यथा युगं वरत्रया नह्यन्ति धरुणाय कम् । एवा दाधार ते मनो जीवातवे न मृत्यवेऽथो अरिष्टतातये
जसे तीन पट्ट्यांनी जू बांधतात आधारासाठी, तसे मी तुझे मन जीवनासाठी बांधतो, मृत्यूसाठी नाही, तर अखंड आरोग्यासाठी.
यथेयं पृथिवी मही दाधारेमान्वनस्पतीन् । एवा दाधार ते मनो जीवातवे न मृत्यवेऽथो अरिष्टतातये
जशी ही मोठी पृथ्वी हे वृक्ष धरून ठेवते, तसे मी तुझे मन जीवनासाठी बांधतो, मृत्यूसाठी नाही, तर अखंड आरोग्यासाठी.
यमादहं वैवस्वतात्सुबन्धोर्मन आभरम् । जीवातवे न मृत्यवेऽथो अरिष्टतातये
यम, वैवस्वत आणि सुबंधू यांच्याकडून मी जे मन घेतले, ते मी जीवनासाठी परत देतो, मृत्यूसाठी नाही, तर अखंड आरोग्यासाठी.
न्यग्वातोऽव वाति न्यक्तपति सूर्यः । नीचीनमघ्न्या दुहे न्यग्भवतु ते रपः
वारा खाली वाहतो, सूर्य खाली मावळतो; गाय खाली दूध देते—तसेच तुझे आजार खाली जावोत.
अयं मे हस्तो भगवानयं मे भगवत्तरः । अयं मे विश्वभेषजोऽयं शिवाभिमर्शनः
हा माझा हात पवित्र आहे, हा माझा हात अधिक पवित्र आहे; हा माझा हात सर्व रोगांवर औषध आहे, हा स्पर्शासाठी मंगल आहे.
इदमित्था रौद्रं गूर्तवचा ब्रह्म क्रत्वा शच्यामन्तराजौ । क्राणा यदस्य पितरा मंहनेष्ठाः पर्षत्पक्थे अहन्ना सप्त होतॄन्
हीच ती रौद्र, गौरवशाली वाणी, दोन राजांमध्ये संकल्प आणि सामर्थ्याने भरलेली; जेव्हा त्याचे दयाळू आईवडील त्याचे रक्षण करतात, तेव्हा त्याने वेदीवर सात याजकांचा नाश केला.
स इद्दानाय दभ्याय वन्वञ्च्यवानः सूदैरमिमीत वेदिम् । तूर्वयाणो गूर्तवचस्तमः क्षोदो न रेत इतऊति सिञ्चत्
तो देण्यासाठी आणि जिंकण्यासाठी, सामर्थ्याने प्रयत्न करत, यज्ञांनी वेदी मोजतो; उत्सुकतेने, गौरवशाली वाणी उच्चारून, तो बीज प्रवाहित करतो जसे दगड रस ओततो.
मनो न येषु हवनेषु तिग्मं विपः शच्या वनुथो द्रवन्ता । आ यः शर्याभिस्तुविनृम्णो अस्याश्रीणीतादिशं गभस्तौ
ज्यांच्या यज्ञात मन तीक्ष्णतेने, कौशल्याने पुढे असते, जलद असते, आणि बाणांनी, बलवानाने, आपली दोन हात जणू दिशांना पसरवली आहेत.
कृष्णा यद्गोष्वरुणीषु सीदद्दिवो नपाताश्विना हुवे वाम् । वीतं मे यज्ञमा गतं मे अन्नं ववन्वांसा नेषमस्मृतध्रू
जेव्हा काळ्या गायींमध्ये बसले, तेव्हा मी तुम्हाला बोलावतो, अश्विन, दिव्य पुत्रांनो; माझ्या यज्ञाला या, माझ्या अन्नाला या, उत्सुक राहा, मला विसरू नका, हे नेत्यांनो.
प्रथिष्ट यस्य वीरकर्ममिष्णदनुष्ठितं नु नर्यो अपौहत् । पुनस्तदा वृहति यत्कनाया दुहितुरा अनुभृतमनर्वा
त्याचे वीरकृत्य ठाम आहे, उत्तम प्रकारे केलेले, जे पुरुषांनी कधीच टाकून दिले नाही; जे कन्येने उचलले होते, ते पुन्हा उंचावले गेले, वाहणाऱ्याचा आधार बनले.
मध्या यत्कर्त्वमभवदभीके कामं कृण्वाने पितरि युवत्याम् । मनानग्रेतो जहतुर्वियन्ता सानौ निषिक्तं सुकृतस्य योनौ
मधल्या गुप्त कृतीत, युवतीत वडिलांची इच्छा असताना; सुरुवातीला दोन मने वेगळी झाली, उत्तम बीज गर्भात ठेवले गेले.
पिता यत्स्वां दुहितरमधिष्कन्क्ष्मया रेतः संजग्मानो नि षिञ्चत् । स्वाध्योऽजनयन्ब्रह्म देवा वास्तोष्पतिं व्रतपां निरतक्षन्
वडिलांनी आपल्या कन्येवर इच्छा धरून बीज सोडले, तेव्हा देवांनी, स्वयंसिद्धांनी, पवित्र वाणी निर्माण केली, आणि घराचा स्वामी, व्रतपालक घडवला.
स ईं वृषा न फेनमस्यदाजौ स्मदा परैदप दभ्रचेताः । सरत्पदा न दक्षिणा परावृङ्न ता नु मे पृशन्यो जगृभ्रे
तो बैलासारखा, स्पर्धेत फेस टाकतो, इतर कमी समजणारे दूर निघून जातात; दक्षिणा वळते, पण चित्तेदाराने मला धरले आहे.
मक्षू न वह्निः प्रजाया उपब्दिरग्निं न नग्न उप सीददूधः । सनितेध्मं सनितोत वाजं स धर्ता जज्ञे सहसा यवीयुत्
जसा अग्नीचा ज्वाळा वेगाने पेटतो, तसा उपब्दी जन्मताच पुढे येतो; जसा नग्न माणूस अग्नीशेजारी बसतो, तसा तो जवळ येतो. तो इंधन शोधतो, बळ शोधतो, तो आधार देणारा नेहमीच नव्या शक्तीने जन्मतो.
मक्षू कनायाः सख्यं नवग्वा ऋतं वदन्त ऋतयुक्तिमग्मन् । द्विबर्हसो य उप गोपमागुरदक्षिणासो अच्युता दुदुक्षन्
नवग्वांनी, सत्य बोलत, कनायाच्या मैत्रीत लवकरच प्रवेश केला; ते सत्याशी जोडले गेले. दोन घरांचे जे होते, ते गवळ्याजवळ आले, उदार, अढळ, आणि दूध काढण्याची इच्छा त्यांनी धरली.
मक्षू कनायाः सख्यं नवीयो राधो न रेत ऋतमित्तुरण्यन् । शुचि यत्ते रेक्ण आयजन्त सबर्दुघायाः पय उस्रियायाः
कनायाच्या मैत्रीत नव्याने, पूर्वीपेक्षा ताज्या, जणू काही दानासारखे, सत्य ओघाने वाहते; शुद्ध मार्गाने ते तुझ्याजवळ आले, कारण नेहमी दूध देणाऱ्या उजळ गायीने आपले दूध दिले.
पश्वा यत्पश्चा वियुता बुधन्तेति ब्रवीति वक्तरी रराणः । वसोर्वसुत्वा कारवोऽनेहा विश्वं विवेष्टि द्रविणमुप क्षु
जेव्हा पशू मागून वेगळे ओळखले जातात, तेव्हा आनंदाने गाणारा गायक असे म्हणतो; वसुंची मुले, संपत्तीच्या शोधात, नेहमी जागरूक, सर्व धन ओळखतात आणि जवळ आणतात.
तदिन्न्वस्य परिषद्वानो अग्मन्पुरू सदन्तो नार्षदं बिभित्सन् । वि शुष्णस्य संग्रथितमनर्वा विदत्पुरुप्रजातस्य गुहा यत्
मग जे सभोवताली बसले होते, ते अनेक जण एकत्र आले, नाश न होणाऱ्या बक्षिसाची इच्छा धरून; त्यांनी अनेक जन्मलेल्या गुप्त रहस्य शोधले, शुष्णाचा गुप्त संबंध, जो तुटू शकत नाही.
भर्गो ह नामोत यस्य देवाः स्वर्ण ये त्रिषधस्थे निषेदुः । अग्निर्ह नामोत जातवेदाः श्रुधी नो होतरृतस्य होताध्रुक्
तो तेज आहे, ज्याचे नाव देवांकडे आहे, आणि सूर्यप्रकाश, जे त्रिस्थळी बसतात; अग्नी हे त्याचे नाव, जातवेद, ऐक आमचे, हे सत्यावर चालणाऱ्या यजमान, सत्याचा यजमान.
उत त्या मे रौद्रावर्चिमन्ता नासत्याविन्द्र गूर्तये यजध्यै । मनुष्वद्वृक्तबर्हिषे रराणा मन्दू हितप्रयसा विक्षु यज्यू
आणि ते दोघे, प्रखर तेजस्वी किरणांचे, हे अश्विन, हे इंद्र, स्तुतीसाठी, यज्ञात सामील व्हावेत; माणसांत आनंद मानणारे, चांगल्या आहुतींनी तृप्त होणारे, जमातींत यज्ञास पात्र असावेत.
अयं स्तुतो राजा वन्दि वेधा अपश्च विप्रस्तरति स्वसेतुः । स कक्षीवन्तं रेजयत्सो अग्निं नेमिं न चक्रमर्वतो रघुद्रु
हा स्तुत्य राजा, बुद्धिमान, गायक, पाण्यांवरून, आपल्या मर्यादेतून पार जातो; तो फांद्या हलवत अग्नीला जागवतो, जसा चाकाचा कडा, वेगवान, अस्थिर अग्नीला हलवतो.
स द्विबन्धुर्वैतरणो यष्टा सबर्धुं धेनुमस्वं दुहध्यै । सं यन्मित्रावरुणा वृञ्ज उक्थैर्ज्येष्ठेभिरर्यमणं वरूथैः
तो दोन काठांचा वैतरणा, यजमान, नेहमी दूध देणारी गाय आणि घोडा काढू इच्छितो; जेव्हा मित्र आणि वरुण स्तोत्रांनी एकत्र येतात, ज्येष्ठ रक्षकांसह अर्यमनही येतो.
तद्बन्धुः सूरिर्दिवि ते धियंधा नाभानेदिष्ठो रपति प्र वेनन् । सा नो नाभिः परमास्य वा घाहं तत्पश्चा कतिथश्चिदास
तो बंधू, ऋषी, तुझा विचार आकाशात ठेवतो, सर्वात जवळची नाभी, गायक जाहीर करतो; ती नाभी आमची असो, जवळ असो वा दूर—माझ्या नंतरही, कधी ना कधी, मी तिथे पोहोचू दे.
इयं मे नाभिरिह मे सधस्थमिमे मे देवा अयमस्मि सर्वः । द्विजा अह प्रथमजा ऋतस्येदं धेनुरदुहज्जायमाना
ही माझी नाभी, इथे माझे स्थान; हे माझे देव, मीच हे सर्व; द्विज, सत्याचा पहिला जन्म, ही गाय, नुकतीच वासराला जन्म देऊन, आपले दूध देते.
अधासु मन्द्रो अरतिर्विभावाव स्यति द्विवर्तनिर्वनेषाट् । ऊर्ध्वा यच्छ्रेणिर्न शिशुर्दन्मक्षू स्थिरं शेवृधं सूत माता
मग तो मृदू, अस्वस्थ, तेजस्वी होईल, दोनदा वळणारा, स्तुतीसाठी आतुर; जेव्हा सरळ रेषा, बालकासारखी, जन्मते, आई स्थिर, वाढणारे अपत्य पुढे आणते.
अधा गाव उपमातिं कनाया अनु श्वान्तस्य कस्य चित्परेयुः । श्रुधि त्वं सुद्रविणो नस्त्वं याळाश्वघ्नस्य वावृधे सूनृताभिः
मग गायी कनायाच्या मार्गदर्शनानुसार गेल्या, एखाद्या कुत्र्याच्या भुंकण्यामागे; ऐक आमचे, हे संपत्तीने समृद्ध, तू घोडा मारणाऱ्याच्या स्तुतिंमुळे वाढलेला, सत्य बोलण्याने वाढणारा.
अध त्वमिन्द्र विद्ध्यस्मान्महो राये नृपते वज्रबाहुः । रक्षा च नो मघोनः पाहि सूरीननेहसस्ते हरिवो अभिष्टौ
म्हणून, हे इंद्र, आमच्यासाठी प्रहार कर, बलाढ्य राजा, वज्रधारी, मोठ्या संपत्तीसाठी; आमचे रक्षण कर, हे उदार, आमचे वीर जपा; न चुकता, हे हरिव, तुझ्या कृपेत.
अध यद्राजाना गविष्टौ सरत्सरण्युः कारवे जरण्युः । विप्रः प्रेष्ठः स ह्येषां बभूव परा च वक्षदुत पर्षदेनान्
म्हणून जेव्हा राजे गायीसाठी स्पर्धा करतात, सरण्यु कवीसाठी धावतो, जरण्यु; प्रेरित, सर्वात प्रिय, त्यांचा झाला आहे, आणि तो पुढे जाईल किंवा त्यांच्या सोबत पार जाईल.
अधा न्वस्य जेन्यस्य पुष्टौ वृथा रेभन्त ईमहे तदू नु । सरण्युरस्य सूनुरश्वो विप्रश्चासि श्रवसश्च सातौ
मग या श्रेष्ठाच्या समृद्धीत, आपण मोठ्या आवाजात हाक मारतो, जरी व्यर्थ; सरण्यु त्याचा पुत्र आहे, घोडा, आणि तू ऋषी आहेस, आणि कीर्तीमध्ये प्रसिद्ध आहेस.
युवोर्यदि सख्यायास्मे शर्धाय स्तोमं जुजुषे नमस्वान् । विश्वत्र यस्मिन्ना गिरः समीचीः पूर्वीव गातुर्दाशत्सूनृतायै
तुमच्या मैत्रीसाठी, तुमच्या समूहासाठी, आपण आदराने स्तुती अर्पण केली, ज्याच्यात सर्व स्वर एकत्र येतात, जसे पूर्वी, दात्यासाठी, सत्य बोलण्याच्या जिंकण्यासाठी.