उत स्य न उशिजामुर्विया कविरहिः शृणोतु बुध्न्यो हवीमनि । सूर्यामासा विचरन्ता दिविक्षिता धिया शमीनहुषी अस्य बोधतम्
दूरदृष्टी असलेला, खोलात राहणारा, ज्ञानी सर्प आमच्या आह्वानाला ऐकू दे. सूर्य आणि उषा, स्वर्गातील निवासात फिरणारे, शमी आणि नहुष हे दोन पुरोहित जागृत होऊ देत.
प्र नः पूषा चरथं विश्वदेव्योऽपां नपादवतु वायुरिष्टये । आत्मानं वस्यो अभि वातमर्चत तदश्विना सुहवा यामनि श्रुतम्
पूषा आमच्या प्रवासाचे रक्षण करो, सर्व देव, पाण्याचा पुत्र आणि वायू आमच्या कल्याणासाठी असो. श्रीमंताचा श्वास वंदावा; दोन्ही अश्विनीकुमार, सहज बोलावले जाणारे, प्रवासात आमचे आह्वान ऐकू देत.
विशामासामभयानामधिक्षितं गीर्भिरु स्वयशसं गृणीमसि । ग्नाभिर्विश्वाभिरदितिमनर्वणमक्तोर्युवानं नृमणा अधा पतिम्
सर्व लोकांवर राज्य करणाऱ्या, निर्भय, स्वयंप्रकाशित त्या प्रभूचे आम्ही स्तुतीने गुणगान करतो. सर्व देवता, अदिती, निष्कलंक, तरुण, ज्ञानी, घरधनी यांच्यासह त्याचे आम्ही गुणगान करतो.
रेभदत्र जनुषा पूर्वो अङ्गिरा ग्रावाण ऊर्ध्वा अभि चक्षुरध्वरम् । येभिर्विहाया अभवद्विचक्षणः पाथः सुमेकं स्वधितिर्वनन्वति
येथे, प्राचीन अङ्गिरस, जन्मतः, दगडांनी, आपली दृष्टी यज्ञाकडे उंचावली. त्यांच्यामुळे, ज्ञानी बंधन सोडून दूरदृष्टी झाला; बलवान इच्छाशक्ती, दानांनी समृद्ध, वनात आनंदी झाली.
महि द्यावापृथिवी भूतमुर्वी नारी यह्वी न रोदसी सदं नः । तेभिर्नः पातं सह्यस एभिर्नः पातं शूषणि
हे स्वर्ग आणि पृथ्वी, विशाल आणि विस्तीर्ण व्हा, दोन स्त्रियांप्रमाणे, दोन बलवानांसारखे, आमचे आश्रय व्हा. या दोघांनी आम्हाला शत्रूपासून वाचवा; या दोघांनी आम्हाला संकटांपासून रक्षण करा.
यज्ञेयज्ञे स मर्त्यो देवान्सपर्यति । यः सुम्नैर्दीर्घश्रुत्तम आविवासत्येनान्
प्रत्येक यज्ञात माणूस देवांची भक्तीभावाने पूजा करतो. जो मनाने प्रसन्न आणि सर्वत्र प्रसिद्ध आहे, तो या समर्पणांनी देवांना साद घालतो.
विश्वेषामिरज्यवो देवानां वार्महः । विश्वे हि विश्वमहसो विश्वे यज्ञेषु यज्ञियाः
सर्व जलद आणि सामर्थ्यवान देव पूजेस पात्र आहेत; कारण सर्वच मोठ्या सामर्थ्याचे आहेत आणि सर्व यज्ञांत सन्मान मिळवायला हवेत.
ते घा राजानो अमृतस्य मन्द्रा अर्यमा मित्रो वरुणः परिज्मा । कद्रुद्रो नृणां स्तुतो मरुतः पूषणो भगः
हेच अमृताचे आनंददायक राजे आहेत – अर्यमन्, मित्र, वरुण, परिज्मन्, वेगवान रुद्र, लोकांत स्तुत्य असलेले मरुत, पूषण आणि भग.
उत नो नक्तमपां वृषण्वसू सूर्यामासा सदनाय सधन्या । सचा यत्साद्येषामहिर्बुध्नेषु बुध्न्यः
रात्रीचे आणि पाण्यांचे सामर्थ्यशाली व दानशूर अधिपती, सूर्य, उषा – यांच्या समृद्ध निवासांसह – आमच्यासोबत असोत; आणि खोल पाण्यात राहणारा बुध्न्य त्यांच्यात सामील होवो.
उत नो देवावश्विना शुभस्पती धामभिर्मित्रावरुणा उरुष्यताम् । महः स राय एषतेऽति धन्वेव दुरिता
देव अश्विन, सौंदर्याचे अधिपती, आणि मित्र-वरुण त्यांच्या सामर्थ्यांनी आम्हाला विस्तृत संरक्षण देवोत; जो मोठ्या संपत्तीचा इच्छुक आहे, त्याने वाळवंट ओलांडावं तसं तो संकटे पार करो.
उत नो रुद्रा चिन्मृळतामश्विना विश्वे देवासो रथस्पतिर्भगः । ऋभुर्वाज ऋभुक्षणः परिज्मा विश्ववेदसः
रुद्रही आमच्यावर कृपा करो, अश्विन, सर्व देव, रथाचा स्वामी, भग, ऋभु, वाज, ऋभुक्षण, परिज्मन् आणि सर्वज्ञ असोत.
ऋभुरृभुक्षा ऋभुर्विधतो मद आ ते हरी जूजुवानस्य वाजिना । दुष्टरं यस्य साम चिदृधग्यज्ञो न मानुषः
ऋभु, ऋभुक्षण, कुशल ऋभु, तुझ्या उत्साहासाठी हे घोडे तयार आहेत; ज्याचे गाणे कोणालाही सहज जिंकता येत नाही, ज्याचा यज्ञ मानवी नाही.
कृधी नो अह्रयो देव सवितः स च स्तुषे मघोनाम् । सहो न इन्द्रो वह्निभिर्न्येषां चर्षणीनां चक्रं रश्मिं न योयुवे
देवा सविता, आम्हाला थकवा न येणारे बळ दे; आणि मी या दानशूरांचा गौरव करतो. इंद्राने आपल्या तेजाने या लोकांसाठी चाक व आरे घट्ट बांधावेत.
ऐषु द्यावापृथिवी धातं महदस्मे वीरेषु विश्वचर्षणि श्रवः । पृक्षं वाजस्य सातये पृक्षं रायोत तुर्वणे
हे द्यावा आणि पृथ्वी, आम्हाला सर्व लोकांत मोठा कीर्ती द्या; बळ मिळवण्यासाठी भरपूर संपत्ती, आणि जलद मिळणारे धनही द्या.
एतं शंसमिन्द्रास्मयुष्ट्वं कूचित्सन्तं सहसावन्नभिष्टये । सदा पाह्यभिष्टये मेदतां वेदता वसो
हे इंद्रा, तुझ्यासाठी आम्ही ही स्तुती गायली, जरी ती लहान असली तरी, हे बलाढ्य, तुझ्या कृपेसाठी; नेहमी आमचे रक्षण कर, आम्हाला कल्याण, ज्ञान आणि समज द्या, हे उदार.
एतं मे स्तोमं तना न सूर्ये द्युतद्यामानं वावृधन्त नृणाम् । संवननं नाश्व्यं तष्टेवानपच्युतम्
माझी ही स्तुती, जशी सूर्याला पुत्र वाढतात तशी, तेजस्वी झाली आहे, लोकांत वाढली आहे; एकत्रित, टाकून न देता, रथासारखी सुंदर घडवलेली.
वावर्त येषां राया युक्तैषां हिरण्ययी । नेमधिता न पौंस्या वृथेव विष्टान्ता
त्यांची संपत्ती एकत्र बांधलेली, सोन्याची, फिरते; त्यांची पराक्रमी कृत्ये चाकासारखी व्यर्थ जात नाहीत, तर नेहमी लक्ष्य गाठतात.
प्र तद्दुःशीमे पृथवाने वेने प्र रामे वोचमसुरे मघवत्सु । ये युक्त्वाय पञ्च शतास्मयु पथा विश्राव्येषाम्
मी हे सामर्थ्यशाली, रुंद बाहू असलेले, दानशूर अधिपती यांच्यासाठी सांगतो; ज्यांनी पाचशे जणांना एकत्र जुळवून त्यांचे मार्ग गाजवले, ऐकण्यासारखे केले.
अधीन्न्वत्र सप्ततिं च सप्त च । सद्यो दिदिष्ट तान्वः सद्यो दिदिष्ट पार्थ्यः सद्यो दिदिष्ट मायवः
इथे सत्तर आणि सात जुळवले गेले; ते लगेच चालू झाले, पृथ्वीवरील आणि मायावी शक्तीचेही तितक्याच वेगाने.
प्रैते वदन्तु प्र वयं वदाम ग्रावभ्यो वाचं वदता वदद्भ्यः । यदद्रयः पर्वताः साकमाशवः श्लोकं घोषं भरथेन्द्राय सोमिनः
हे बोलू द्या, आपणही बोलू; तुमचे शब्द त्या दगडांना, बोलणाऱ्यांना पोहोचू द्या. जेव्हा हे दगड, पर्वतासारखे, वेगाने एकत्र येऊन इंद्रासाठी, सोमपान करणाऱ्यासाठी गाणे आणि गजर करतात.
एते वदन्ति शतवत्सहस्रवदभि क्रन्दन्ति हरितेभिरासभिः । विष्ट्वी ग्रावाणः सुकृतः सुकृत्यया होतुश्चित्पूर्वे हविरद्यमाशत
हे शंभर वर्षे, हजार वर्षे बोलतात असे वाटते; ते हिरव्या पाठांनी एकत्र गर्जना करतात. सुंदर बनवलेले हे दाबणारे दगड, त्यांच्या कौशल्याने, अगदी पहिल्या होतारानेही ताजे हवन दाबले.
एते वदन्त्यविदन्नना मधु न्यूङ्खयन्ते अधि पक्व आमिषि । वृक्षस्य शाखामरुणस्य बप्सतस्ते सूभर्वा वृषभाः प्रेमराविषुः
हे बोलतात, जरी त्यांना मधाची जाणीव नसली तरी; ते शिजवलेल्या मांसावर दाब देतात. लालसर झाडाच्या फांदीवर ते विसावतात, हे बलवान वृषभ सोमासाठी आसुसलेले गर्जना करतात.
बृहद्वदन्ति मदिरेण मन्दिनेन्द्रं क्रोशन्तोऽविदन्नना मधु । संरभ्या धीराः स्वसृभिरनर्तिषुराघोषयन्तः पृथिवीमुपब्दिभिः
हे मोठ्याने बोलतात, मधुरतेने मत्त झालेले, इंद्राला हाक देतात, जरी त्यांना मध माहीत नसले तरी. जागृत झालेले हे बुद्धिमान, त्यांच्या भगिनींसह, जमिनीवर त्यांच्या गटांसह गडगडाट करीत फिरतात.
सुपर्णा वाचमक्रतोप द्यव्याखरे कृष्णा इषिरा अनर्तिषुः । न्यङ्नि यन्त्युपरस्य निष्कृतं पुरू रेतो दधिरे सूर्यश्वितः
सुंदर पंख असलेल्या त्या दगडांनी वाणी उच्चारली; वर काळ्या, वेगवान दगडांनी त्यांच्या मार्गावर गडगडाट केला. ते खाली, तळाच्या जागेकडे जातात; अनेक प्रवाह, सूर्यासारखे चमकणारे, बीज वाहून नेतात.
उग्रा इव प्रवहन्तः समायमुः साकं युक्ता वृषणो बिभ्रतो धुरः । यच्छ्वसन्तो जग्रसाना अराविषुः शृण्व एषां प्रोथथो अर्वतामिव
ते दगड प्रचंड वेगाने धावत एकत्र येतात, जणू काही बलाढ्य बैल जुळवले आहेत आणि जू ओढत आहेत. श्वास घेताना ते गडगडाट करतात, कामात उत्सुक असतात; त्यांच्या आवाजाचा गडगडाट ऐका, जणू घोड्यांचे हिणहिण.
दशावनिभ्यो दशकक्ष्येभ्यो दशयोक्त्रेभ्यो दशयोजनेभ्यः । दशाभीशुभ्यो अर्चताजरेभ्यो दश धुरो दश युक्ता वहद्भ्यः
दहा तळावर, दहा बाजूंना, दहा जूत, दहा अंतरावर; दहा चाबकांनी, जे कधीही जुने होत नाहीत, गडगडाट करा, त्या दहा जूत, दहा जुळलेल्या दगडांसाठी जे भार वाहतात.
ते अद्रयो दशयन्त्रास आशवस्तेषामाधानं पर्येति हर्यतम् । त ऊ सुतस्य सोम्यस्यान्धसोऽंशोः पीयूषं प्रथमस्य भेजिरे
हे दगड दहा पट्ट्यांनी बांधलेले, अतिशय वेगवान आहेत; त्यांची जागा फिरताना मनमोहक वाटते. त्यांनी पहिला गोड सोमरसाचा घोट घेतला, त्या पिळलेल्या रसाचा सार.
ते सोमादो हरी इन्द्रस्य निंसतेऽंशुं दुहन्तो अध्यासते गवि । तेभिर्दुग्धं पपिवान्सोम्यं मध्विन्द्रो वर्धते प्रथते वृषायते
त्या सोमरसातून, इंद्राचे दोन हरित घोडे जवळ येतात, रस काढतात आणि गायीवर बसतात. त्यांच्याबरोबर, इंद्राने तो गोड सोमरस प्यायला आणि त्याने तो वाढतो, पसरतो आणि बलवान होतो.
वृषा वो अंशुर्न किला रिषाथनेळावन्तः सदमित्स्थनाशिताः । रैवत्येव महसा चारव स्थन यस्य ग्रावाणो अजुषध्वमध्वरम्
तुमचा भाग बळकट आहे, कधीही कमी होत नाही, नेहमीच असतो. तेजाने उजळून, रायवताच्या तेजासारखे ठाम उभे रहा, हे दगडांनो, जे यज्ञात आनंद घेतात.
तृदिला अतृदिलासो अद्रयोऽश्रमणा अशृथिता अमृत्यवः । अनातुरा अजरा स्थामविष्णवः सुपीवसो अतृषिता अतृष्णजः
हे दगड ठाम, न थकणारे, न हलणारे, अमर आहेत; त्यांना त्रास नाही, ते कधीही जुने होत नाहीत, स्थिर आहेत, विशाल आहेत, पोसलेले आहेत, त्यांना तहान लागत नाही, ते तहानरहित आहेत.