कथा देवानां कतमस्य यामनि सुमन्तु नाम शृण्वतां मनामहे । को मृळाति कतमो नो मयस्करत्कतम ऊती अभ्या ववर्तति
देवतांपैकी कोणत्या सभेत आपण ऐकणाऱ्या देवाचे नाव आदराने घेऊ? कोण दया करील, कोण आम्हाला सुख देईल, आणि कोणाची मदत आम्हाला मिळेल?
क्रतूयन्ति क्रतवो हृत्सु धीतयो वेनन्ति वेनाः पतयन्त्या दिशः । न मर्डिता विद्यते अन्य एभ्यो देवेषु मे अधि कामा अयंसत
मनातील संकल्प, विचार, इच्छा आणि आकांक्षा सर्वत्र धावतात; देवांमध्ये दुसरा कोणीही माझ्या इच्छांसाठी योग्य नाही — माझ्या सर्व इच्छा त्यांच्याकडे वळल्या आहेत.
नरा वा शंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे गिरा । सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि त्रितं वातमुषसमक्तुमश्विना
मी पुरुषांची, पूषणाची, अग्निची — जो देवांनी प्रज्वलित केला आहे — स्तुती करतो; सूर्य, उषा, चंद्र, स्वर्गातील यम, त्रित, वायू, उष:काल, रात्र आणि अश्विन यांचीही मी स्तुती करतो.
कथा कविस्तुवीरवान्कया गिरा बृहस्पतिर्वावृधते सुवृक्तिभिः । अज एकपात्सुहवेभिरृक्वभिरहिः शृणोतु बुध्न्यो हवीमनि
बृहस्पती हा ज्ञानी, पराक्रमी कसा झाला, कोणत्या स्तोत्राने, कोणत्या स्तुतिने, कोणत्या उत्तम ऋचांनी? अजा एकपाद, सहज आवाहन करता येणारा, आणि पाताळातील सर्प आमच्या हव्याला ऐकू दे.
दक्षस्य वादिते जन्मनि व्रते राजाना मित्रावरुणा विवाससि । अतूर्तपन्थाः पुरुरथो अर्यमा सप्तहोता विषुरूपेषु जन्मसु
दक्षाच्या आज्ञेने, जन्मावेळी, व्रताच्या वेळी, मित्र आणि वरुण राजे म्हणून आवाहिले जातात; अनेक रथ असलेला, अडथळा नसलेला आर्यमन, आणि सात यज्ञकर्म करणारे विविध रूपातील जन्मात असतात.
ते नो अर्वन्तो हवनश्रुतो हवं विश्वे शृण्वन्तु वाजिनो मितद्रवः । सहस्रसा मेधसाताविव त्मना महो ये धनं समिथेषु जभ्रिरे
ते वेगवान, आवाहन ऐकणारे, सर्व सामर्थ्यवान, मित्रत्वाचे आणि उदार असणारे आमच्या हाकेला प्रतिसाद देऊ देत; जसे स्वतःच्या बळावर हजारो बक्षिसे जिंकणारे, मोठे धन सभेत मिळवणारे.
प्र वो वायुं रथयुजं पुरंधिं स्तोमैः कृणुध्वं सख्याय पूषणम् । ते हि देवस्य सवितुः सवीमनि क्रतुं सचन्ते सचितः सचेतसः
स्तुतीने, रथाला जोडलेला वायू आणि सर्व काही पुरवणारा पूषण यांना आपले मित्र करा; कारण तेच, दिव्य सवितृच्या सामर्थ्यात, विचारशील आणि एकचित्त असणाऱ्यांसोबत आपली इच्छा जोडतात.
त्रिः सप्त सस्रा नद्यो महीरपो वनस्पतीन्पर्वताँ अग्निमूतये । कृशानुमस्तॄन्तिष्यं सधस्थ आ रुद्रं रुद्रेषु रुद्रियं हवामहे
तीन वेळा सात मोठ्या नद्या, विशाल पाणी, वृक्ष, पर्वत — हे सर्व आम्ही पूजेसाठी अग्नीला बोलावतो. सभेत आधार देणारा, मार्गदर्शक आणि कृश असा जो रुद्र आहे, त्या सर्व रुद्रांमध्ये आम्ही तोच रुद्र, रुद्रिय, याला आमंत्रित करतो.
सरस्वती सरयुः सिन्धुरूर्मिभिर्महो महीरवसा यन्तु वक्षणीः । देवीरापो मातरः सूदयित्न्वो घृतवत्पयो मधुमन्नो अर्चत
सरस्वती, सरयू आणि सिंधू या त्यांच्या लाटांसह, मोठ्या शक्तीने आणि समृद्धीसह आमच्या शेतात येवोत. देवी पाणी, आईसारख्या, पोषण करणाऱ्या, तुपासारखे गोड आणि मधुर दूध ओता — आणि तुमची स्तुती करा.
उत माता बृहद्दिवा शृणोतु नस्त्वष्टा देवेभिर्जनिभिः पिता वचः । ऋभुक्षा वाजो रथस्पतिर्भगो रण्वः शंसः शशमानस्य पातु नः
आमची मोठी आई, विशाल आकाश, आमचे ऐकू दे. त्वष्टा आणि देवांची संतती, तसेच वडील, आमचे बोलणे ऐकू दे. ऋभुक्षा, वाज, रथस्वामी, भाग आणि आनंददायक शंसा — हे सर्व आम्हा आनंद शोधणाऱ्यांचे रक्षण करो.
रण्वः संदृष्टौ पितुमाँ इव क्षयो भद्रा रुद्राणां मरुतामुपस्तुतिः । गोभिः ष्याम यशसो जनेष्वा सदा देवास इळया सचेमहि
आनंददायक सभा, जशी वडिलांचे घर असते, तशीच आमची वस्ती असो. रुद्र आणि मरुतांची शुभ स्तुती आमच्यासोबत असो. गायींमुळे आम्ही लोकांत प्रसिद्ध होवो आणि नेहमी देवांच्या कृपेने एकत्र राहो.
यां मे धियं मरुत इन्द्र देवा अददात वरुण मित्र यूयम् । तां पीपयत पयसेव धेनुं कुविद्गिरो अधि रथे वहाथ
माझ्या मनाला जी समज तुम्ही मरुत, इंद्र, देव, वरुण, मित्र यांनी दिली, ती समज जशी गायीला दूधाने भरतात तशी तुम्ही भरपूर करा. कदाचित तुम्ही आमच्या स्तुती तुमच्या रथावर घेऊन जाल.
कुविदङ्ग प्रति यथा चिदस्य नः सजात्यस्य मरुतो बुबोधथ । नाभा यत्र प्रथमं संनसामहे तत्र जामित्वमदितिर्दधातु नः
कदाचित, मरुतांनो, तुम्ही आम्हाला खरोखरच तुमचे आप्त म्हणून ओळखले आहे. जिथे नाभीच्या ठिकाणी आपण प्रथम एकत्र आलो, तिथे अदिती आमचा वंश स्थिर करो.
ते हि द्यावापृथिवी मातरा मही देवी देवाञ्जन्मना यज्ञिये इतः । उभे बिभृत उभयं भरीमभिः पुरू रेतांसि पितृभिश्च सिञ्चतः
हे दिवस आणि पृथ्वी, मोठ्या आई, देवी, देवांमध्ये पूजेच्या योग्य, तुम्ही दोघीही दोन्ही जग सांभाळता आणि सर्व काही वाहता. तुम्ही पितरांसह अनेक बीजांची वृष्टी करता.
वि षा होत्रा विश्वमश्नोति वार्यं बृहस्पतिररमतिः पनीयसी । ग्रावा यत्र मधुषुदुच्यते बृहदवीवशन्त मतिभिर्मनीषिणः
त्यांचा होतार सर्व इच्छित गोष्टी मिळवतो. बृहस्पती, दान देणारा, सर्वात उदार आहे. जिथे दगड मधुर ध्वनी करतो, तिथे ज्ञानी आणि प्रेरित लोक आपल्या विचारांनी मोठेपण शोधतात.
एवा कविस्तुवीरवाँ ऋतज्ञा द्रविणस्युर्द्रविणसश्चकानः । उक्थेभिरत्र मतिभिश्च विप्रोऽपीपयद्गयो दिव्यानि जन्म
असा हा कवी, पराक्रमी, सत्य जाणणारा, संपत्ती देणारा, स्तोत्रे आणि विचारांनी येथे, प्रेरित होऊन, दैवी जन्मांना जीवनाने परिपूर्ण करतो.
एवा प्लतेः सूनुरवीवृधद्वो विश्व आदित्या अदिते मनीषी । ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्यो गयेन
प्लतीचा पुत्र तुमच्यामुळे बळकट झाला, सर्व आदित्य, अदितीचे ज्ञानी. प्रभू, अमर शक्ती असलेले पुरुष, स्वर्गीय वंश जीवनासह स्थिर राहो.
अग्निरिन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा वायुः पूषा सरस्वती सजोषसः । आदित्या विष्णुर्मरुतः स्वर्बृहत्सोमो रुद्रो अदितिर्ब्रह्मणस्पतिः
अग्नी, इंद्र, वरुण, मित्र, अर्यमान, वायू, पूषा, सरस्वती — हे सर्व एकत्र; आदित्य, विष्णु, मरुत, स्वर्भानु, सोम, रुद्र, अदिती आणि ब्रह्मणस्पती.
इन्द्राग्नी वृत्रहत्येषु सत्पती मिथो हिन्वाना तन्वा समोकसा । अन्तरिक्षं मह्या पप्रुरोजसा सोमो घृतश्रीर्महिमानमीरयन्
इंद्र आणि अग्नी, वृत्रावर विजय मिळवणारे, खरे स्वामी, एकमेकांना प्रेरणा देणारे, एकरूप झाले आहेत. त्यांनी आपल्या सामर्थ्याने आकाश भरले. तुपाने तेजस्वी सोम यांनी त्यांची महती वाढवली.
तेषां हि मह्ना महतामनर्वणां स्तोमाँ इयर्म्यृतज्ञा ऋतावृधाम् । ये अप्सवमर्णवं चित्रराधसस्ते नो रासन्तां महये सुमित्र्याः
त्यांच्या मोठ्या तेजामुळे, निर्दोष असलेल्या त्यांना, मी स्तुती पाठवतो — सत्य जाणणारे आणि वाढवणारे. जे पाणी, समुद्र आणि सुंदर दानाचे मालक आहेत, त्यांनी आम्हाला चांगल्या मैत्रीची कृपा द्यावी.
स्वर्णरमन्तरिक्षाणि रोचना द्यावाभूमी पृथिवीं स्कम्भुरोजसा । पृक्षा इव महयन्तः सुरातयो देवा स्तवन्ते मनुषाय सूरयः
ते तेजस्वी देवांनी आकाश, प्रकाशमान लोक, आकाश आणि विस्तीर्ण पृथ्वी आपल्या सामर्थ्याने आधारली. प्रवाहांसारखे मोठेपण देणारे, दानशूर देव मानवांसाठी स्तोत्रांनी स्तुती करतात.
मित्राय शिक्ष वरुणाय दाशुषे या सम्राजा मनसा न प्रयुच्छतः । ययोर्धाम धर्मणा रोचते बृहद्ययोरुभे रोदसी नाधसी वृतौ
मित्राची सेवा कर, वरुणाचा सन्मान कर, दानशूर, हे दोन राजे कधीच मनाने चुकत नाहीत. ज्यांचे निवास धर्माने उजळते, ज्यांची महती दोन्ही आकाश आणि पृथ्वी व्यापते, ते दृढ सामर्थ्याने अढळ आहेत.
या गौर्वर्तनिं पर्येति निष्कृतं पयो दुहाना व्रतनीरवारतः । सा प्रब्रुवाणा वरुणाय दाशुषे देवेभ्यो दाशद्धविषा विवस्वते
गाय आपल्या मार्गाने फिरते, दूध देते, आपल्या व्रताला कधीही न सोडता. ती बोलून वरुणाला, दानशूराला आणि देवांना, हविर्द्वारे विवस्वताला अर्पण करते.
दिवक्षसो अग्निजिह्वा ऋतावृध ऋतस्य योनिं विमृशन्त आसते । द्यां स्कभित्व्यप आ चक्रुरोजसा यज्ञं जनित्वी तन्वी नि मामृजुः
स्वर्गवासी, अग्नीच्या जिभेसारखे, सत्य वाढवणारे, सत्याच्या गर्भाचा विचार करत बसतात. त्यांनी आपल्या सामर्थ्याने आकाश आधारले आणि यज्ञ केला, आपली रूपे सरळ केली.
परिक्षिता पितरा पूर्वजावरी ऋतस्य योना क्षयतः समोकसा । द्यावापृथिवी वरुणाय सव्रते घृतवत्पयो महिषाय पिन्वतः
हे दोन रक्षक, जुने आणि नवे वडील, सत्याच्या गर्भात एकत्र राहतात. दिवस आणि पृथ्वी, वरुणासाठी, धर्मात स्थिर राहून, महाबळ्याला तुपासारखे दूध ओततात.
पर्जन्यावाता वृषभा पुरीषिणेन्द्रवायू वरुणो मित्रो अर्यमा । देवाँ आदित्याँ अदितिं हवामहे ये पार्थिवासो दिव्यासो अप्सु ये
आपण पर्जन्य, वारा, पावसाचे बलाढ्य वृषभ, इंद्र, वायू, वरुण, मित्र, अर्यमान, हे सर्व देव, आदित्य, अदिती, तसेच पृथ्वीवर, आकाशात आणि पाण्यात वसणारे जे आहेत, त्यांना आम्ही बोलावतो.
त्वष्टारं वायुमृभवो य ओहते दैव्या होतारा उषसं स्वस्तये । बृहस्पतिं वृत्रखादं सुमेधसमिन्द्रियं सोमं धनसा उ ईमहे
त्वष्टा, वायू, ऋभु, जे कोण बोलावले जातात, दैवी होतार, आणि कल्याणासाठी उषा, तसेच बृहस्पती, वृत्राचा संहार करणारा, बुद्धिमान आणि सामर्थ्यवान, सोम आणि धन देणारे, यांना आम्ही आवाहन करतो.
ब्रह्म गामश्वं जनयन्त ओषधीर्वनस्पतीन्पृथिवीं पर्वताँ अपः । सूर्यं दिवि रोहयन्तः सुदानव आर्या व्रता विसृजन्तो अधि क्षमि
देवांनी प्रार्थना, गायी, घोडे, औषधी, वनस्पती, पृथ्वी, पर्वत आणि पाणी निर्माण केले; त्यांनी उदारतेने सूर्य आकाशात उगवला आणि श्रेष्ठ नियम पृथ्वीवर सोडले.
भुज्युमंहसः पिपृथो निरश्विना श्यावं पुत्रं वध्रिमत्या अजिन्वतम् । कमद्युवं विमदायोहथुर्युवं विष्णाप्वं विश्वकायाव सृजथः
अश्विनीद्वय, तुम्ही भुज्यूला संकटातून वाचवले, वध्रिमतीचा काळा पुत्र जन्माला घातला; तुम्ही, तरुण अश्विनीद्वय, कामद्यूच्या इच्छेत आनंद मानला आणि विश्वकायासाठी विष्णाप्वाला मुक्त केले.
पावीरवी तन्यतुरेकपादजो दिवो धर्ता सिन्धुरापः समुद्रियः । विश्वे देवासः शृणवन्वचांसि मे सरस्वती सह धीभिः पुरंध्या
पावीरवी, वज्रधारीचा एकपाय असलेला पुत्र, आकाशाचा आधार, नदी, समुद्रातून जन्मलेला; सर्व देव, सरस्वती, आणि बुद्धिमान, उदार पुरंधी, माझ्या शब्दांकडे लक्ष द्या.