आ व ऋञ्जस ऊर्जां व्युष्टिष्विन्द्रं मरुतो रोदसी अनक्तन । उभे यथा नो अहनी सचाभुवा सदःसदो वरिवस्यात उद्भिदा
शक्तीच्या उषःकाळात या, हे मरुतांनो; इंद्रा, मरुतांनो, तुम्ही या दोन जगांना झाकून घ्या. जसे दिवस आणि रात्र आपल्यासोबत असतात, तसेच तुम्ही आम्हाला आसन, निवास आणि प्रकाशाचा मार्ग द्या.
तदु श्रेष्ठं सवनं सुनोतनात्यो न हस्तयतो अद्रिः सोतरि । विदद्ध्यर्यो अभिभूति पौंस्यं महो राये चित्तरुते यदर्वतः
ती सर्वश्रेष्ठ सोमरसाची तयारी करा; कुशल सारथ्याप्रमाणे दगड रस काढतो. हे श्रेष्ठांनो, आम्हाला विजय, शौर्य, मोठी संपत्ती आणि वेगवानांना मिळणारी समज द्या.
तदिद्ध्यस्य सवनं विवेरपो यथा पुरा मनवे गातुमश्रेत् । गोअर्णसि त्वाष्ट्रे अश्वनिर्णिजि प्रेमध्वरेष्वध्वराँ अशिश्रयुः
तोच सोमरस त्याच्यासाठी ओतला गेला आहे, पूर्वीप्रमाणे, मनुच्या मार्गासाठी. गोठ्यात, घोड्यांच्या घरात, आणि यज्ञस्थळी, भक्तांनी त्याचा शोध घेतला आहे.
अप हत रक्षसो भङ्गुरावत स्कभायत निरृतिं सेधतामतिम् । आ नो रयिं सर्ववीरं सुनोतन देवाव्यं भरत श्लोकमद्रयः
राक्षसांना दूर करा, विध्वंसकांना मोडा, संकट थांबवा आणि अज्ञान दूर करा. आम्हाला सर्व वीरांसह संपत्ती द्या, हे देवांनो; हे दगडांनो, भारता यांच्यासाठी गाणे आणा.
दिवश्चिदा वोऽमवत्तरेभ्यो विभ्वना चिदाश्वपस्तरेभ्यः । वायोश्चिदा सोमरभस्तरेभ्योऽग्नेश्चिदर्च पितुकृत्तरेभ्यः
आकाशातसुद्धा तुम्ही इतरांपेक्षा बलवान आहात; तेजस्वींमध्येही तुम्ही श्रेष्ठ आहात. वाऱ्यापेक्षा, सोमापेक्षा, अग्नीपेक्षा, पितरांपेक्षाही तुम्ही मोठे आहात.
भुरन्तु नो यशसः सोत्वन्धसो ग्रावाणो वाचा दिविता दिवित्मता । नरो यत्र दुहते काम्यं मध्वाघोषयन्तो अभितो मिथस्तुरः
कीर्तीने आणि सामर्थ्याने परिपूर्ण दगड आमच्यासाठी हलू द्या; त्यांच्या आवाजाने ते आकाशात निनादू द्या. जिथे पुरुष इच्छित मध गोळा करतात, मोठ्याने घोषणा करतात आणि एकत्र प्रयत्न करतात.
सुन्वन्ति सोमं रथिरासो अद्रयो निरस्य रसं गविषो दुहन्ति ते । दुहन्त्यूधरुपसेचनाय कं नरो हव्या न मर्जयन्त आसभिः
दगड सोमरस काढतात, सारथी रस काढतात स्पर्धेसाठी. ते ओढणीचे दूध काढतात; पुरुष आपल्या हातांनी हव्यांची तयारी करतात.
एते नरः स्वपसो अभूतन य इन्द्राय सुनुथ सोममद्रयः । वामंवामं वो दिव्याय धाम्ने वसुवसु वः पार्थिवाय सुन्वते
हे विधिपूर्वक करणारे पुरुष झाले आहेत; हे दगडांनो, इंद्रासाठी सोमरस काढा. प्रत्येकाने, दिव्य निवासासाठी, पृथ्वीवरील संपत्ती यज्ञ करणाऱ्यासाठी काढा.
अभ्रप्रुषो न वाचा प्रुषा वसु हविष्मन्तो न यज्ञा विजानुषः । सुमारुतं न ब्रह्माणमर्हसे गणमस्तोष्येषां न शोभसे
जसा ढगातून पाऊस पडतो, तशी त्यांची वाणी संपत्तीने ओघळते; जसे यज्ञ करणारे पुरोहित, तसे ते यज्ञात कुशल आहेत. मरुतांसाठी स्तोत्रासारखे, तू स्तुतीस पात्र आहेस; मी त्यांच्या समूहाचे गुणगान करतो, तू त्यांच्यात उजळतोस.
श्रिये मर्यासो अञ्जीँरकृण्वत सुमारुतं न पूर्वीरति क्षपः । दिवस्पुत्रास एता न येतिर आदित्यासस्ते अक्रा न वावृधुः
हे तरुण तेजासाठी स्वतःला सजवतात, मरुतांसारखे, अनेक तेजस्वी रात्रींसाठी. हे आकाशपुत्र थांबत नाहीत; आदित्य कधीच थकत नाहीत.
प्र ये दिवः पृथिव्या न बर्हणा त्मना रिरिच्रे अभ्रान्न सूर्यः । पाजस्वन्तो न वीराः पनस्यवो रिशादसो न मर्या अभिद्यवः
जे स्वर्ग आणि पृथ्वीवर सूर्याप्रमाणे तेजाने चमकतात, स्वतःच्या सामर्थ्याने, जसे सूर्य ढग दूर करतो. हे वीर बलवान, तेजस्वी, राजपुत्रांसारखे निष्कलंक आणि तरुणांसारखे नेहमी पुढे जाणारे आहेत.
युष्माकं बुध्ने अपां न यामनि विथुर्यति न मही श्रथर्यति । विश्वप्सुर्यज्ञो अर्वागयं सु वः प्रयस्वन्तो न सत्राच आ गत
तुमच्या खोल पाण्याच्या तळासारख्या जागेत काहीही फाटत नाही, मोठंही तुटत नाही. सर्वत्र व्यापणारा यज्ञ तुमच्याजवळ येतो, जणू काही मित्र एकत्र येतात तसं, भरपूर दान घेऊन.
यूयं धूर्षु प्रयुजो न रश्मिभिर्ज्योतिष्मन्तो न भासा व्युष्टिषु । श्येनासो न स्वयशसो रिशादसः प्रवासो न प्रसितासः परिप्रुषः
तुम्ही जणू जुव्यांमध्ये जोडलेले, उजेडाने झळकणारे, पहाटेच्या वेळी चमकणारे आहात. गरुडासारखे तेजस्वी, स्वयंसिद्ध, तुफानी, प्रवास करणारे, सर्वत्र पसरलेले आहात.
प्र यद्वहध्वे मरुतः पराकाद्यूयं महः संवरणस्य वस्वः । विदानासो वसवो राध्यस्याराच्चिद्द्वेषः सनुतर्युयोत
मरुतांनो, जेव्हा तुम्ही दूरवरून संवराणाचं मोठं धन घेऊन जाता, दानशूराचा खजिना जाणून, तेव्हा तुम्ही अगदी दूरूनही द्वेष दूर करता.
य उदृचि यज्ञे अध्वरेष्ठा मरुद्भ्यो न मानुषो ददाशत् । रेवत्स वयो दधते सुवीरं स देवानामपि गोपीथे अस्तु
जो यज्ञाच्या वेळी, अग्नी प्रज्वलित होत असताना, मरुतांसाठी अर्पण करतो, तो मनुष्य नसून, धनसंपन्न होतो, त्याला बलवान संतती मिळते; तो देवांच्या संरक्षणाखाली असो.
ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमा आदित्येन नाम्ना शम्भविष्ठाः । ते नोऽवन्तु रथतूर्मनीषां महश्च यामन्नध्वरे चकानाः
कारण, ते यज्ञात पूजनीय आहेत, आदित्य नावाने प्रसन्न करणारे तेजस्वी आहेत; त्यांनी आमच्या रथासारख्या इच्छांना, जे मोठेपणाने यज्ञात फिरतात, आनंदाने, संरक्षण द्यावे.
विप्रासो न मन्मभिः स्वाध्यो देवाव्यो न यज्ञैः स्वप्नसः । राजानो न चित्राः सुसंदृशः क्षितीनां न मर्या अरेपसः
ते जणू ऋषी, आपल्या विचारांनी स्वतःवर नियंत्रण ठेवणारे; देवांसारखे, यज्ञांनी जागृत; राजांसारखे तेजस्वी, सर्वांना दिसणारे; आणि माणसांमध्ये दोषरहित तरुणांसारखे आहेत.
अग्निर्न ये भ्राजसा रुक्मवक्षसो वातासो न स्वयुजः सद्यऊतयः । प्रज्ञातारो न ज्येष्ठाः सुनीतयः सुशर्माणो न सोमा ऋतं यते
ते अग्नीप्रमाणे तेजस्वी, सोन्याच्या छातीचे; वाऱ्यांसारखे, स्वतःच चालणारे, नेहमी सक्रिय; वडीलधाऱ्यांसारखे शहाणे, उत्तम मार्गदर्शक; आणि सोमासारखे, सत्यासाठी प्रयत्न करणारे, उत्तम आश्रय असलेले.
वातासो न ये धुनयो जिगत्नवोऽग्नीनां न जिह्वा विरोकिणः । वर्मण्वन्तो न योधाः शिमीवन्तः पितॄणां न शंसाः सुरातयः
ते वाऱ्यांसारखे वेगवान, हालचाल करणारे; अग्नीच्या जिभेसारखे उजळणारे; शस्त्रधारी वीरांसारखे सज्ज, बलवान; आणि पितरांच्या स्तुतीप्रमाणे उदार आहेत.
रथानां न येऽराः सनाभयो जिगीवांसो न शूरा अभिद्यवः । वरेयवो न मर्या घृतप्रुषोऽभिस्वर्तारो अर्कं न सुष्टुभः
ते रथाच्या आऱ्यांसारखे, नाभीसह टिकणारे; शूरांसारखे, युद्धात जिंकणारे; निवडलेल्या तरुणांसारखे, तुपाने अभिषिक्त; आणि गायकांसारखे, गाणं सूरात गाणारे.
अश्वासो न ये ज्येष्ठास आशवो दिधिषवो न रथ्यः सुदानवः । आपो न निम्नैरुदभिर्जिगत्नवो विश्वरूपा अङ्गिरसो न सामभिः
ते उत्तम घोड्यांसारखे, वेगात पुढे असणारे; उत्साही सारथ्यांसारखे, उदार; पाण्यासारखे, प्रवाहात वाहणारे; आणि अंगिरस ऋषींच्या गाण्यांसारखे, अनेक रूप असलेले.
ग्रावाणो न सूरयः सिन्धुमातर आदर्दिरासो अद्रयो न विश्वहा । शिशूला न क्रीळयः सुमातरो महाग्रामो न यामन्नुत त्विषा
ते जणू उखळासारखे, वेगवान, नदीच्या माता, बळकट; दगडांसारखे, सर्वांना जिंकणारे; खेळणाऱ्या मुलांसारखे, चांगले वाढवलेले; आणि मोठ्या सैन्यासारखे, सामर्थ्याने पुढे जाणारे.
उषसां न केतवोऽध्वरश्रियः शुभंयवो नाञ्जिभिर्व्यश्वितन् । सिन्धवो न ययियो भ्राजदृष्टयः परावतो न योजनानि ममिरे
ते उषेच्या प्रकाशांसारखे, यज्ञासाठी सजलेले; जलद धावणाऱ्यांसारखे, आपल्या मार्गांनी ओळखले जाणारे; नद्यांसारखे, वाहण्यासाठी आतुर, तेजस्वी दृष्टीचे; आणि दूर प्रवास करणाऱ्यांसारखे, अंतर मोजणारे.
सुभागान्नो देवाः कृणुता सुरत्नानस्मान्स्तोतॄन्मरुतो वावृधानाः । अधि स्तोत्रस्य सख्यस्य गात सनाद्धि वो रत्नधेयानि सन्ति
देवतांनी आम्हाला भाग्यवान, संपन्न करावं; मरुतांनो, आम्ही तुमचं स्तवन करतो, तुम्ही आम्हाला वाढवा; स्तुती आणि मैत्रीच्या नात्यात, तुमची संपत्ती नेहमीच टिकून राहो.
अपश्यमस्य महतो महित्वममर्त्यस्य मर्त्यासु विक्षु । नाना हनू विभृते सं भरेते असिन्वती बप्सती भूर्यत्तः
आपण या महान, अमराच्या माणसांमध्ये असलेल्या मोठेपणाचं दर्शन केलं आहे; त्याच्या वेगवेगळ्या जबड्यांनी, जे एकत्र येतात, चावतात, खातात आणि पुष्कळ धरून ठेवतात.
गुहा शिरो निहितमृधगक्षी असिन्वन्नत्ति जिह्वया वनानि । अत्राण्यस्मै पड्भिः सं भरन्त्युत्तानहस्ता नमसाधि विक्षु
त्याचं डोकं गुप्तपणे लपलेलं, वेगवेगळ्या दिशांना फिरणारं; तो आपल्या जिभेने लाकडं चावत, खातो; येथे, त्याच्यासाठी, लोक पायांनी, उंचावलेल्या हातांनी, आदराने, जमातींमध्ये अर्पण एकत्र करतात.
प्र मातुः प्रतरं गुह्यमिच्छन्कुमारो न वीरुधः सर्पदुर्वीः । ससं न पक्वमविदच्छुचन्तं रिरिह्वांसं रिप उपस्थे अन्तः
आईचा गुप्त मार्ग शोधताना, तो मुलासारखा, झाडांमध्ये, अन्न शोधत सरपटतो; पिल्लासारखा, शिजलेलं, चमकदार अन्न शोधतो, इच्छुकपणे, शत्रूच्या कुशीत पडून राहतो.
तद्वामृतं रोदसी प्र ब्रवीमि जायमानो मातरा गर्भो अत्ति । नाहं देवस्य मर्त्यश्चिकेताग्निरङ्ग विचेताः स प्रचेताः
हे अमर, हे आकाश आणि पृथ्वी, मी तुम्हाला हे सांगतो: गर्भ जन्म घेत असताना, आपल्या मातांना खातो; मी, एक माणूस, त्या देवाला समजू शकत नाही; अग्नीच खरा जाणणारा, शहाणा, सर्वज्ञ आहे.
यो अस्मा अन्नं तृष्वादधात्याज्यैर्घृतैर्जुहोति पुष्यति । तस्मै सहस्रमक्षभिर्वि चक्षेऽग्ने विश्वतः प्रत्यङ्ङसि त्वम्
जो त्याला तहान लागली असता अन्न देतो, तुपाने, साजूक तुपाने होम करतो, पोसतो; त्याच्यासाठी, हजार डोळ्यांनी अग्नी सर्व दिशांना पाहतो; अग्नी, तू सर्वत्र तोंड करून असतोस.
किं देवेषु त्यज एनश्चकर्थाग्ने पृच्छामि नु त्वामविद्वान् । अक्रीळन्क्रीळन्हरिरत्तवेऽदन्वि पर्वशश्चकर्त गामिवासिः
अग्ने, देवांमध्ये तुझ्याकडून कोणता अपराध झाला हे मला माहीत नाही, म्हणून मी तुला विचारतो. खेळता किंवा गांभीर्याने, तांबडा रंगाचा तू आहुती खाल्लीस; बंधनात असतानाही, तू ते तोडलंस आणि गायीला जशी सोडवतात तशी मुक्तता केलीस.