बृहस्पतिप्रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्वंहसः
ज्या औषधी फळ देतात, ज्या देत नाहीत, ज्या फुलांनी भरलेल्या आहेत आणि ज्या नाहीत, त्या सर्व बृहस्पतीच्या उत्पत्तीच्या आहेत — त्या आमचे सर्व दुःख दूर करो.
मुञ्चन्तु मा शपथ्यादथो वरुण्यादुत । अथो यमस्य पड्बीशात्सर्वस्माद्देवकिल्बिषात्
त्या मला शापापासून, वरुणाच्या रागापासून, यमाच्या बंधनापासून आणि सर्व देवांच्या अपराधांपासून मुक्त करो.