अवो द्वाभ्यां पर एकया गा गुहा तिष्ठन्तीरनृतस्य सेतौ । बृहस्पतिस्तमसि ज्योतिरिच्छन्नुदुस्रा आकर्वि हि तिस्र आवः
दोन द्वार उघडली, एक दूर राहिली; गायी असत्याच्या कड्यावर लपलेल्या होत्या. बृहस्पती अंधारात प्रकाश शोधत, तीन उषा उघडून दाखवतो.
विभिद्या पुरं शयथेमपाचीं निस्त्रीणि साकमुदधेरकृन्तत् । बृहस्पतिरुषसं सूर्यं गामर्कं विवेद स्तनयन्निव द्यौः
पश्चिमेकडील बलाढ्य किल्ला फोडून, त्याने एकत्र तीन अडथळे समुद्रातून छेदले. बृहस्पती आकाशासारखी गर्जना करत, उषा, सूर्य, गायी आणि तेज शोधून काढतो.
इन्द्रो वलं रक्षितारं दुघानां करेणेव वि चकर्ता रवेण । स्वेदाञ्जिभिराशिरमिच्छमानोऽरोदयत्पणिमा गा अमुष्णात्
इंद्राने गायींचा रक्षक असलेल्या वलाला, जणू हाताने, गर्जनेने फोडले. साजर्या संपत्तीची इच्छा ठेवून, त्याने पणींना रडवले आणि गायी सोडवल्या.
स ईं सत्येभिः सखिभिः शुचद्भिर्गोधायसं वि धनसैरदर्दः । ब्रह्मणस्पतिर्वृषभिर्वराहैर्घर्मस्वेदेभिर्द्रविणं व्यानट्
सत्यवान, तेजस्वी मित्रांसह, त्याने लोखंडी किल्ला सामर्थ्याने फोडला. ब्रह्मणस्पती, बलाढ्य वृषभांसह आणि निवडक वीरांसह, परिश्रमाच्या घामाने संपत्ती वाटली.
ते सत्येन मनसा गोपतिं गा इयानास इषणयन्त धीभिः । बृहस्पतिर्मिथोअवद्यपेभिरुदुस्रिया असृजत स्वयुग्भिः
सत्य मनाने, त्यांनी गायींच्या स्वामीला शोधले, विचारांनी प्रयत्न केले. बृहस्पतीने परस्पर स्तुतीने, स्वतःच्या जुवांनी उषा मुक्त केल्या.
तं वर्धयन्तो मतिभिः शिवाभिः सिंहमिव नानदतं सधस्थे । बृहस्पतिं वृषणं शूरसातौ भरेभरे अनु मदेम जिष्णुम्
शुभ विचारांनी त्याची स्तुती करत, सभेत सिंहासारखा गर्जणारा, बृहस्पती बलाढ्य, युद्धात विजयी, अशा प्रत्येक स्पर्धेत आपण त्याचा सन्मान करूया.
यदा वाजमसनद्विश्वरूपमा द्यामरुक्षदुत्तराणि सद्म । बृहस्पतिं वृषणं वर्धयन्तो नाना सन्तो बिभ्रतो ज्योतिरासा
त्याने सर्व प्रकारच्या संपत्ती मिळवली, वरच्या आकाशलोकांना निनादित केले. बृहस्पती बलाढ्याची स्तुती करत, विविध रूपांनी, त्यांनी प्रकाश आपले मानले.
सत्यामाशिषं कृणुता वयोधै कीरिं चिद्ध्यवथ स्वेभिरेवैः । पश्चा मृधो अप भवन्तु विश्वास्तद्रोदसी शृणुतं विश्वमिन्वे
आम्हाला खरी आशीर्वाद, दीर्घायुष्य द्या; गायकालाही तुम्ही तुमच्या देणग्यांनी मदत करता. सर्व वैर मागे राहू देत; हे पृथ्वी आणि आकाश, आम्ही जे काही इच्छितो ते ऐका.
इन्द्रो मह्ना महतो अर्णवस्य वि मूर्धानमभिनदर्बुदस्य । अहन्नहिमरिणात्सप्त सिन्धून्देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः
इंद्राने आपल्या सामर्थ्याने, महान सर्पाच्या डोक्यावर गर्जना केली. त्याने त्या दैत्याचा वध केला, सात नद्या सोडवल्या, आणि देवांसह, पृथ्वी-आकाशाने आमचे रक्षण केले.
उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः । गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बृहस्पतिमभ्यर्का अनावन्
जसे पक्षी उडून जातात आणि स्वतःचे रक्षण करतात, तसे त्यांचे आवाज दुर्बलांच्या गजरासारखे घुमतात. पर्वतातून जन्मलेले, गर्जना करणारे, आनंदाने, हे स्तोत्रे बृहस्पतीकडे येतात.
सं गोभिराङ्गिरसो नक्षमाणो भग इवेदर्यमणं निनाय । जने मित्रो न दम्पती अनक्ति बृहस्पते वाजयाशूँरिवाजौ
गायींसह, अंगिरस ऋषी प्रयत्न करत, त्याला भागासारखे अर्यमणाकडे नेतात. सभेत, जसे मित्र दांपत्य एकत्र येतात, तसे मित्र एकत्र करतो; हे बृहस्पते, स्पर्धेत आम्हाला बल द्या, हे वेगवान देव.
साध्वर्या अतिथिनीरिषिरा स्पार्हाः सुवर्णा अनवद्यरूपाः । बृहस्पतिः पर्वतेभ्यो वितूर्या निर्गा ऊपे यवमिव स्थिविभ्यः
यज्ञाच्या स्त्रिया, आदराने वागवलेल्या पाहुण्या, तेजस्वी, सोन्यासारख्या, निर्दोष रूपाच्या — बृहस्पतीने त्या पर्वतांमधून जणू काही ज्वारीच्या कोंड्यातून धान्य वेगळं काढावं तशा बाहेर काढल्या.
आप्रुषायन्मधुन ऋतस्य योनिमवक्षिपन्नर्क उल्कामिव द्योः । बृहस्पतिरुद्धरन्नश्मनो गा भूम्या उद्नेव वि त्वचं बिभेद
त्याने मधुर सत्याचा स्रोत ओतून खाली आणला, सूर्याने जणू आकाशातून ज्वाळा फेकावी तशी; बृहस्पतीने त्या गायींना दगडातून उचलून, पृथ्वीचं आवरण जसं पाणी फोडतं तसं फोडलं.
अप ज्योतिषा तमो अन्तरिक्षादुद्नः शीपालमिव वात आजत् । बृहस्पतिरनुमृश्या वलस्याभ्रमिव वात आ चक्र आ गाः
त्याने प्रकाशाने आकाशातील अंधार दूर केला, जसा वारा पाण्याजवळील मेंढपाळाला हाकलतो; बृहस्पतीने शोधून वलाला वाऱ्याने ढग उडवावा तसा उडवून दिलं आणि गायी बाहेर आणल्या.
यदा वलस्य पीयतो जसुं भेद्बृहस्पतिरग्नितपोभिरर्कैः । दद्भिर्न जिह्वा परिविष्टमाददाविर्निधीँरकृणोदुस्रियाणाम्
जेव्हा बृहस्पतीने अग्नीच्या तापाने आणि स्तोत्रांनी त्या लोभी वलाचा किल्ला फोडला, तेव्हा त्याने जणू जीभेने चाटावं तसं वेढलेलं घेतलं आणि उषेच्या लपलेल्या धनाचा उलगडा केला.
बृहस्पतिरमत हि त्यदासां नाम स्वरीणां सदने गुहा यत् । आण्डेव भित्त्वा शकुनस्य गर्भमुदुस्रियाः पर्वतस्य त्मनाजत्
बृहस्पतीलाच त्यांच्या, म्हणजे गाणाऱ्यांच्या, नावांची गुप्त जागा माहीत होती; जसा पक्ष्याच्या अंड्याचं कवच फोडावं तसा त्याने पर्वतातून उषा आपल्या सामर्थ्याने बाहेर आणली.
अश्नापिनद्धं मधु पर्यपश्यन्मत्स्यं न दीन उदनि क्षियन्तम् । निष्टज्जभार चमसं न वृक्षाद्बृहस्पतिर्विरवेणा विकृत्य
त्यांनी ते मध पाहिलं, जणू पाण्यात राहणारी, असहाय मासळी लपलेली असते तसं; बृहस्पतीने मोठ्या गर्जनेने ते जणू झाडावरून चमचा हलवावा तसं फोडून बाहेर काढलं.
सोषामविन्दत्स स्वः सो अग्निं सो अर्केण वि बबाधे तमांसि । बृहस्पतिर्गोवपुषो वलस्य निर्मज्जानं न पर्वणो जभार
त्याने प्रकाश सापडला, अग्नी सापडला, स्तोत्राने अंधार दूर केला; बृहस्पतीने वलाच्या गायीच्या देहातून जणू सांध्यातून हाड वेगळं काढावं तसं सार काढलं.
हिमेव पर्णा मुषिता वनानि बृहस्पतिनाकृपयद्वलो गाः । अनानुकृत्यमपुनश्चकार यात्सूर्यामासा मिथ उच्चरातः
जसा हिमवर्षावाने झाडांची पानं गळतात, तसा बृहस्पतीने कोणतीही दया न दाखवता वलाच्या गायी काढून घेतल्या; जसं सूर्य आणि उषा वेगवेगळ्या दिशांनी उगवतात, तसं पुन्हा न होणारे काहीतरी त्याने घडवलं.
अभि श्यावं न कृशनेभिरश्वं नक्षत्रेभिः पितरो द्यामपिंशन् । रात्र्यां तमो अदधुर्ज्योतिरहन्बृहस्पतिर्भिनदद्रिं विदद्गाः
जसा काळा घोडा पांढऱ्या पट्ट्यांनी सजवतो, तसे पितरांनी आकाश ताऱ्यांनी सजवलं; रात्री अंधार ठेवला आणि दिवसा प्रकाश, बृहस्पतीने दगड फोडून गायी उघड केल्या.
इदमकर्म नमो अभ्रियाय यः पूर्वीरन्वानोनवीति । बृहस्पतिः स हि गोभिः सो अश्वैः स वीरेभिः स नृभिर्नो वयो धात्
हे कृत्य त्या बलाढ्याला वंदन आहे, जो पूर्वजांचा मार्ग पुन्हा चालतो — बृहस्पती, तू आम्हाला गायी, घोडे, वीर, पुरुष यांच्यासह दीर्घायुष्य दे.
भद्रा अग्नेर्वध्र्यश्वस्य संदृशो वामी प्रणीतिः सुरणा उपेतयः । यदीं सुमित्रा विशो अग्र इन्धते घृतेनाहुतो जरते दविद्युतत्
अग्नी, वध्र्यश्व यांची कृपा मंगलमय आहे, ती सुख आणि कल्याण देणारी आहे; जेव्हा सुमित्र वंशज अग्नीला तूप घालून प्रज्वलित करतात, तेव्हा तो कधीही मंद न होणारा तेजाने झळकतो.
घृतमग्नेर्वध्र्यश्वस्य वर्धनं घृतमन्नं घृतम्वस्य मेदनम् । घृतेनाहुत उर्विया वि पप्रथे सूर्य इव रोचते सर्पिरासुतिः
तूप हे अग्नीचे वाढवणारे, त्याचे अन्न, त्याची शक्ती आणि आनंद आहे; तुपाने प्रज्वलित झाल्यावर तो सर्वत्र पसरतो, आणि त्याचा तुपाचा प्रवाह सूर्यासारखा चमकतो.
यत्ते मनुर्यदनीकं सुमित्रः समीधे अग्ने तदिदं नवीयः । स रेवच्छोच स गिरो जुषस्व स वाजं दर्षि स इह श्रवो धाः
माणू, अनिक, सुमित्र यांनी तुला जे अर्पण केलं, अग्नी, ते अर्पण आता नव्याने स्वीकार; संपत्तीने उजळ, आमच्या स्तुत्या स्वीकार, आम्हाला बळ आणि कीर्ती दे.
यं त्वा पूर्वमीळितो वध्र्यश्वः समीधे अग्ने स इदं जुषस्व । स न स्तिपा उत भवा तनूपा दात्रं रक्षस्व यदिदं ते अस्मे
पूर्वी वध्र्यश्व यांनी तुला जे अर्पण केलं, अग्नी, ते तू स्वीकार; आमचे रक्षण कर, आमच्या शरीराचे रक्षण कर, आणि तुझे देणं आमच्यात सुरक्षित ठेव.
भवा द्युम्नी वाध्र्यश्वोत गोपा मा त्वा तारीदभिमातिर्जनानाम् । शूर इव धृष्णुश्च्यवनः सुमित्रः प्र नु वोचं वाध्र्यश्वस्य नाम
वध्र्यश्व, तू तेजस्वी आणि रक्षक हो, लोकांचा द्वेष तुला स्पर्शू नये; शूरासारखा, नेहमी पुढे जाणारा सुमित्र, मी आता वध्र्यश्व यांचे नाव उच्चारतो.
समज्र्या पर्वत्या वसूनि दासा वृत्राण्यार्या जिगेथ । शूर इव धृष्णुश्च्यवनो जनानां त्वमग्ने पृतनायूँरभि ष्याः
तू महान पर्वतासोबत सर्व संपत्ती जिंकलीस, दास आणि आर्य शत्रूंना हरवलंस; शूरासारखा, नेहमी पुढे जाणारा, अग्नी, तूच लढाईत पुढे असतोस.
दीर्घतन्तुर्बृहदुक्षायमग्निः सहस्रस्तरीः शतनीथ ऋभ्वा । द्युमान्द्युमत्सु नृभिर्मृज्यमानः सुमित्रेषु दीदयो देवयत्सु
अग्नी दीर्घ ज्वाळांचा, विपुल संपत्तीचा, हजार मार्ग दाखवणारा, शंभर मार्गदर्शक असलेला, कुशल आहे; तेजस्वींमध्ये तेजस्वी, पुरुषांनी शुद्ध केलेला, तो सुमित्रांमध्ये आणि देवपूजकांमध्ये उजळतो.
त्वे धेनुः सुदुघा जातवेदोऽसश्चतेव समना सबर्धुक् । त्वं नृभिर्दक्षिणावद्भिरग्ने सुमित्रेभिरिध्यसे देवयद्भिः
जातेवेद, तुझ्यात गायी गोड दूध देतात, जणू एकत्र येऊन वासराच्या हंबर्याने; तू दानशूर पुरुषांनी, सुमित्रांनी आणि देवपूजकांनी प्रज्वलित होतोस.
देवाश्चित्ते अमृता जातवेदो महिमानं वाध्र्यश्व प्र वोचन् । यत्सम्पृच्छं मानुषीर्विश आयन्त्वं नृभिरजयस्त्वावृधेभिः
अमर देवांनी, हे जातवेद, तुझं मोठेपण वध्र्यश्वाला सांगितलं. तू विचारल्यावर, माणसांची वंशं तुझ्याकडे येतात, कारण तुझ्या बळावर, तुझ्या सोबत असलेल्या बलवान माणसांनी तू विजय मिळवलास.