रपद्गन्धर्वीरप्या च योषणा नदस्य नादे परि पातु मे मनः । इष्टस्य मध्ये अदितिर्नि धातु नो भ्राता नो ज्येष्ठः प्रथमो वि वोचति
गंधर्व आणि पाण्यातील युवती, नदीच्या आवाजापासून माझं मन वाचवो. जिथे आपल्याला हवं आहे, तिथे अदितीने आपल्याला स्थिर करावं; आपला मोठा भाऊ, ज्येष्ठ, आपल्यासाठी बोलो.
सो चिन्नु भद्रा क्षुमती यशस्वत्युषा उवास मनवे स्वर्वती । यदीमुशन्तमुशतामनु क्रतुमग्निं होतारं विदथाय जीजनन्
तीच शुभ्र, गोधनाने आणि कीर्तीने भरलेली उषा, मनूसाठी तेजाने उजळली. जेव्हा तिने तेजस्वींच्या इच्छेनुसार, अग्नी या होताराला सभेसाठी जन्म दिला.
अध त्यं द्रप्सं विभ्वं विचक्षणं विराभरदिषितः श्येनो अध्वरे । यदी विशो वृणते दस्ममार्या अग्निं होतारमध धीरजायत
मग गरुडासारख्या वेगवान आणि दूरदृष्टी असलेल्या पक्ष्याने, तेजस्वी थेंब यज्ञासाठी आणला. जेव्हा सज्जन लोक अग्नी या होताराची निवड करतात, तेव्हा तो ज्ञानी यज्ञात जन्म घेतो.
सदासि रण्वो यवसेव पुष्यते होत्राभिरग्ने मनुषः स्वध्वरः । विप्रस्य वा यच्छशमान उक्थ्यं वाजं ससवाँ उपयासि भूरिभिः
अग्नी, तू नेहमीच आनंददायक आहेस, जशी भरभराटीची ज्वारीची शेतं, आणि माणसांच्या यज्ञांनी तुझं पूजन होतं. ज्ञानी जे स्तुती करतो, त्याला तू भरपूर बळ आणि अनेक दानं देतो.
उदीरय पितरा जार आ भगमियक्षति हर्यतो हृत्त इष्यति । विवक्ति वह्निः स्वपस्यते मखस्तविष्यते असुरो वेपते मती
हे पितरांनो, त्या प्रिय व्यक्तीला उचलून घ्या, त्याला त्याचा हिस्सा मिळू द्या; तो उत्सुक मनाने हृदयातील इच्छा शोधतो. अग्नी सर्व काही वेगळं करतो, ज्ञानी यज्ञ पाहतो; बलवानाची स्तुती होते, आणि आत्मा विचार करताना थरथरतो.
यस्ते अग्ने सुमतिं मर्तो अक्षत्सहसः सूनो अति स प्र शृण्वे । इषं दधानो वहमानो अश्वैरा स द्युमाँ अमवान्भूषति द्यून्
अग्नी, जेव्हा एखाद्या माणसाने तुझं चांगलं मन जिंकलं, बलाच्या पुत्रा, तेव्हा तो इतरांपेक्षा ऐकला जातो. तो घोड्यांनी ओढलेली वाहने घेऊन, अर्पण घेऊन येतो, तेजस्वी आणि सामर्थ्यवान होतो, दिवसांची शोभा वाढवतो.
यदग्न एषा समितिर्भवाति देवी देवेषु यजता यजत्र । रत्ना च यद्विभजासि स्वधावो भागं नो अत्र वसुमन्तं वीतात्
अग्नी, जेव्हा ही सभा देवांमध्ये पवित्र आणि पूजनास योग्य होते, आणि तू, स्वतःच्या सामर्थ्याने, संपत्ती वाटतोस, तेव्हा आम्हाला इथे भरपूर संपत्तीचा हिस्सा मिळू दे.
श्रुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथममृतस्य द्रवित्नुम् । आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामप भूरिह स्याः
अग्नी, आपल्या निवासस्थानी आणि सभेत आमचं ऐक. अमरत्वाच्या वेगवान रथाला जुंप. देवांची दोन संतती असलेल्या या दोन जगांना आमच्याकडे घेऊन ये, आणि आम्ही इथे देवांपासून दूर जाऊ नये.
द्यावा ह क्षामा प्रथमे ऋतेनाभिश्रावे भवतः सत्यवाचा । देवो यन्मर्तान्यजथाय कृण्वन्सीदद्धोता प्रत्यङ्स्वमसुं यन्
आकाश आणि पृथ्वी यांनी प्रारंभापासून सत्याने कीर्ती मिळवली, आणि सत्य बोलली. जेव्हा देवाने माणसांना पूजेसाठी निर्माण केलं, तेव्हा तो पुजारी म्हणून बसला आणि त्याने आपला जीव अंतर्मुख केला.
देवो देवान्परिभूरृतेन वहा नो हव्यं प्रथमश्चिकित्वान् । धूमकेतुः समिधा भाऋजीको मन्द्रो होता नित्यो वाचा यजीयान्
जो देव सत्याने इतर देवांपेक्षा श्रेष्ठ आहे, तो पहिला आणि ज्ञानी, तो आमचं हवन घेऊन जावो. धुराचा ध्वज असलेला, ज्वलंत, मधुर, तो शाश्वत पुजारी, वाणीने सर्वश्रेष्ठ आहे.
स्वावृग्देवस्यामृतं यदी गोरतो जातासो धारयन्त उर्वी । विश्वे देवा अनु तत्ते यजुर्गुर्दुहे यदेनी दिव्यं घृतं वाः
देवाचा अमर, स्वतःच चालणारा, जेव्हा सत्यातून जन्मलेल्या गायी विस्तीर्ण पृथ्वीला धारण करतात. सर्व देव तुझ्या यज्ञामागे चालतात; जेव्हा तू, वृषभा, बोलावतोस, तेव्हा ते स्वर्गातील तूप काढतात.
अर्चामि वां वर्धायापो घृतस्नू द्यावाभूमी शृणुतं रोदसी मे । अहा यद्द्यावोऽसुनीतिमयन्मध्वा नो अत्र पितरा शिशीताम्
मी तुम्हा दोघांचं, तुपाने पावन झालेल्या पाण्यांचं, आकाश आणि पृथ्वीचं, वाढ व्हावी म्हणून स्तवन करतो; हे दोन जगांनो, माझं ऐका. हे आकाशांनो, जेव्हा तुम्ही जीवनाचा मार्ग केला, तेव्हा आमचे पितर इथे मधुरतेने तृप्त होऊ देत.
किं स्विन्नो राजा जगृहे कदस्याति व्रतं चकृमा को वि वेद । मित्रश्चिद्धि ष्मा जुहुराणो देवाञ्छ्लोको न यातामपि वाजो अस्ति
कुठला राजा आपल्याला पकडतो, तो कधी येईल? आपण कोणतं व्रत केलं, कोण खरंच जाणतो? मित्रसुद्धा देवांना अर्पण करताना, स्तोत्र पोहोचत नाही; कदाचित इथे सामर्थ्यच नाही.
दुर्मन्त्वत्रामृतस्य नाम सलक्ष्मा यद्विषुरूपा भवाति । यमस्य यो मनवते सुमन्त्वग्ने तमृष्व पाह्यप्रयुच्छन्
इथे अमरत्वाचं नाव समजायला कठीण आहे, ते अनेक चिन्हांनी ओळखता येतं, जेव्हा ते अनेक रूपं घेतं. जो यमाचा चांगला विचार करतो, अग्नी, तू त्या माणसाचं, वेगवान असलेल्या, संकटांपासून रक्षण कर.
यस्मिन्देवा विदथे मादयन्ते विवस्वतः सदने धारयन्ते । सूर्ये ज्योतिरदधुर्मास्यक्तून्परि द्योतनिं चरतो अजस्रा
ज्याच्यात देव सभेत आनंद मानतात, विवस्वानच्या घरात टिकून राहतात. सूर्याच्या ठिकाणी त्यांनी प्रकाश ठेवला, भाग वाटले, आणि ते सदैव चमकत फिरतात.
यस्मिन्देवा मन्मनि संचरन्त्यपीच्ये न वयमस्य विद्म । मित्रो नो अत्रादितिरनागान्सविता देवो वरुणाय वोचत्
ज्याच्यात देव मनाने फिरतात, पण आपण त्याचं नीच स्वरूप जाणत नाही. इथे मित्र, अर्यमन् आणि निष्पाप सविता या देवाने वरुणाला सांगितलं.
श्रुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथममृतस्य द्रवित्नुम् । आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामप भूरिह स्याः
अग्नी, आपल्या निवासात आणि सभेत आमचं ऐक. अमरत्वाच्या वेगवान रथाला जुंप. देवांची दोन संतती असलेल्या या दोन जगांना आमच्याकडे घेऊन ये, आणि आम्ही इथे देवांपासून दूर जाऊ नये.
युजे वां ब्रह्म पूर्व्यं नमोभिर्वि श्लोक एतु पथ्येव सूरेः । शृण्वन्तु विश्वे अमृतस्य पुत्रा आ ये धामानि दिव्यानि तस्थुः
मी तुमचं प्राचीन स्तोत्र नम्रतेने जोडतो; हे गीत सूर्याच्या मार्गासारखं पुढे जाऊ दे. अमरत्वाची सर्व मुलं, जे दिव्य निवासात आहेत, त्यांनी ऐकावं.
यमे इव यतमाने यदैतं प्र वां भरन्मानुषा देवयन्तः । आ सीदतं स्वमु लोकं विदाने स्वासस्थे भवतमिन्दवे नः
यमाने जसं प्रयत्न केलं आणि पुढे गेला, तसं पूजकांनी, देवांची इच्छा धरून, तुम्हाला आणलं. स्वतःचं स्थान ओळखून तिथे बसा; इंद्राकडे येणाऱ्यांसारखे निर्धास्त व्हा.
पञ्च पदानि रुपो अन्वरोहं चतुष्पदीमन्वेमि व्रतेन । अक्षरेण प्रति मिम एतामृतस्य नाभावधि सं पुनामि
मी त्या रूपाची पाच पावलं पाळतो, व्रताने चतु:पदी शोधतो. अक्षराने मी हे सर्व मोजतो, अमरत्वाच्या नाभीपर्यंत, आणि त्यांना शुद्ध करतो.
देवेभ्यः कमवृणीत मृत्युं प्रजायै कममृतं नावृणीत । बृहस्पतिं यज्ञमकृण्वत ऋषिं प्रियां यमस्तन्वं प्रारिरेचीत्
त्याने देवांमध्ये कोणासाठी मृत्यू निवडला, आणि कोणासाठी अमरत्व निवडलं नाही? त्यांनी बृहस्पतीला यज्ञाचा ऋषी केलं, यमाने आपल्या प्रिय रूपाची इच्छा धरली.
सप्त क्षरन्ति शिशवे मरुत्वते पित्रे पुत्रासो अप्यवीवतन्नृतम् । उभे इदस्योभयस्य राजत उभे यतेते उभयस्य पुष्यतः
सप्त नद्या मरुतांच्या पुत्रासाठी वाहतात; पुत्रांनी पित्याचं, सत्याचं रक्षण केलं. दोघेही दोन्ही बाजूंनी राज्य करतात; दोघेही दोन्ही बाजूंसाठी प्रयत्न करतात, आणि दोन्ही बाजूंनी वाढतात.
परेयिवांसं प्रवतो महीरनु बहुभ्यः पन्थामनुपस्पशानम् । वैवस्वतं संगमनं जनानां यमं राजानं हविषा दुवस्य
जो या जगातून निघून मोठ्या वाटेने, अनेकांनी चाललेल्या मार्गाने, सर्व लोक जिथे एकत्र येतात त्या वैवस्वताच्या स्थळी, यमराजाकडे गेला आहे, त्याला आपण श्रद्धेने अर्पण करून सन्मान द्यावा.
यमो नो गातुं प्रथमो विवेद नैषा गव्यूतिरपभर्तवा उ । यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुरेना जज्ञानाः पथ्या अनु स्वाः
यमाने आपल्यासाठी हा मार्ग प्रथम शोधला; ही जागा कुणीही हिरावून घेऊ शकत नाही; आपल्या पूर्वजांनी, धर्माने जन्मलेले, आपापल्या योग्य मार्गाने तिथे गेले आहेत.
मातली कव्यैर्यमो अङ्गिरोभिर्बृहस्पतिर्ऋक्वभिर्वावृधानः । याँश्च देवा वावृधुर्ये च देवान्स्वाहान्ये स्वधयान्ये मदन्ति
मातली ज्ञानी लोकांसोबत, यम अंगिरसांसोबत, बृहस्पती ऋषींसोबत बळकट झाले; जे देव समृद्ध झाले आणि जे स्वाहा व स्वधा अर्पणात आनंद मानतात, ते सर्व.
इमं यम प्रस्तरमा हि सीदाङ्गिरोभिः पितृभिः संविदानः । आ त्वा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्वेना राजन्हविषा मादयस्व
हे यम, या पवित्र आसनावर अंगिरस व पितरांसोबत बस; कवींच्या मंत्रांनी तुला इथे आणले जाईल; हे राजन, या अर्पणात आनंद मान.
अङ्गिरोभिरा गहि यज्ञियेभिर्यम वैरूपैरिह मादयस्व । विवस्वन्तं हुवे यः पिता तेऽस्मिन्यज्ञे बर्हिष्या निषद्य
हे यम, अंगिरस व यज्ञास पात्र असणाऱ्यांसोबत इथे ये; तेजस्वी लोकांसोबत इथे आनंद मान. तुझ्या वडिलांना, विवस्वताला, मी या यज्ञात कुशावर बसलेल्या अवस्थेत पुकारतो.
अङ्गिरसो नः पितरो नवग्वा अथर्वाणो भृगवः सोम्यासः । तेषां वयं सुमतौ यज्ञियानामपि भद्रे सौमनसे स्याम
अंगिरस, आपले पितर, नवग्व, अथर्वण, भृगु, आणि सोमयुक्त असणारे हे सर्व यज्ञास पात्र; त्यांच्या कृपेत आपण नेहमीच सुखी व सौख्याने नांदू.
प्रेहि प्रेहि पथिभिः पूर्व्येभिर्यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुः । उभा राजाना स्वधया मदन्ता यमं पश्यासि वरुणं च देवम्
ज्या मार्गाने आपले पूर्वज गेले, त्या प्राचीन वाटेने तू पुढे जा; तिथे यम आणि वरुण हे दोन्ही राजे, स्वधेला आनंद मानत, तुला दिसतील.
सं गच्छस्व पितृभिः सं यमेनेष्टापूर्तेन परमे व्योमन् । हित्वायावद्यं पुनरस्तमेहि सं गच्छस्व तन्वा सुवर्चाः
पितरांसोबत, यमासोबत, आपल्या यज्ञ व पुण्यकर्मांसह तू त्या श्रेष्ठ आकाशात पोहोच; सर्व दोष मागे टाकून पुन्हा आपल्या घरी परत ये; तेजस्वी देहाने एकत्र रहा.