ऐच्छाम त्वा बहुधा जातवेदः प्रविष्टमग्ने अप्स्वोषधीषु । तं त्वा यमो अचिकेच्चित्रभानो दशान्तरुष्यादतिरोचमानम्
हे जातवेद, आम्ही तुला अनेक रूपांनी पाहिले, अग्नी, तू पाण्यात आणि वनस्पतींमध्ये प्रवेश करताना. यमाने, तेजस्वी प्रकाशमान असलेल्या तुला, दहा दिशांच्या पलीकडे ओळखले.
होत्रादहं वरुण बिभ्यदायं नेदेव मा युनजन्नत्र देवाः । तस्य मे तन्वो बहुधा निविष्टा एतमर्थं न चिकेताहमग्निः
वरुणाची भीती वाटून मी होतारूप सोडले; तिथे देवांनी मला एकत्र केले नाही. माझी रूपे अनेक ठिकाणी स्थिर आहेत, पण मी, अग्नी, या हेतूला समजू शकलो नाही.
एहि मनुर्देवयुर्यज्ञकामोऽरंकृत्या तमसि क्षेष्यग्ने । सुगान्पथः कृणुहि देवयानान्वह हव्यानि सुमनस्यमानः
हे मनु, यज्ञाची इच्छा असणाऱ्या देवमित्रा, योग्य मार्गाने अग्नीला अंधारातून बाहेर काढ. देवांच्या वाटा सोप्या कर, आणि प्रसन्न मनाने हव्य अर्पण कर.
अग्नेः पूर्वे भ्रातरो अर्थमेतं रथीवाध्वानमन्वावरीवुः । तस्माद्भिया वरुण दूरमायं गौरो न क्षेप्नोरविजे ज्यायाः
अग्नीच्या पूर्वीच्या भावांनी हा हेतू साध्य केला, जसा रथवान आपला मार्ग चालतो. म्हणून, वरुणा, भीतीने मी फार दूर आलो आहे, जसा पांढरा, जिंकता न झालेल्यांमध्ये सर्वात मंद असतो.
कुर्मस्त आयुरजरं यदग्ने यथा युक्तो जातवेदो न रिष्याः । अथा वहासि सुमनस्यमानो भागं देवेभ्यो हविषः सुजात
अग्ने, आम्ही तुझे आयुष्य कधीही न संपणारे केले आहे, जेणेकरून, सर्व जन्मांचा जाणणारा, तू जुंपलेला असताना कधीही नष्ट होऊ नये. मग, प्रसन्न होऊन, तू देवांसाठी चांगल्या प्रकारे तयार केलेला भाग वाहून नेतोस.
प्रयाजान्मे अनुयाजाँश्च केवलानूर्जस्वन्तं हविषो दत्त भागम् । घृतं चापां पुरुषं चौषधीनामग्नेश्च दीर्घमायुरस्तु देवाः
माझ्यासाठी प्रारंभिक आणि समाप्तीच्या दोन्ही हविर्भागांची, केवळ बलदायी असलेली, वाटणी कर. तूप, पाण्याचा सार, औषधींचा सार, आणि अग्ने, तुझे दीर्घायुष्य देवांनी द्यावे.
तव प्रयाजा अनुयाजाश्च केवल ऊर्जस्वन्तो हविषः सन्तु भागाः । तवाग्ने यज्ञोऽयमस्तु सर्वस्तुभ्यं नमन्तां प्रदिशश्चतस्रः
तुझे प्रारंभिक आणि समाप्तीचे हविर्भाग नेहमीच बलदायी असावेत. हा यज्ञ पूर्णपणे तुझाच असो, आणि चारही दिशा तुला वंदन करोत.
विश्वे देवाः शास्तन मा यथेह होता वृतो मनवै यन्निषद्य । प्र मे ब्रूत भागधेयं यथा वो येन पथा हव्यमा वो वहानि
सर्व देवांनो, मला येथे शिकवा, जसा निवडलेला होतार विधीसाठी बसतो. माझ्या योग्य वाटणीबद्दल सांगा, म्हणजे मी तुमच्या पसंतीच्या मार्गाने तुमचे हविर्भाग वाहून नेऊ शकेन.
अहं होता न्यसीदं यजीयान्विश्वे देवा मरुतो मा जुनन्ति । अहरहरश्विनाध्वर्यवं वां ब्रह्मा समिद्भवति साहुतिर्वाम्
मी होतार म्हणून यज्ञासाठी बसलो आहे; सर्व देव आणि मरुत मला साथ देतात. दररोज, अश्विनीद्वय, तुमचा पुरोहित अर्घ्य अर्पण करणारा होतो, आणि ती अर्पण तुम्हाला समर्पित केली जाते.
अयं यो होता किरु स यमस्य कमप्यूहे यत्समञ्जन्ति देवाः । अहरहर्जायते मासिमास्यथा देवा दधिरे हव्यवाहम्
हा होतार, जो कोणी असो, यमाकडे नेला जातो; देवांना जे आवडते ते तो मनाशी विचारतो. दररोज तो जन्म घेतो, महिन्यागणिक, कारण देवांनी हविर्भाग वाहणारा असा ठरवला आहे.
मां देवा दधिरे हव्यवाहमपम्लुक्तं बहु कृच्छ्रा चरन्तम् । अग्निर्विद्वान्यज्ञं नः कल्पयाति पञ्चयामं त्रिवृतं सप्ततन्तुम्
देवांनी मला हविर्भाग वाहणारा म्हणून नेमले आहे, जो थकत नाही, अनेक अडचणींमधून जातो. अग्नी, जाणणारा, आमचा यज्ञ पाच प्रकारे, तीन विभागात, सात तंतूंनी सजवतो.
आ वो यक्ष्यमृतत्वं सुवीरं यथा वो देवा वरिवः कराणि । आ बाह्वोर्वज्रमिन्द्रस्य धेयामथेमा विश्वाः पृतना जयाति
मी तुमच्यासाठी अमरत्व आणि वीरशक्ती मिळवू दे, जेणेकरून, देवांनो, मी तुमच्यासाठी विस्तृत मार्ग तयार करू शकेन. मी इंद्राचा वज्र तुमच्या बाहूंमध्ये ठेवू दे, आणि त्याने तुम्ही सर्व लढाया जिंका.
त्रीणि शता त्री सहस्राण्यग्निं त्रिंशच्च देवा नव चासपर्यन् । औक्षन्घृतैरस्तृणन्बर्हिरस्मा आदिद्धोतारं न्यसादयन्त
तीनशे आणि तीन हजार देव, आणि अजून एकोणचाळीस, यांनी अग्नीची पूजा केली; त्यांनी त्याला तुपाने अभिषेक केला, त्याच्यासाठी कुशांचे आसन घातले, आणि मग त्याला होतार म्हणून बसवले.
यमैच्छाम मनसा सोऽयमागाद्यज्ञस्य विद्वान्परुषश्चिकित्वान् । स नो यक्षद्देवताता यजीयान्नि हि षत्सदन्तरः पूर्वो अस्मत्
ज्याला आम्ही मनाने इच्छिले, तोच आला आहे, यज्ञ जाणणारा, विधीत कुशल. तोच, सर्वात पूज्य, आम्हाला दैवी कृपा मिळवून देो, कारण जो समोर आहे तो आपल्यापासून दूर नाही.
अराधि होता निषदा यजीयानभि प्रयांसि सुधितानि हि ख्यत् । यजामहै यज्ञियान्हन्त देवाँ ईळामहा ईड्याँ आज्येन
सर्वात पूज्य होतार येथे बसो; उत्तम प्रकारे तयार केलेली अर्पण ओळखू दे. आपण पूज्य देवांची पूजा करू या—या, देवांनो, आपणाला तुपाने स्तुती करू या.
साध्वीमकर्देववीतिं नो अद्य यज्ञस्य जिह्वामविदाम गुह्याम् । स आयुरागात्सुरभिर्वसानो भद्रामकर्देवहूतिं नो अद्य
आज तुम्ही आमची देवपूजा सफल केलीत, देवांनो; आम्ही यज्ञाची लपलेली जिव्हा शोधली. तो जीवन घेऊन, सुगंधित वस्त्र घालून आला; आज तुम्ही आमची देवहाक शुभ केलीत, देवांनो.
तदद्य वाचः प्रथमं मसीय येनासुराँ अभि देवा असाम । ऊर्जाद उत यज्ञियासः पञ्च जना मम होत्रं जुषध्वम्
आज मी तो पहिला शब्द बोलू दे, ज्याने देवांनी असुरांवर विजय मिळवला. बळाने पोसलेले, पूज्य, हे पाच जाती, माझे अर्पण स्वीकारा.
पञ्च जना मम होत्रं जुषन्तां गोजाता उत ये यज्ञियासः । पृथिवी नः पार्थिवात्पात्वंहसोऽन्तरिक्षं दिव्यात्पात्वस्मान्
ही पाच जाती माझे अर्पण स्वीकारो, गायीपासून जन्मलेले आणि पूज्य असलेले. पृथ्वी आम्हाला भौतिक संकटांपासून वाचवो, आणि आकाश व स्वर्ग आम्हाला वरील संकटांपासून सुरक्षित ठेवो.
तन्तुं तन्वन्रजसो भानुमन्विहि ज्योतिष्मतः पथो रक्ष धिया कृतान् । अनुल्बणं वयत जोगुवामपो मनुर्भव जनया दैव्यं जनम्
आकाशाच्या तेजाचा माग घेत तंतू विणा; बुद्धीने घडवलेल्या तेजस्वी वाटा जपा. तुटू न देता विणा, पाण्यांनो, आम्हाला सांभाळा; मनूसारखे बना, दैवी वंश वाढवा.
अक्षानहो नह्यतनोत सोम्या इष्कृणुध्वं रशना ओत पिंशत । अष्टावन्धुरं वहताभितो रथं येन देवासो अनयन्नभि प्रियम्
जुंपण काढा, सोमयुक्तांनो, पट्ट्या सैल करा, लगाम सोडा आणि सरळ करा. आठ चाकांचा रथ सर्वत्र वाहा, ज्याने देवांनी आपला प्रिय जवळ आणला.
अश्मन्वती रीयते सं रभध्वमुत्तिष्ठत प्र तरता सखायः । अत्रा जहाम ये असन्नशेवाः शिवान्वयमुत्तरेमाभि वाजान्
दगडी रथ पुढे सरकतो—सर्वजण एकत्र या, उठा, ओलांडून जा, मित्रांनो. येथे जे उपयोगी नव्हते त्यांना मागे सोडा, आणि शुभांबरोबर आपण मोठ्या यशाकडे जाऊ या.
त्वष्टा माया वेदपसामपस्तमो बिभ्रत्पात्रा देवपानानि शंतमा । शिशीते नूनं परशुं स्वायसं येन वृश्चादेतशो ब्रह्मणस्पतिः
त्वष्टा, सर्व कलांचा आणि गूढ ज्ञानाचा जाणकार, देवांसाठी पवित्र पेय घेऊन जाणारी पात्रे सांभाळतो. तो लोखंडी कुऱ्हाड धारदार करतो, ज्याने ब्रह्मणस्पती अडथळे दूर करतो.
सतो नूनं कवयः सं शिशीत वाशीभिर्याभिरमृताय तक्षथ । विद्वांसः पदा गुह्यानि कर्तन येन देवासो अमृतत्वमानशुः
खरंच, ज्ञानी लोक त्याच कुऱ्हाडीने एकत्र येतात, ज्याने अमरत्व घडवले. गुप्त पावलांची ओळख असलेले, ते निर्माण करतात, ज्यामुळे देवांना अमरत्व मिळाले.
गर्भे योषामदधुर्वत्समासन्यपीच्येन मनसोत जिह्वया । स विश्वाहा सुमना योग्या अभि सिषासनिर्वनते कार इज्जितिम्
गायीच्या गर्भात वासरू ठेवले, सूक्ष्म मन आणि जिभेने. तो नेहमीच मंगल, सर्व योग्य गोष्टींकडे जातो, विजयासाठी प्रयत्न करणारा गायक.
तां सु ते कीर्तिं मघवन्महित्वा यत्त्वा भीते रोदसी अह्वयेताम् । प्रावो देवाँ आतिरो दासमोजः प्रजायै त्वस्यै यदशिक्ष इन्द्र
मघवान, तुझ्या त्या कीर्तीची महती, जेव्हा घाबरलेली पृथ्वी आणि आकाश तुला हाक मारतात— तू देवांना मार्ग दाखवला, दासांचा बळ ओलांडले, त्या संततीसाठी मदत केलीस, हे इंद्र.
यदचरस्तन्वा वावृधानो बलानीन्द्र प्रब्रुवाणो जनेषु । मायेत्सा ते यानि युद्धान्याहुर्नाद्य शत्रुं ननु पुरा विवित्से
जेव्हा तू शरीराने आणि बळाने वाढत होतास, हे इंद्र, लोकांमध्ये आपली शक्ती दर्शवत होतास— तुझी लढाई माया म्हणू नये; आजचा शत्रू पूर्वीसारखा नाही, तो अजमावण्यासारखा नाही.
क उ नु ते महिमनः समस्यास्मत्पूर्व ऋषयोऽन्तमापुः । यन्मातरं च पितरं च साकमजनयथास्तन्वः स्वायाः
तुझ्या महानतेची मर्यादा कोण गाठली? आमच्या पूर्वजांपैकी कोण, हे इंद्र? जेव्हा तू स्वतःच्या देहातून आई-वडील दोघे निर्माण केलेस.
चत्वारि ते असुर्याणि नामादाभ्यानि महिषस्य सन्ति । त्वमङ्ग तानि विश्वानि वित्से येभिः कर्माणि मघवञ्चकर्थ
तुझ्या अधिपत्याची चार नावे, हे बलाढ्य, महिषात सापडतात. तू ती सर्व जाणतोस, ज्यांनी हे कृत्य केलेस, हे मघवान.
त्वं विश्वा दधिषे केवलानि यान्याविर्या च गुहा वसूनि । काममिन्मे मघवन्मा वि तारीस्त्वमाज्ञाता त्वमिन्द्रासि दाता
तू सर्व गोष्टी सांभाळतोस, दिसणारे आणि लपलेले धन. माझी इच्छा मोडू नकोस, हे मघवान. तू जाणणारा, तू इंद्र, तूच दाता.
यो अदधाज्ज्योतिषि ज्योतिरन्तर्यो असृजन्मधुना सं मधूनि । अध प्रियं शूषमिन्द्राय मन्म ब्रह्मकृतो बृहदुक्थादवाचि
ज्याने प्रकाशात प्रकाश ठेवला, मधाने गोडवा निर्माण केला— मग मी इंद्रासाठी केलेली प्रिय स्तुती, पवित्र शब्दांनी रचलेली, मोठ्याने बोलली.