विद्मा ते अग्ने त्रेधा त्रयाणि विद्मा ते धाम विभृता पुरुत्रा । विद्मा ते नाम परमं गुहा यद्विद्मा तमुत्सं यत आजगन्थ
हे अग्नी, आम्ही तुला तिहेरी स्वरूपात ओळखतो; तुझे तीन निवासस्थान, सर्वत्र पसरलेली, आम्हाला माहित आहेत. तुझे श्रेष्ठ, गुप्त नाव आम्ही जाणतो; जिथून तू आला आहेस तो मूळ आम्हाला ठाऊक आहे.
समुद्रे त्वा नृमणा अप्स्वन्तर्नृचक्षा ईधे दिवो अग्न ऊधन् । तृतीये त्वा रजसि तस्थिवांसमपामुपस्थे महिषा अवर्धन्
समुद्रात, स्वयंभूंनी तुला प्रज्वलित केले; पाण्यात ऋषींनी; आकाशात, अग्नी, तूच स्तन आहेस. तिसऱ्या प्रदेशात तू उभा आहेस; पाण्याच्या कुशीत, सामर्थ्यवानांनी तुला वाढवले.
अक्रन्ददग्नि स्तनयन्निव द्यौः क्षामा रेरिहद्वीरुधः समञ्जन् । सद्यो जज्ञानो वि हीमिद्धो अख्यदा रोदसी भानुना भात्यन्तः
अग्नीने गरज दिली, जणू आकाशात वीज चमकली; पृथ्वी हलली, वनस्पतींना शोभा आली. अचानक जन्मलेला, प्रज्वलित होऊन तो चमकला; त्याच्या तेजाने दोनही जग आतून उजळतात.
श्रीणामुदारो धरुणो रयीणां मनीषाणां प्रार्पणः सोमगोपाः । वसुः सूनुः सहसो अप्सु राजा वि भात्यग्र उषसामिधानः
तो उदार आहे, संपत्तीचा आधार, इच्छांचा पूर्णकर्ता, सोमाचा रक्षक. बळाचा संपन्न पुत्र, पाण्यात राजा, तो उषेच्या प्रकाशाने सर्वात उजळतो.
विश्वस्य केतुर्भुवनस्य गर्भ आ रोदसी अपृणाज्जायमानः । वीळुं चिदद्रिमभिनत्परायञ्जना यदग्निमयजन्त पञ्च
तो सर्वांचा चिन्ह आहे, जगाचा गर्भ; जन्मून त्याने दोनही जग भरून टाकली. त्याने वाटेसाठी डोंगरही फोडला, जेव्हा पाच जमातींनी अग्नीची पूजा केली.
उशिक्पावको अरतिः सुमेधा मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि । इयर्ति धूममरुषं भरिभ्रदुच्छुक्रेण शोचिषा द्यामिनक्षन्
शुद्ध, बुद्धिमान, तेजस्वी अग्नी, मरणाऱ्यांत अमर, स्थिर आहे. तो धूर सोडतो, तांबूस आणि वाहणारा, उजळ ज्वाळेने आकाश उजळवतो.
दृशानो रुक्म उर्विया व्यद्यौद्दुर्मर्षमायुः श्रिये रुचानः । अग्निरमृतो अभवद्वयोभिर्यदेनं द्यौर्जनयत्सुरेताः
तेजाने झळाळणारा, सोन्यासारखा, तो सर्वत्र पसरतो; आवरता न येणारा, कीर्तीला उजळणारा. आकाशाने, बीजसमृद्ध, त्याला जन्म दिला तेव्हा अग्नी अमर झाला.
यस्ते अद्य कृणवद्भद्रशोचेऽपूपं देव घृतवन्तमग्ने । प्र तं नय प्रतरं वस्यो अच्छाभि सुम्नं देवभक्तं यविष्ठ
आज तू जो शुभ, तेजस्वी, तुपाने युक्त नैवेद्य देतोस, हे अग्नीदेवा, तो संपन्नाकडे पोहोचव, देवांना प्रिय असलेल्या कृपेपर्यंत घेऊन जा, हे सर्वात तरुण.
आ तं भज सौश्रवसेष्वग्न उक्थउक्थ आ भज शस्यमाने । प्रियः सूर्ये प्रियो अग्ना भवात्युज्जातेन भिनददुज्जनित्वैः
हे अग्नी, ती कीर्ती मिळवणाऱ्यांना वाट, स्तुतीने जे वाखाणले जाते ते वाट. सूर्याला प्रिय, अग्नीला प्रिय तो होतो, जन्म आणि सर्जनाच्या कृत्याने तो प्रकट होतो.
त्वामग्ने यजमाना अनु द्यून्विश्वा वसु दधिरे वार्याणि । त्वया सह द्रविणमिच्छमाना व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः
अग्ने, यज्ञ करणारे लोकांनी सर्व दिवसांतले धन आणि हवेहवेसे वस्तू तुझ्याकडे सोपविल्या आहेत. तुझ्यासोबत धनाची इच्छा करणारे उशिज लोकांनी गायींनी भरलेली वाडीतली बंदी उघडली.
अस्ताव्यग्निर्नरां सुशेवो वैश्वानर ऋषिभिः सोमगोपाः । अद्वेषे द्यावापृथिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम्
माणसांमध्ये कृपाळू असलेला, सर्वत्र व्यापलेला अग्नी, ऋषी आणि सोमाचे रक्षण करणारे, हे उभे राहो. द्वेष न ठेवता आपण आकाश आणि पृथ्वीला हाक मारूया. देवांनी आम्हाला संपत्ती आणि बलवान संतती द्यावी.
प्र होता जातो महान्नभोविन्नृषद्वा सीददपामुपस्थे । दधिर्यो धायि स ते वयांसि यन्ता वसूनि विधते तनूपाः
महान होतार जन्माला येऊन, आकाश जाणणारा, माणसांत पाण्याच्या कुशीत बसतो. जो स्थिर आहे, ज्याच्यावर सर्व काही ठेवले आहे, त्याच्याकडे तुझी शक्ती जाते, तोच शरीराचे रक्षण करणारा आणि धन वाटणारा आहे.
इमं विधन्तो अपां सधस्थे पशुं न नष्टं पदैरनु ग्मन् । गुहा चतन्तमुशिजो नमोभिरिच्छन्तो धीरा भृगवोऽविन्दन्
पाण्याच्या ठिकाणी त्याचा शोध घेत, ते हरवलेल्या जनावरांसारखे त्याच्या पावलांवर गेले. बुद्धिमान भृगु, त्याला शोधत, नम्रतेने, लपविलेला आणि भटकणारा असताना, त्याला सापडले.
इमं त्रितो भूर्यविन्ददिच्छन्वैभूवसो मूर्धन्यघ्न्यायाः । स शेवृधो जात आ हर्म्येषु नाभिर्युवा भवति रोचनस्य
त्रिताने शोधून हा भरपूर तेजस्वी, गायीच्या डोक्यावर असलेला, सापडला. तो जन्माला येऊन घराघरात समृद्धी आणतो, तेजस्वी जगाचा केंद्रबिंदू, तरुण आहे.
मन्द्रं होतारमुशिजो नमोभिः प्राञ्चं यज्ञं नेतारमध्वराणाम् । विशामकृण्वन्नरतिं पावकं हव्यवाहं दधतो मानुषेषु
उशिज लोकांनी आदराने आनंददायक होतार, यज्ञाचा मार्गदर्शक, विधींचा नेता पुढे केला. त्यांनी त्याला लोकांचा आनंद, शुद्ध, आणि माणसांत हव्याचा वहन करणारा बनवले.
प्र भूर्जयन्तं महां विपोधां मूरा अमूरं पुरां दर्माणम् । नयन्तो गर्भं वनां धियं धुर्हिरिश्मश्रुं नार्वाणं धनर्चम्
महान, तेजस्वी, बुद्धिमान, न गोंधळणारा, प्राचीन नगरांचा आधार असलेला, त्यांनी पुढे नेला. तो जंगलाचा गर्भ, विचार, शहाणा, पिंगट दाढी असलेला, स्तुती करणारा आहे.
नि पस्त्यासु त्रित स्तभूयन्परिवीतो योनौ सीददन्तः । अतः संगृभ्या विशां दमूना विधर्मणायन्त्रैरीयते नॄन्
त्रिता घरात स्थिर झाला, सभोवती वेढलेला, गर्भात, जागी बसला. तिथून घराचा स्वामी आपल्या नियमांनी, बंधनांनी, माणसांना मार्ग दाखवतो.
अस्याजरासो दमामरित्रा अर्चद्धूमासो अग्नयः पावकाः । श्वितीचयः श्वात्रासो भुरण्यवो वनर्षदो वायवो न सोमाः
त्याच्या न थकणाऱ्या, घर सांभाळणाऱ्या, तेजस्वी अग्नीच्या ज्वाळा प्रखरतेने जळतात. पांढऱ्या दातांच्या, गर्जणाऱ्या, घनघोर, जंगल जाळणाऱ्या, वाऱ्यासारख्या, सोमासारख्या आहेत.
प्र जिह्वया भरते वेपो अग्निः प्र वयुनानि चेतसा पृथिव्याः । तमायवः शुचयन्तं पावकं मन्द्रं होतारं दधिरे यजिष्ठम्
त्याच्या जिभेने अग्नी कंप पसरवतो, मनाने पृथ्वीचे मार्ग जाणतो. आयु लोकांनी त्याला शुद्ध, तेजस्वी, आनंददायक, यज्ञासाठी योग्य होतार म्हणून प्रतिष्ठित केले.
द्यावा यमग्निं पृथिवी जनिष्टामापस्त्वष्टा भृगवो यं सहोभिः । ईळेन्यं प्रथमं मातरिश्वा देवास्ततक्षुर्मनवे यजत्रम्
ज्याला आकाश आणि पृथ्वी, अग्नी, पाण्यांनी, त्वष्ट्याने, भृगुंनी त्यांच्या सामर्थ्याने जन्म दिला, मातरिश्वानने सर्वप्रथम स्तुत्य म्हणून, देवांनी मनूसाठी पूजनीय बनवले.
यं त्वा देवा दधिरे हव्यवाहं पुरुस्पृहो मानुषासो यजत्रम् । स यामन्नग्ने स्तुवते वयो धाः प्र देवयन्यशसः सं हि पूर्वीः
देवांनी ज्याला हव्याचा वहन करणारा, सर्वांना प्रिय, माणसांत पूजनीय केला, अग्ने, जो तुझी स्तुती करतो त्याच्याकडे जाताना, त्याला देवतेचे, कीर्तीचे आणि प्राचीन वरदान दे.
जगृभ्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपते वसूनाम् । विद्मा हि त्वा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः
इंद्रा, आम्ही तुझा उजवा हात, धनाची इच्छा ठेवून, पकडला आहे. तूच संपत्तीचा स्वामी, आम्हाला माहित आहे की तू गायींचा रक्षक आहेस. वीर, आम्हाला तेजस्वी आणि सामर्थ्यवान संपत्ती दे.
स्वायुधं स्ववसं सुनीथं चतुःसमुद्रं धरुणं रयीणाम् । चर्कृत्यं शंस्यं भूरिवारमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः
तुझ्या स्वतःच्या शस्त्राने, स्वतःच्या बळाने, उत्तम मार्गदर्शनाने, चार समुद्रांसारख्या संपत्तीच्या आधाराने, सर्वत्र प्रसिद्ध आणि अनेक प्रकारची, आम्हाला तेजस्वी आणि सामर्थ्यवान संपत्ती दे.
सुब्रह्माणं देववन्तं बृहन्तमुरुं गभीरं पृथुबुध्नमिन्द्र । श्रुतऋषिमुग्रमभिमातिषाहमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः
सुब्रह्मण, दिव्य, महान, विशाल, खोल, रुंद पाया असलेला इंद्रा, प्रसिद्ध ऋषी, बलवान, शत्रूंचा पराभव करणारा, आम्हाला तेजस्वी आणि सामर्थ्यवान संपत्ती दे.
सनद्वाजं विप्रवीरं तरुत्रं धनस्पृतं शूशुवांसं सुदक्षम् । दस्युहनं पूर्भिदमिन्द्र सत्यमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः
ध्वजांनी युक्त, वीर, अत्यंत सामर्थ्यवान, धन मिळवणारा, तेजस्वी, कुशल, शत्रूंचा संहार करणारा, किल्ले फोडणारा, खरा इंद्रा, आम्हाला तेजस्वी आणि सामर्थ्यवान संपत्ती दे.
अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनं वाजमिन्द्र । भद्रव्रातं विप्रवीरं स्वर्षामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः
घोड्यांनी, रथांनी, वीरांनी, हजारो, शेकडो सैनिकांनी, विजयी सैन्याने, प्रकाश मिळवणारा, वीर, आम्हाला तेजस्वी आणि सामर्थ्यवान संपत्ती दे.
प्र सप्तगुमृतधीतिं सुमेधां बृहस्पतिं मतिरच्छा जिगाति । य आङ्गिरसो नमसोपसद्योऽस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः
सात तोंडांचा, प्रेरित, बुद्धिमान बृहस्पती, प्रार्थना त्याच्याकडे जाते. तो आंगिरस, नम्रतेने जवळ जायला योग्य, आम्हाला तेजस्वी आणि सामर्थ्यवान संपत्ती दे.
वनीवानो मम दूतास इन्द्रं स्तोमाश्चरन्ति सुमतीरियानाः । हृदिस्पृशो मनसा वच्यमाना अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः
माझ्या स्तुती जणू गायकांसारख्या इंद्राकडे दूत म्हणून जातात, त्याची कृपा मिळवण्यासाठी. त्या मनापासून उच्चारल्या जातात, हृदयाला भिडतात. हे बलवान इंद्रा, आम्हाला सुंदर, विपुल असा धनसंपत्ती दे.
यत्त्वा यामि दद्धि तन्न इन्द्र बृहन्तं क्षयमसमं जनानाम् । अभि तद्द्यावापृथिवी गृणीतामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः
हे इंद्रा, मी तुझ्याकडून जे काही मागतोस, ते मोठं, सर्व लोकांत श्रेष्ठ असं घर दे. ते घर आकाश आणि पृथ्वी दोघेही गौरवो. हे बलवान इंद्रा, आम्हाला सुंदर, विपुल असा धनसंपत्ती दे.
अहं भुवं वसुनः पूर्व्यस्पतिरहं धनानि सं जयामि शश्वतः । मां हवन्ते पितरं न जन्तवोऽहं दाशुषे वि भजामि भोजनम्
मी प्राचीन काळापासून धनाचा स्वामी आहे; मी नेहमीच कायमस्वरूपी लोकांसाठी धन मिळवतो. लोक मला वडिलांसारखा हाक मारतात; मी भक्ताला अन्न वाटतो.