यद्वावान पुरुतमं पुराषाळा वृत्रहेन्द्रो नामान्यप्राः । अचेति प्रासहस्पतिस्तुविष्मान्यदीमुश्मसि कर्तवे करत्तत्
जेव्हा जेव्हा वृत्स्राचा संहार करणारा इंद्र, प्राचीन काळातले सर्वात तेजस्वी नाव घेतो, तो बलशाली, पूरुचा पुत्र, तेव्हा आपण त्याला हे कार्य साधण्यासाठी हाक मारूया.
प्र सु व आपो महिमानमुत्तमं कारुर्वोचाति सदने विवस्वतः । प्र सप्तसप्त त्रेधा हि चक्रमुः प्र सृत्वरीणामति सिन्धुरोजसा
आता कवी सूर्याच्या घरात पाण्याचे श्रेष्ठ महत्त्व गातो. सात नद्या तीन मार्गांनी वाहतात, आणि वेगवान सिंधू सर्वांत सामर्थ्यवान आहे.
प्र तेऽरदद्वरुणो यातवे पथः सिन्धो यद्वाजाँ अभ्यद्रवस्त्वम् । भूम्या अधि प्रवता यासि सानुना यदेषामग्रं जगतामिरज्यसि
वरुणाने तुझ्यासाठी वाटा उघडल्या, सिंधू, जेव्हा तू आपल्या लाटांसह धावतेस. तू पृथ्वीच्या उतारावर, डोंगराच्या कडेला वाहतेस, जेव्हा तू सर्व प्रवाहींपैकी पुढे निघतेस.
दिवि स्वनो यतते भूम्योपर्यनन्तं शुष्ममुदियर्ति भानुना । अभ्रादिव प्र स्तनयन्ति वृष्टयः सिन्धुर्यदेति वृषभो न रोरुवत्
आकाशात एक गडगडाट ऐकू येतो, तो पृथ्वीच्या वर पसरतो; ती आपली अपार शक्ती आणि तेज पसरवते. जशी ढगातून पाऊस कोसळतो, तशी नदी येते आणि वृषभासारखी मोठ्याने गर्जते.
अभि त्वा सिन्धो शिशुमिन्न मातरो वाश्रा अर्षन्ति पयसेव धेनवः । राजेव युध्वा नयसि त्वमित्सिचौ यदासामग्रं प्रवतामिनक्षसि
तुला, हे नदी, मातांसारख्या गायी आपल्या वासराकडे धावतात तसे, त्या आनंदाने धावतात आणि हंबरतात. राजासारखी लढाईत तू त्यांना पुढे नेत असतेस; जेव्हा तू वेगाने वाहतेस, तेव्हा कोणतीही मागे राहत नाही.
इमं मे गङ्गे यमुने सरस्वति शुतुद्रि स्तोमं सचता परुष्ण्या । असिक्न्या मरुद्वृधे वितस्तयार्जीकीये शृणुह्या सुषोमया
गंगा, यमुना, सरस्वती, शुतुद्री आणि परुष्णी या माझ्या स्तुतीत सामील होवोत; असिक्नी, मरुद्वृद्धा, वितस्ता, अर्जिकीया आणि सुशोमा, तुम्हीही ऐका.
तृष्टामया प्रथमं यातवे सजूः सुसर्त्वा रसया श्वेत्या त्या । त्वं सिन्धो कुभया गोमतीं क्रुमुं मेहत्न्वा सरथं याभिरीयसे
त्रिष्टामा, जी सर्वात आधी वाहू लागली, सुशर्तु, रसा आणि श्वेता, तसेच कुंभा, गोमती आणि क्रुमू या बलाढ्य नद्यांसह, हे नदी, तू आपल्या रथांसह पुढे जातेस.
ऋजीत्येनी रुशती महित्वा परि ज्रयांसि भरते रजांसि । अदब्धा सिन्धुरपसामपस्तमाश्वा न चित्रा वपुषीव दर्शता
ती नदी वेगवान आणि तेजस्वी आहे, तिच्या मोठेपणाने ती जुने दूर नेते, साऱ्या प्रदेशांना हलवते. ही अखंड वाहणारी नदी सर्व अडथळे दूर करते, आणि सुंदर घोड्यांसारखी तिची रूपे दिसतात.
स्वश्वा सिन्धुः सुरथा सुवासा हिरण्ययी सुकृता वाजिनीवती । ऊर्णावती युवतिः सीलमावत्युताधि वस्ते सुभगा मधुवृधम्
ही नदी घोड्यांनी समृद्ध आहे, सुंदर रथांनी सजलेली आहे, सोन्यासारखी तेजस्वी आणि कुशलतेने घडवलेली आहे. ती लोकरयुक्त, तरुण, सद्गुणी असून खरोखरच मधुर संपत्तीने भरलेली आहे.
सुखं रथं युयुजे सिन्धुरश्विनं तेन वाजं सनिषदस्मिन्नाजौ । महान्ह्यस्य महिमा पनस्यतेऽदब्धस्य स्वयशसो विरप्शिनः
या नदीने अश्विनांसाठी गुळगुळीत रथ जुळवला आहे; त्याच्यामुळे ती या स्पर्धेत विजय मिळवते. तिचे मोठेपण आज गौरवले जाते—ती अखंड, तेजस्वी आणि कीर्तीने भरलेली आहे.
आ व ऋञ्जस ऊर्जां व्युष्टिष्विन्द्रं मरुतो रोदसी अनक्तन । उभे यथा नो अहनी सचाभुवा सदःसदो वरिवस्यात उद्भिदा
शक्तीच्या उषःकाळात या, हे मरुतांनो; इंद्रा, मरुतांनो, तुम्ही या दोन जगांना झाकून घ्या. जसे दिवस आणि रात्र आपल्यासोबत असतात, तसेच तुम्ही आम्हाला आसन, निवास आणि प्रकाशाचा मार्ग द्या.
तदु श्रेष्ठं सवनं सुनोतनात्यो न हस्तयतो अद्रिः सोतरि । विदद्ध्यर्यो अभिभूति पौंस्यं महो राये चित्तरुते यदर्वतः
ती सर्वश्रेष्ठ सोमरसाची तयारी करा; कुशल सारथ्याप्रमाणे दगड रस काढतो. हे श्रेष्ठांनो, आम्हाला विजय, शौर्य, मोठी संपत्ती आणि वेगवानांना मिळणारी समज द्या.
तदिद्ध्यस्य सवनं विवेरपो यथा पुरा मनवे गातुमश्रेत् । गोअर्णसि त्वाष्ट्रे अश्वनिर्णिजि प्रेमध्वरेष्वध्वराँ अशिश्रयुः
तोच सोमरस त्याच्यासाठी ओतला गेला आहे, पूर्वीप्रमाणे, मनुच्या मार्गासाठी. गोठ्यात, घोड्यांच्या घरात, आणि यज्ञस्थळी, भक्तांनी त्याचा शोध घेतला आहे.
अप हत रक्षसो भङ्गुरावत स्कभायत निरृतिं सेधतामतिम् । आ नो रयिं सर्ववीरं सुनोतन देवाव्यं भरत श्लोकमद्रयः
राक्षसांना दूर करा, विध्वंसकांना मोडा, संकट थांबवा आणि अज्ञान दूर करा. आम्हाला सर्व वीरांसह संपत्ती द्या, हे देवांनो; हे दगडांनो, भारता यांच्यासाठी गाणे आणा.
दिवश्चिदा वोऽमवत्तरेभ्यो विभ्वना चिदाश्वपस्तरेभ्यः । वायोश्चिदा सोमरभस्तरेभ्योऽग्नेश्चिदर्च पितुकृत्तरेभ्यः
आकाशातसुद्धा तुम्ही इतरांपेक्षा बलवान आहात; तेजस्वींमध्येही तुम्ही श्रेष्ठ आहात. वाऱ्यापेक्षा, सोमापेक्षा, अग्नीपेक्षा, पितरांपेक्षाही तुम्ही मोठे आहात.
भुरन्तु नो यशसः सोत्वन्धसो ग्रावाणो वाचा दिविता दिवित्मता । नरो यत्र दुहते काम्यं मध्वाघोषयन्तो अभितो मिथस्तुरः
कीर्तीने आणि सामर्थ्याने परिपूर्ण दगड आमच्यासाठी हलू द्या; त्यांच्या आवाजाने ते आकाशात निनादू द्या. जिथे पुरुष इच्छित मध गोळा करतात, मोठ्याने घोषणा करतात आणि एकत्र प्रयत्न करतात.
सुन्वन्ति सोमं रथिरासो अद्रयो निरस्य रसं गविषो दुहन्ति ते । दुहन्त्यूधरुपसेचनाय कं नरो हव्या न मर्जयन्त आसभिः
दगड सोमरस काढतात, सारथी रस काढतात स्पर्धेसाठी. ते ओढणीचे दूध काढतात; पुरुष आपल्या हातांनी हव्यांची तयारी करतात.
एते नरः स्वपसो अभूतन य इन्द्राय सुनुथ सोममद्रयः । वामंवामं वो दिव्याय धाम्ने वसुवसु वः पार्थिवाय सुन्वते
हे विधिपूर्वक करणारे पुरुष झाले आहेत; हे दगडांनो, इंद्रासाठी सोमरस काढा. प्रत्येकाने, दिव्य निवासासाठी, पृथ्वीवरील संपत्ती यज्ञ करणाऱ्यासाठी काढा.
अभ्रप्रुषो न वाचा प्रुषा वसु हविष्मन्तो न यज्ञा विजानुषः । सुमारुतं न ब्रह्माणमर्हसे गणमस्तोष्येषां न शोभसे
जसा ढगातून पाऊस पडतो, तशी त्यांची वाणी संपत्तीने ओघळते; जसे यज्ञ करणारे पुरोहित, तसे ते यज्ञात कुशल आहेत. मरुतांसाठी स्तोत्रासारखे, तू स्तुतीस पात्र आहेस; मी त्यांच्या समूहाचे गुणगान करतो, तू त्यांच्यात उजळतोस.
श्रिये मर्यासो अञ्जीँरकृण्वत सुमारुतं न पूर्वीरति क्षपः । दिवस्पुत्रास एता न येतिर आदित्यासस्ते अक्रा न वावृधुः
हे तरुण तेजासाठी स्वतःला सजवतात, मरुतांसारखे, अनेक तेजस्वी रात्रींसाठी. हे आकाशपुत्र थांबत नाहीत; आदित्य कधीच थकत नाहीत.
प्र ये दिवः पृथिव्या न बर्हणा त्मना रिरिच्रे अभ्रान्न सूर्यः । पाजस्वन्तो न वीराः पनस्यवो रिशादसो न मर्या अभिद्यवः
जे स्वर्ग आणि पृथ्वीवर सूर्याप्रमाणे तेजाने चमकतात, स्वतःच्या सामर्थ्याने, जसे सूर्य ढग दूर करतो. हे वीर बलवान, तेजस्वी, राजपुत्रांसारखे निष्कलंक आणि तरुणांसारखे नेहमी पुढे जाणारे आहेत.
युष्माकं बुध्ने अपां न यामनि विथुर्यति न मही श्रथर्यति । विश्वप्सुर्यज्ञो अर्वागयं सु वः प्रयस्वन्तो न सत्राच आ गत
तुमच्या खोल पाण्याच्या तळासारख्या जागेत काहीही फाटत नाही, मोठंही तुटत नाही. सर्वत्र व्यापणारा यज्ञ तुमच्याजवळ येतो, जणू काही मित्र एकत्र येतात तसं, भरपूर दान घेऊन.
यूयं धूर्षु प्रयुजो न रश्मिभिर्ज्योतिष्मन्तो न भासा व्युष्टिषु । श्येनासो न स्वयशसो रिशादसः प्रवासो न प्रसितासः परिप्रुषः
तुम्ही जणू जुव्यांमध्ये जोडलेले, उजेडाने झळकणारे, पहाटेच्या वेळी चमकणारे आहात. गरुडासारखे तेजस्वी, स्वयंसिद्ध, तुफानी, प्रवास करणारे, सर्वत्र पसरलेले आहात.
प्र यद्वहध्वे मरुतः पराकाद्यूयं महः संवरणस्य वस्वः । विदानासो वसवो राध्यस्याराच्चिद्द्वेषः सनुतर्युयोत
मरुतांनो, जेव्हा तुम्ही दूरवरून संवराणाचं मोठं धन घेऊन जाता, दानशूराचा खजिना जाणून, तेव्हा तुम्ही अगदी दूरूनही द्वेष दूर करता.
य उदृचि यज्ञे अध्वरेष्ठा मरुद्भ्यो न मानुषो ददाशत् । रेवत्स वयो दधते सुवीरं स देवानामपि गोपीथे अस्तु
जो यज्ञाच्या वेळी, अग्नी प्रज्वलित होत असताना, मरुतांसाठी अर्पण करतो, तो मनुष्य नसून, धनसंपन्न होतो, त्याला बलवान संतती मिळते; तो देवांच्या संरक्षणाखाली असो.
ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमा आदित्येन नाम्ना शम्भविष्ठाः । ते नोऽवन्तु रथतूर्मनीषां महश्च यामन्नध्वरे चकानाः
कारण, ते यज्ञात पूजनीय आहेत, आदित्य नावाने प्रसन्न करणारे तेजस्वी आहेत; त्यांनी आमच्या रथासारख्या इच्छांना, जे मोठेपणाने यज्ञात फिरतात, आनंदाने, संरक्षण द्यावे.
विप्रासो न मन्मभिः स्वाध्यो देवाव्यो न यज्ञैः स्वप्नसः । राजानो न चित्राः सुसंदृशः क्षितीनां न मर्या अरेपसः
ते जणू ऋषी, आपल्या विचारांनी स्वतःवर नियंत्रण ठेवणारे; देवांसारखे, यज्ञांनी जागृत; राजांसारखे तेजस्वी, सर्वांना दिसणारे; आणि माणसांमध्ये दोषरहित तरुणांसारखे आहेत.
अग्निर्न ये भ्राजसा रुक्मवक्षसो वातासो न स्वयुजः सद्यऊतयः । प्रज्ञातारो न ज्येष्ठाः सुनीतयः सुशर्माणो न सोमा ऋतं यते
ते अग्नीप्रमाणे तेजस्वी, सोन्याच्या छातीचे; वाऱ्यांसारखे, स्वतःच चालणारे, नेहमी सक्रिय; वडीलधाऱ्यांसारखे शहाणे, उत्तम मार्गदर्शक; आणि सोमासारखे, सत्यासाठी प्रयत्न करणारे, उत्तम आश्रय असलेले.
वातासो न ये धुनयो जिगत्नवोऽग्नीनां न जिह्वा विरोकिणः । वर्मण्वन्तो न योधाः शिमीवन्तः पितॄणां न शंसाः सुरातयः
ते वाऱ्यांसारखे वेगवान, हालचाल करणारे; अग्नीच्या जिभेसारखे उजळणारे; शस्त्रधारी वीरांसारखे सज्ज, बलवान; आणि पितरांच्या स्तुतीप्रमाणे उदार आहेत.
रथानां न येऽराः सनाभयो जिगीवांसो न शूरा अभिद्यवः । वरेयवो न मर्या घृतप्रुषोऽभिस्वर्तारो अर्कं न सुष्टुभः
ते रथाच्या आऱ्यांसारखे, नाभीसह टिकणारे; शूरांसारखे, युद्धात जिंकणारे; निवडलेल्या तरुणांसारखे, तुपाने अभिषिक्त; आणि गायकांसारखे, गाणं सूरात गाणारे.