उषौषो हि वसो अग्रमेषि त्वं यमयोरभवो विभावा । ऋताय सप्त दधिषे पदानि जनयन्मित्रं तन्वे स्वायै
हे वसुहो, तू खरेच पहाटे सगळ्यांत आधी प्रकटला; जुळ्यांमध्ये तूच प्रकाश झाला. सत्यासाठी तू सात पावले टाकलीस आणि स्वतःसाठी मित्र निर्माण केला.
भुवश्चक्षुर्मह ऋतस्य गोपा भुवो वरुणो यदृताय वेषि । भुवो अपां नपाज्जातवेदो भुवो दूतो यस्य हव्यं जुजोषः
तू सृष्टीचे डोळे आहेस, सत्याचा रक्षणकर्ता आहेस; सत्यासाठी तू वरुण होतोस. तू पाण्याचा पुत्र, जातवेद आहेस; तू यज्ञाचा संदेशवाहक आहेस, जो आहुतीत आनंद मानतो.
भुवो यज्ञस्य रजसश्च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसे शिवाभिः । दिवि मूर्धानं दधिषे स्वर्षां जिह्वामग्ने चकृषे हव्यवाहम्
तू यज्ञाचा आणि विश्वाचा मार्गदर्शक आहेस, जिथे शुभ सहाय्यकांसह एकत्र येतोस. आकाशात तू आपले डोके ठेवलेस, तेजस्वी; अग्ने, तू आपली जिव्हा आहुती वाहणारी केलीस.
अस्य त्रितः क्रतुना वव्रे अन्तरिच्छन्धीतिं पितुरेवैः परस्य । सचस्यमानः पित्रोरुपस्थे जामि ब्रुवाण आयुधानि वेति
त्रिताने आपल्या इच्छेने मधले स्थान निवडले, वडिलांचा आणि दूरच्या आश्रयाचा शोध घेतला. आई-वडिलांच्या कुशीत एकत्र येऊन, आपला नातेवाईक शस्त्रे उचलतो आणि बोलतो.
स पित्र्याण्यायुधानि विद्वानिन्द्रेषित आप्त्यो अभ्ययुध्यत् । त्रिशीर्षाणं सप्तरश्मिं जघन्वान्त्वाष्ट्रस्य चिन्निः ससृजे त्रितो गाः
पूर्वजांची शस्त्रे जाणून, इंद्राच्या प्रेरणेने आप्त्याचा वंशज लढला. त्याने तीन डोकी, सात किरण असणाऱ्याला हरवले; त्रिताने तवष्टृच्या गायी सोडवल्या.
भूरीदिन्द्र उदिनक्षन्तमोजोऽवाभिनत्सत्पतिर्मन्यमानम् । त्वाष्ट्रस्य चिद्विश्वरूपस्य गोनामाचक्राणस्त्रीणि शीर्षा परा वर्क्
इंद्राने अपार बळाने स्वतःला सर्वात बलवान समजणाऱ्याला हरवले; तो श्रेष्ठ स्वामी त्याला पाडतो. तवष्टृ या सर्वरूप असणाऱ्याच्या गायी पकडून, त्याची तीन डोकी कापली.
आपो हि ष्ठा मयोभुवस्ता न ऊर्जे दधातन । महे रणाय चक्षसे
पाण्यांनो, या, आनंद देणाऱ्या, आम्हाला पोषण द्या. मोठ्या संघर्षासाठी आम्हाला दृष्टी द्या.
यो वः शिवतमो रसस्तस्य भाजयतेह नः । उशतीरिव मातरः
तुमचा जो सर्वात शुभ रस आहे, तो आमच्यात वाटा, जशा मायाळू माया आपला प्रेम वाटतात.
तस्मा अरं गमाम वो यस्य क्षयाय जिन्वथ । आपो जनयथा च नः
म्हणून, ज्या ठिकाणी तुम्ही वास करता आणि प्रेरणा देता, तिथे आम्ही येऊ दे. पाण्यांनो, तुम्ही आम्हाला जन्म द्या.
शं नो देवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये । शं योरभि स्रवन्तु नः
देवी पाण्यांनी, भरपूर कल्याण असलेल्या, आमच्यासाठी पिण्यायोग्य व्हाव्यात; त्या आमच्यासाठी शुभता वाहू देत.
ईशाना वार्याणां क्षयन्तीश्चर्षणीनाम् । अपो याचामि भेषजम्
संपत्तीच्या मालकिणी, लोकांचे पालन करणाऱ्या पाण्यांनो, मी तुमच्याकडे औषध मागतो.
अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा । अग्निं च विश्वशम्भुवम्
पाण्यात सोमाने मला सांगितले, त्यात सर्व औषधे आहेत, आणि अग्नी, सर्व शुभ देणारा आहे.
आपः पृणीत भेषजं वरूथं तन्वे मम । ज्योक्च सूर्यं दृशे
पाण्यांनो, मला औषध, माझ्या शरीरासाठी संरक्षण द्या, आणि मी दीर्घकाळ सूर्य पाहू दे.
इदमापः प्र वहत यत्किं च दुरितं मयि । यद्वाहमभिदुद्रोह यद्वा शेप उतानृतम्
पाण्यांनो, माझ्यातील जे काही पाप आहे, मी केलेली चूक, शाप किंवा असत्य, ते सर्व वाहून न्या.
आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि । पयस्वानग्न आ गहि तं मा सं सृज वर्चसा
पाण्यांनो, आज मी तुमच्यात आलो आहे; आम्ही तुमच्या सारात मिसळलो आहोत. अग्ने, दूधाने परिपूर्ण, ये आणि मला तेज द्या, ते कधीही काढू नको.
ओ चित्सखायं सख्या ववृत्यां तिरः पुरू चिदर्णवं जगन्वान् । पितुर्नपातमा दधीत वेधा अधि क्षमि प्रतरं दीध्यानः
मित्रत्वासाठी मी मित्र निवडू दे, अगदी मोठा समुद्र ओलांडूनही. ज्ञानी देवाने पित्याचा नातू, तेजस्वी, पृथ्वीवर पूलासारखा ठेवावा.
न ते सखा सख्यं वष्ट्येतत्सलक्ष्मा यद्विषुरूपा भवाति । महस्पुत्रासो असुरस्य वीरा दिवो धर्तार उर्विया परि ख्यन्
ज्याचं रूप वेगळं होतं, अशा मैत्रीची कुणालाही इच्छा नसते. हे असुरांचे वीर, महात्म्याच्या पुत्रांनी, आकाश आणि पृथ्वी यांना आधार दिला आहे, आणि त्यांची कीर्ती सर्वत्र पसरली आहे.
उशन्ति घा ते अमृतास एतदेकस्य चित्त्यजसं मर्त्यस्य । नि ते मनो मनसि धाय्यस्मे जन्युः पतिस्तन्वमा विविश्याः
अमर लोकही तुझ्या या कृतीचं कौतुक करतात, अगदी एका मर्त्य मानवासाठीसुद्धा. तुझं मन आमच्याकडे वळू नये, आणि तू आमच्या देहात प्रवेश करू नकोस.
न यत्पुरा चकृमा कद्ध नूनमृता वदन्तो अनृतं रपेम । गन्धर्वो अप्स्वप्या च योषा सा नो नाभिः परमं जामि तन्नौ
पूर्वी आपण जे केलं, ते आता पुन्हा करू नये; अमरांनो, आपण खोटं बोलून पाप करू नये. गंधर्व पाण्यात आहे आणि ती युवतीही; तीच आपली मूळ नाळ आहे, आपली श्रेष्ठ नाती आहे.
गर्भे नु नौ जनिता दम्पती कर्देवस्त्वष्टा सविता विश्वरूपः । नकिरस्य प्र मिनन्ति व्रतानि वेद नावस्य पृथिवी उत द्यौः
आईच्या पोटातच आमच्या निर्मात्याने आम्हा दोघांना जोडपं केलं—कर्दम, त्वष्टा, आणि सर्व रूपांचा सविता. त्याच्या नियमांचं कोणीही उल्लंघन करू शकत नाही; पृथ्वी आणि आकाश दोन्ही त्याच्या ज्ञानाची ओळख ठेवतात.
को अस्य वेद प्रथमस्याह्नः क ईं ददर्श क इह प्र वोचत् । बृहन्मित्रस्य वरुणस्य धाम कदु ब्रव आहनो वीच्या नॄन्
त्याचा पहिला दिवस कोणाला ठाऊक आहे? कोणी पाहिलंय? इथे कोणी सांगू शकतं का? मित्र आणि वरुण यांच्या महान नियमाबद्दल मी लोकांना कसं सांगू?
यमस्य मा यम्यं काम आगन्समाने योनौ सहशेय्याय । जायेव पत्ये तन्वं रिरिच्यां वि चिद्वृहेव रथ्येव चक्रा
यमाच्या बहिणीला यमासाठी इच्छा उत्पन्न झाली, एकाच गर्भात एकत्र राहण्यासाठी. जशी पत्नी पतीसाठी आपलं शरीर उघडते, तशी ती आपलं शरीर वेगळं करायला तयार झाली, जसं रथाचं चाक धुरीपासून वेगळं होतं.
न तिष्ठन्ति न नि मिषन्त्येते देवानां स्पश इह ये चरन्ति । अन्येन मदाहनो याहि तूयं तेन वि वृह रथ्येव चक्रा
हे जे इथे आहेत, ते ना उभे राहतात ना बसतात; हे देवांचे गुप्तहेर इथे फिरतात. ज्याच्याशी तुला आनंद मिळतो त्याच्यासोबत जा; माझ्यापासून दूर हो, जसं रथाचं चाक धुरीपासून वेगळं होतं.
रात्रीभिरस्मा अहभिर्दशस्येत्सूर्यस्य चक्षुर्मुहुरुन्मिमीयात् । दिवा पृथिव्या मिथुना सबन्धू यमीर्यमस्य बिभृयादजामि
रात्र आणि दिवस त्याला कल्याण लाभू देत; सूर्याचं डोळं पुन्हा पुन्हा उगवू दे. दिवस आणि पृथ्वीवर, जुळ्या भावंडांनी—यमी आणि यमाने—आपलं नातं पवित्रपणे जपावं.
आ घा ता गच्छानुत्तरा युगानि यत्र जामयः कृणवन्नजामि । उप बर्बृहि वृषभाय बाहुमन्यमिच्छस्व सुभगे पतिं मत्
ती युगे आता संपली जिथे भावंडांनी असं केलं. बलवान पुरुषाच्या हाताला धर, आणि जशी तुझ्या मनात इच्छा आहे तसा पती शोध, भाग्यवती.
किं भ्रातासद्यदनाथं भवाति किमु स्वसा यन्निरृतिर्निगच्छात् । काममूता बह्वेतद्रपामि तन्वा मे तन्वं सं पिपृग्धि
भाऊ एकटा राहिला तर काय? बहीण संकटात सापडली तर काय? मी ही इच्छा पूर्ण करीन, जरी लोक निंदा करतील; माझं शरीर तुझ्या शरीराशी एक कर.
न वा उ ते तन्वा तन्वं सं पपृच्यां पापमाहुर्यः स्वसारं निगच्छात् । अन्येन मत्प्रमुदः कल्पयस्व न ते भ्राता सुभगे वष्ट्येतत्
असं शरीराशी शरीर एकत्र करू नये; जो बहीणीकडे जातो त्याला लोक पापी म्हणतात. ज्याच्याशी तुला आनंद मिळतो त्याच्याशी जा; तुझा भाऊ, भाग्यवती, अशी इच्छा करत नाही.
बतो बतासि यम नैव ते मनो हृदयं चाविदाम । अन्या किल त्वां कक्ष्येव युक्तं परि ष्वजाते लिबुजेव वृक्षम्
अरे यम, खरंच, तुझं मन किंवा हृदय आम्हाला समजत नाही. दुसरीच एखादी, जशी सहपत्नी असते, तिने तुला मिठी मारली आहे, जशी वेल झाडाला बिलगते.
अन्यमू षु त्वं यम्यन्य उ त्वां परि ष्वजाते लिबुजेव वृक्षम् । तस्य वा त्वं मन इच्छा स वा तवाधा कृणुष्व संविदं सुभद्राम्
यमी, दुसरी एखादी तुझ्या भोवती वेलीसारखी बिलगू दे. तुझं मन त्याच्याकडे वळू दे आणि त्याचं मन तुझ्याकडे; त्याच्याशी चांगलं समजूतदार नातं ठेव.
वृषा वृष्णे दुदुहे दोहसा दिवः पयांसि यह्वो अदितेरदाभ्यः । विश्वं स वेद वरुणो यथा धिया स यज्ञियो यजतु यज्ञियाँ ऋतून्
बळवान वृषभाने, दिव्य शक्तीने, आकाशातील अमृतधारा आपल्या प्रियासाठी काढल्या. अदितीचा अपराजित पुत्र, वरुण, सर्व काही आपल्या बुद्धीने जाणतो; म्हणून यज्ञासाठी योग्य काळात यज्ञ करावा.