अहमिन्द्रो रोधो वक्षो अथर्वणस्त्रिताय गा अजनयमहेरधि । अहं दस्युभ्यः परि नृम्णमा ददे गोत्रा शिक्षन्दधीचे मातरिश्वने
मीच इंद्र आहे, मीच अडथळा, अथर्वणांचा बळ आहे; मी त्रितासाठी गायी निर्माण केल्या, बलाढ्यांवर विजय मिळवला. मी शत्रूंना नाही, तर सज्जनांना पराक्रम दिला; दधीचि आणि मातरिश्वान यांना कुळं दिलं.
मह्यं त्वष्टा वज्रमतक्षदायसं मयि देवासोऽवृजन्नपि क्रतुम् । ममानीकं सूर्यस्येव दुष्टरं मामार्यन्ति कृतेन कर्त्वेन च
माझ्यासाठी त्वष्ट्याने लोखंडाचा वज्र तयार केला; देवांनी आपली शक्ती माझ्यात ठेवली. माझं रूप सूर्याप्रमाणे जिंकता येणं कठीण आहे; माझ्या कृत्यांनी आणि कामगिरीने ते मला सन्मान देतात.
अहमेतं गव्ययमश्व्यं पशुं पुरीषिणं सायकेना हिरण्ययम् । पुरू सहस्रा नि शिशामि दाशुषे यन्मा सोमास उक्थिनो अमन्दिषुः
मी भक्ताला गायी, घोडे आणि सोन्याचं भरपूर, तेजस्वी धन देतो; सोमयज्ञ आणि स्तुतींनी मी प्रसन्न झालो की, मी भक्तासाठी हजारो संपत्ती एकत्र करतो.
अहमिन्द्रो न परा जिग्य इद्धनं न मृत्यवेऽव तस्थे कदा चन । सोममिन्मा सुन्वन्तो याचता वसु न मे पूरवः सख्ये रिषाथन
मी इंद्र कधीही पराभूत झालो नाही, ना मृत्यूसमोर कधी झुकलो. जे सोम पिळतात, त्यांनी माझ्याकडे धन मागावं; हे पुरू, माझ्याशी मैत्रीत तुम्ही कधीही कमी पडत नाही.
अहमेताञ्छाश्वसतो द्वाद्वेन्द्रं ये वज्रं युधयेऽकृण्वत । आह्वयमानाँ अव हन्मनाहनं दृळ्हा वदन्ननमस्युर्नमस्विनः
घोड्यांच्या इच्छेने जे युद्धासाठी वज्र तयार करतात, त्यांना मी हरवलं; आव्हान दिलं की, मी शत्रू, बलाढ्य, गर्विष्ठ आणि नम्र न होणाऱ्यांना पाडतो.
अभीदमेकमेको अस्मि निष्षाळभी द्वा किमु त्रयः करन्ति । खले न पर्षान्प्रति हन्मि भूरि किं मा निन्दन्ति शत्रवोऽनिन्द्राः
मी एक असूनही अनेकांशी सामना करतो; दोन-तीन जण काय करू शकतात? मी जणू ओल्या कापसासारखा अनेक शत्रूंना पाडतो; जे इंद्र नाहीत, ते मला का निंदा करतात?
अहं गुङ्गुभ्यो अतिथिग्वमिष्करमिषं न वृत्रतुरं विक्षु धारयम् । यत्पर्णयघ्न उत वा करञ्जहे प्राहं महे वृत्रहत्ये अशुश्रवि
मी गुंगू आणि अतिथिग्व यांना अन्न दिलं; मी वृत्राचा संहारक म्हणून लोकांना पोसतो. पार्णय किंवा करंजा यांच्याविरुद्ध असो, मोठ्या वृत्रवधात माझं नाव गाजलं.
प्र मे नमी साप्य इषे भुजे भूद्गवामेषे सख्या कृणुत द्विता । दिद्युं यदस्य समिथेषु मंहयमादिदेनं शंस्यमुक्थ्यं करम्
जो मला वाकून नमस्कार करतो, त्याला अन्न आणि बळ मिळो; तो गायी देणाऱ्याशी मैत्री करो. जेव्हा मी सभेत सन्मानित होतो, तेव्हा मी स्तुतीस पात्र असं कार्य करतो.
प्र नेमस्मिन्ददृशे सोमो अन्तर्गोपा नेममाविरस्था कृणोति । स तिग्मशृङ्गं वृषभं युयुत्सन्द्रुहस्तस्थौ बहुले बद्धो अन्तः
सोम इथे दिसत नाही, तो उघडपणे प्रकट होत नाही; तो यालाच प्रकट करतो. तो तीक्ष्ण शिंगांचा वृषभ, युद्धासाठी उत्सुक, आतून दोन्ही हातांनी बांधलेला उभा आहे.
आदित्यानां वसूनां रुद्रियाणां देवो देवानां न मिनामि धाम । ते मा भद्राय शवसे ततक्षुरपराजितमस्तृतमषाळ्हम्
मी आदित्य, वसु, रुद्र यांच्या नियमांचे उल्लंघन करत नाही—मी देवांमध्ये देव आहे; त्यांनी मला कल्याणासाठी, अपराजित, अजेय, अभेद्य बनवावं.
अहं दां गृणते पूर्व्यं वस्वहं ब्रह्म कृणवं मह्यं वर्धनम् । अहं भुवं यजमानस्य चोदितायज्वनः साक्षि विश्वस्मिन्भरे
मी गायकाला प्राचीन धन देतो; मी माझ्यासाठी वाढ करणारी प्रार्थना निर्माण करतो; मी यजमानाला प्रेरणा देतो, प्रत्येक स्पर्धेत साक्षीदार असतो.
मां धुरिन्द्रं नाम देवता दिवश्च ग्मश्चापां च जन्तवः । अहं हरी वृषणा विव्रता रघू अहं वज्रं शवसे धृष्ण्वा ददे
देवतांनी मला इंद्र असं नाव दिलं; आकाश, पृथ्वी आणि पाण्यातील सगळ्या जीवांनीही. मी दोन वेगवान, बलवान अश्वांना जोडलं; मी बलवानासाठी वज्र दिलं.
अहमत्कं कवये शिश्नथं हथैरहं कुत्समावमाभिरूतिभिः । अहं शुष्णस्य श्नथिता वधर्यमं न यो रर आर्यं नाम दस्यवे
मी अत्काला ऋषीसाठी माझ्या सामर्थ्याने नष्ट केलं; मी कुत्साला माझ्या शक्तीने मदत केली; मी शुष्णाचा संहारक आहे, वध्र्यश्वाला आवरलं, जो आर्य नाव दस्युला देत नव्हता.
अहं पितेव वेतसूँरभिष्टये तुग्रं कुत्साय स्मदिभं च रन्धयम् । अहं भुवं यजमानस्य राजनि प्र यद्भरे तुजये न प्रियाधृषे
वडिलाप्रमाणे मी वेतसूला त्याच्या इच्छेसाठी मदत केली; मी तुग्राला कुत्सा आणि स्मदिभासाठी नमवलं. मी यजमानाचा प्रेरक आहे, राजाही, जेव्हा मी प्रिय वस्तू न लपवणाऱ्याच्या बाजूने स्पर्धा जिंकतो.
अहं रन्धयं मृगयं श्रुतर्वणे यन्माजिहीत वयुना चनानुषक् । अहं वेशं नम्रमायवेऽकरमहं सव्याय पड्गृभिमरन्धयम्
मी मृगयाला श्रुतर्वनासाठी नमवलं, जेव्हा त्याने कौशल्याने माझी मदत मागितली; मी विनम्र वेषाला नमवलं; मी सव्यासाठी पड्गृभीलाही नमवलं.
अहं स यो नववास्त्वं बृहद्रथं सं वृत्रेव दासं वृत्रहारुजम् । यद्वर्धयन्तं प्रथयन्तमानुषग्दूरे पारे रजसो रोचनाकरम्
मीच तो आहे ज्याने नववास्त्व नावाच्या दासाला आणि बृहद्रथाला, वृत्रहा जसा वृत्राला जिंकतो तसा, पराजित केले. जो कोणी स्वतःला मोठं करून दाखवू पाहतो, लोकांत आपली कीर्ती पसरवू पाहतो, त्याला मी आकाशाच्या पलीकडे, तेजस्वी प्रकाशाच्या पार दूर फेकून दिलं.
अहं सूर्यस्य परि याम्याशुभिः प्रैतशेभिर्वहमान ओजसा । यन्मा सावो मनुष आह निर्णिज ऋधक्कृषे दासं कृत्व्यं हथैः
मी सूर्याभोवती वेगवान घोड्यांवर फिरतो, सामर्थ्याने पुढे नेणाऱ्यांच्या बळावर. जेव्हा मनुष्यांनी दाबलेल्या दगडाने मला हाक मारली, तेव्हा मी त्या दासाला खाली पाडतो, त्याला जिंकतो आणि नमवतो.
अहं सप्तहा नहुषो नहुष्टरः प्राश्रावयं शवसा तुर्वशं यदुम् । अहं न्यन्यं सहसा सहस्करं नव व्राधतो नवतिं च वक्षयम्
मी सातपट नहुष आहे, नहुषांमध्ये सर्वात बलवान. मी आपल्या सामर्थ्याने तुर्वश आणि यदु यांना माझी कीर्ती गात केली. दुसऱ्या एका बलाढ्याला मी सहज जिंकले आणि नव्वद नव्हे, तर एकूण नव्वद आणि नऊ गर्विष्ठांना मी हरवले.
अहं सप्त स्रवतो धारयं वृषा द्रवित्न्वः पृथिव्यां सीरा अधि । अहमर्णांसि वि तिरामि सुक्रतुर्युधा विदं मनवे गातुमिष्टये
मी वृषभासारखा पृथ्वीवर सात वाहणाऱ्या नद्यांना त्यांच्या मार्गावर थांबवले. मी कुशल बुद्धीने पाण्यांपलीकडे जातो आणि ज्ञानाने मनुच्या वंशासाठी योग्य मार्ग शोधतो.
अहं तदासु धारयं यदासु न देवश्चन त्वष्टाधारयद्रुशत् । स्पार्हं गवामूधस्सु वक्षणास्वा मधोर्मधु श्वात्र्यं सोममाशिरम्
त्या वेळी, ज्या वेळी देव तवष्टाही त्या प्रवाहांना थांबवू शकला नाही, मीच त्यांना धरून ठेवले. गायींच्या दुधात लपलेलं ते अमूल्य दूध, त्यांच्या स्तनांत असलेलं मधुर मध, आणि शुद्ध केलेला सोमरस मी मिळवून दिला.
एवा देवाँ इन्द्रो विव्ये नॄन्प्र च्यौत्नेन मघवा सत्यराधाः । विश्वेत्ता ते हरिवः शचीवोऽभि तुरासः स्वयशो गृणन्ति
अशा प्रकारे, हे देवांनो, सत्यप्रतापी, दानशूर इंद्र आपल्या पराक्रमाने माणसांत श्रेष्ठ ठरला. हे हरिव, सामर्थ्यवान असलेल्या सर्वजण आपल्या सामर्थ्याने तुझी कीर्ती गातात.
प्र वो महे मन्दमानायान्धसोऽर्चा विश्वानराय विश्वाभुवे । इन्द्रस्य यस्य सुमखं सहो महि श्रवो नृम्णं च रोदसी सपर्यतः
मदिरा घेऊन आनंद मानणाऱ्या, सर्व विश्व व्यापणाऱ्या, सर्वांचे आधार असलेल्या त्या महान इंद्रासाठी, पृथ्वी आणि आकाश ज्याच्या सामर्थ्याची आणि कीर्तीची पूजा करतात, त्याच्यासाठी तुम्ही स्तुती गा.
सो चिन्नु सख्या नर्य इन स्तुतश्चर्कृत्य इन्द्रो मावते नरे । विश्वासु धूर्षु वाजकृत्येषु सत्पते वृत्रे वाप्स्वभि शूर मन्दसे
तोच खरा मित्र, तोच खरा सहाय्यक इंद्र आहे, जो सत्कार्यांमध्ये, सर्व स्पर्धांमध्ये, आणि सर्व युद्धांत, हे वीर, तुझ्या सामर्थ्याने आनंदित होतो.
के ते नर इन्द्र ये त इषे ये ते सुम्नं सधन्यमियक्षान् । के ते वाजायासुर्याय हिन्विरे के अप्सु स्वासूर्वरासु पौंस्ये
हे इंद्र, कोणते ते पुरुष आहेत जे तुझ्या कृपेची इच्छा करतात, तुझ्या दयाळूपणासाठी, संपत्ती आणि सामर्थ्यासाठी तुझ्याकडे येतात? कोण तुझ्या सामर्थ्यासाठी, श्रेष्ठतेसाठी धडपडतात, आणि पाण्यात, उत्तम संपत्तीत, पुरुषार्थात तुला शोधतात?
भुवस्त्वमिन्द्र ब्रह्मणा महान्भुवो विश्वेषु सवनेषु यज्ञियः । भुवो नॄँश्च्यौत्नो विश्वस्मिन्भरे ज्येष्ठश्च मन्त्रो विश्वचर्षणे
हे इंद्र, तू प्रार्थनेमुळे महान आहेस; सर्व यज्ञांत तुझी पूजा केली जाते. सर्व सभांमध्ये तू श्रेष्ठ आहेस, आणि सर्व लोकांत तुझा सल्ला सर्वोच्च आहे.
अवा नु कं ज्यायान्यज्ञवनसो महीं त ओमात्रां कृष्टयो विदुः । असो नु कमजरो वर्धाश्च विश्वेदेता सवना तूतुमा कृषे
आता, मोठ्या यज्ञ करणाऱ्यांनी आमचे रक्षण करावे; सर्व लोक तुझ्या महानतेला ओळखतात. हा इंद्र, कधीही वृद्ध न होणारा, नेहमी वाढणारा, मी तुझ्यासाठी हे सर्व सोमरस अर्पण केले आहेत.
एता विश्वा सवना तूतुमा कृषे स्वयं सूनो सहसो यानि दधिषे । वराय ते पात्रं धर्मणे तना यज्ञो मन्त्रो ब्रह्मोद्यतं वचः
हे सामर्थ्याच्या पुत्रा, मी तुझ्यासाठी हे सर्व सोमरस अर्पण केले आहेत, जे तू स्वतः स्वीकारलेस. तुझ्या कृपेसाठी पात्र ठेवले आहे, विधी निश्चित केला आहे, स्तुती, प्रार्थना आणि उन्नत वचन अर्पण केले आहे.
ये ते विप्र ब्रह्मकृतः सुते सचा वसूनां च वसुनश्च दावने । प्र ते सुम्नस्य मनसा पथा भुवन्मदे सुतस्य सोम्यस्यान्धसः
हे ज्ञानी, जे ब्राह्मण तुझ्यासाठी स्तोत्रे रचतात, सोमरसाच्या दानासाठी, संपत्तीच्या इच्छेसाठी, ते सर्व तुझ्या कृपेच्या मार्गाने सोमरसाच्या आनंदाकडे जातात.
महत्तदुल्बं स्थविरं तदासीद्येनाविष्टितः प्रविवेशिथापः । विश्वा अपश्यद्बहुधा ते अग्ने जातवेदस्तन्वो देव एकः
ती महान, प्राचीन गर्भावस्था होती, ज्यामुळे तू पाण्यात प्रवेश केला. हे अग्ने, जातवेद, देवांमध्ये एकट्याने तू आपल्या देहाच्या अनेक रूपांना पाहिलेस.
को मा ददर्श कतमः स देवो यो मे तन्वो बहुधा पर्यपश्यत् । क्वाह मित्रावरुणा क्षियन्त्यग्नेर्विश्वाः समिधो देवयानीः
माझे हे अनेक रूप कोणी पाहिले? तो कोणता देव आहे ज्याने माझ्या देहाच्या अनेक रूपांना पाहिले? मित्र आणि वरुण कुठे आहेत? अग्नीच्या सर्व देवपूजेसाठी लावलेल्या ज्वाळा कुठे आहेत?