जरतीभिरोषधीभिः पर्णेभिः शकुनानाम् । कार्मारो अश्मभिर्द्युभिर्हिरण्यवन्तमिच्छतीन्द्रायेन्दो परि स्रव
वृद्ध औषधींनी, पक्ष्यांच्या पानांनी, लोहार दगडांनी, आकाशातील सुवर्णयुक्त वस्तूंनी, इंद्रासाठी सोम पिळण्याची इच्छा करतो. सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
कारुरहं ततो भिषगुपलप्रक्षिणी नना । नानाधियो वसूयवोऽनु गा इव तस्थिमेन्द्रायेन्दो परि स्रव
मी कवी आहे, मग वैद्य, गोळा करणारा, विभागणारा आणि सांगणारा आहे. आमचे विचार वेगवेगळे, संपत्ती मिळवण्याची इच्छा असलेले, आम्ही गायींसारखे उभे आहोत. सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
अश्वो वोळ्हा सुखं रथं हसनामुपमन्त्रिणः । शेपो रोमण्वन्तौ भेदौ वारिन्मण्डूक इच्छतीन्द्रायेन्दो परि स्रव
घोडा सुखद रथ ओढतो, हसणारे आणि सोबती असतात. शेपटी, केसाळ, दोन फोडणारे, पाण्यातील बेडूक, हे सर्व इंद्रासाठी सोम पिळण्याची इच्छा करतात. सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
शर्यणावति सोममिन्द्रः पिबतु वृत्रहा । बलं दधान आत्मनि करिष्यन्वीर्यं महदिन्द्रायेन्दो परि स्रव
शर्यणावती या ठिकाणी, वृत्राचा संहार करणारा इंद्र सोम पिऊ दे. तो आपल्या अंगात बळ ठेवतो, मोठ्या शौर्याचा संकल्प करतो. सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
आ पवस्व दिशां पत आर्जीकात्सोम मीढ्वः । ऋतवाकेन सत्येन श्रद्धया तपसा सुत इन्द्रायेन्दो परि स्रव
पूर्व दिशेकडून, सोमदेवा, वाहत जा. सत्य वचन, श्रद्धा आणि तप याने पिळलेला, सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
पर्जन्यवृद्धं महिषं तं सूर्यस्य दुहिताभरत् । तं गन्धर्वाः प्रत्यगृभ्णन्तं सोमे रसमादधुरिन्द्रायेन्दो परि स्रव
पर्जन्याने वाढवलेला बलाढ्य सोम, सूर्याची कन्या आणते. गंधर्वांनी त्याचे स्वागत केले, त्यात रस ठेवला. सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
ऋतं वदन्नृतद्युम्न सत्यं वदन्सत्यकर्मन् । श्रद्धां वदन्सोम राजन्धात्रा सोम परिष्कृत इन्द्रायेन्दो परि स्रव
सत्य बोलणारा, सत्याची कीर्ती असलेला, खरी कृती करणारा, श्रद्धा सांगणारा, सोमराजा, सृष्टीकर्त्याने घडवलेला, सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
सत्यमुग्रस्य बृहतः सं स्रवन्ति संस्रवाः । सं यन्ति रसिनो रसाः पुनानो ब्रह्मणा हर इन्द्रायेन्दो परि स्रव
महान, कठोर सत्यवानाकडून सत्याचे प्रवाह वाहतात; रस एकत्र येतात. स्तोत्रांनी शुद्ध झालेला, पिवळसर सोम, इंद्रासाठी वाह.
यत्र ब्रह्मा पवमान छन्दस्यां वाचं वदन् । ग्राव्णा सोमे महीयते सोमेनानन्दं जनयन्निन्द्रायेन्दो परि स्रव
जिथे ब्राह्मण, पवित्र सोम, छंदबद्ध वाणी म्हणतो, दगडाने सोम मोठेपण मिळवतो, सोमामुळे आनंद निर्माण होतो. सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
यत्र ज्योतिरजस्रं यस्मिँल्लोके स्वर्हितम् । तस्मिन्मां धेहि पवमानामृते लोके अक्षित इन्द्रायेन्दो परि स्रव
जिथे प्रकाश कधीही न संपणारा आहे, ज्या जगात स्वर्ग स्थिर आहे, त्या अमर जगात, पवित्र सोम, मला ठेव. सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
यत्र राजा वैवस्वतो यत्रावरोधनं दिवः । यत्रामूर्यह्वतीरापस्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव
जिथे वैवस्वत राजा यम आहे, जिथे स्वर्गाचे आवरण आहे, जिथे नद्या वाहतात, तिथे मला अमर कर. सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
यत्रानुकामं चरणं त्रिनाके त्रिदिवे दिवः । लोका यत्र ज्योतिष्मन्तस्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव
जिथे मुक्तपणे वावरता येते, त्रैत्रिक स्वर्गात, जिथे प्रकाशमय लोक आहेत, तिथे मला अमर कर. सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
यत्र कामा निकामाश्च यत्र ब्रध्नस्य विष्टपम् । स्वधा च यत्र तृप्तिश्च तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव
जिथे इच्छा आणि पूर्ण झालेल्या इच्छा आहेत, जिथे तेजस्वीचे राज्य आहे, जिथे समाधान आणि तृप्ती आहे, तिथे मला अमर कर. सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
यत्रानन्दाश्च मोदाश्च मुदः प्रमुद आसते । कामस्य यत्राप्ताः कामास्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव
जिथे आनंद, सुख, हर्ष आणि मोठा आनंद आहे, जिथे सर्व इच्छा पूर्ण होतात, तिथे मला अमर कर. सोमदेवा, इंद्रासाठी वाह.
य इन्दोः पवमानस्यानु धामान्यक्रमीत् । तमाहुः सुप्रजा इति यस्ते सोमाविधन्मन इन्द्रायेन्दो परि स्रव
जो पवित्र होणाऱ्या इंद्राच्या मार्गावर चालतो, त्याला लोक उत्तम वंशाचा म्हणतात. हे सोम, तुझ्या शुद्ध बुद्धीने तू इंद्राभोवती वहात जा.
ऋषे मन्त्रकृतां स्तोमैः कश्यपोद्वर्धयन्गिरः । सोमं नमस्य राजानं यो जज्ञे वीरुधां पतिरिन्द्रायेन्दो परि स्रव
ऋषींच्या स्तोत्रांनी कश्यप अंगिरसाचा गौरव करतो; आपण त्या वनस्पतींच्या अधिपती असलेल्या, राजासमान सोमाचा नमस्कार करूया. हे सोम, इंद्राभोवती वहात जा.
सप्त दिशो नानासूर्याः सप्त होतार ऋत्विजः । देवा आदित्या ये सप्त तेभिः सोमाभि रक्ष न इन्द्रायेन्दो परि स्रव
सात दिशा, वेगवेगळ्या सूर्यांनी उजळलेल्या; सात यज्ञकर्ता पुरोहित; हे सोम, त्या सात आदित्यांसह आम्हांला रक्षण कर. इंद्राभोवती वहात जा.
यत्ते राजञ्छृतं हविस्तेन सोमाभि रक्ष नः । अरातीवा मा नस्तारीन्मो च नः किं चनाममदिन्द्रायेन्दो परि स्रव
हे राजा सोम, तुझ्या शुद्ध अर्पणाने आम्हांला रक्षण कर. कुठलाही शत्रू आमच्यावर जिंकू नये, कोणतीही हानी आमच्यावर येऊ नये. इंद्राभोवती वहात जा.
अग्रे बृहन्नुषसामूर्ध्वो अस्थान्निर्जगन्वान्तमसो ज्योतिषागात् । अग्निर्भानुना रुशता स्वङ्ग आ जातो विश्वा सद्मान्यप्राः
सुरुवातीला, तेजस्वी अग्नी उषांच्या मध्ये उभा राहिला; त्याने अंधार दूर करून प्रकाशाने प्रकट झाला. तेजाने झळकणारा अग्नी जन्मला आणि सर्व घरांमध्ये पोहोचला.
स जातो गर्भो असि रोदस्योरग्ने चारुर्विभृत ओषधीषु । चित्रः शिशुः परि तमांस्यक्तून्प्र मातृभ्यो अधि कनिक्रदद्गाः
जन्मल्यानंतर, अग्नी हे पृथ्वी आणि आकाशाचे गर्भ आहे, तो सुंदर आहे, वनस्पतींमध्ये वाढतो. तेजस्वी बाळासारखा, तो मातांवर वरदायीपणे गर्जतो आणि अंधार दूर करतो.
विष्णुरित्था परममस्य विद्वाञ्जातो बृहन्नभि पाति तृतीयम् । आसा यदस्य पयो अक्रत स्वं सचेतसो अभ्यर्चन्त्यत्र
या प्रकारे, विष्णू, सर्वश्रेष्ठ जाणणारा, जन्मला आणि बलवानपणे तिसऱ्या लोकाचे रक्षण करतो. जेव्हा ज्ञानी लोक त्याचे दूध तयार करतात, तेव्हा ते आपापल्या श्रद्धेने त्याची पूजा करतात.
अत उ त्वा पितुभृतो जनित्रीरन्नावृधं प्रति चरन्त्यन्नैः । ता ईं प्रत्येषि पुनरन्यरूपा असि त्वं विक्षु मानुषीषु होता
मातांनी अन्नाने वाढविलेला तू, अग्नी, अन्नाने वाढतोस आणि पुढे जातोस. पुन्हा वेगळ्या रूपात येतोस आणि मानवांत यज्ञकर्ता होतोस.
होतारं चित्ररथमध्वरस्य यज्ञस्ययज्ञस्य केतुं रुशन्तम् । प्रत्यर्धिं देवस्यदेवस्य मह्ना श्रिया त्वग्निमतिथिं जनानाम्
यज्ञाचा तेजस्वी रथ असलेला पुरोहित, यज्ञाचा चिन्ह, झळकणारा, देवाच्या महानतेने विरोध करणारा, हे अग्नी, तू लोकांचा पाहुणा आहेस.
स तु वस्त्राण्यध पेशनानि वसानो अग्निर्नाभा पृथिव्याः । अरुषो जातः पद इळायाः पुरोहितो राजन्यक्षीह देवान्
अग्नी वस्त्रे आणि अलंकार परिधान करतो, पृथ्वीचा नाभी आहे. तेजस्वी जन्मलेला, इलाच्या पायाशी, तो मुख्य पुरोहित, राजा आणि येथे देवांचा अधिपती आहे.
आ हि द्यावापृथिवी अग्न उभे सदा पुत्रो न मातरा ततन्थ । प्र याह्यच्छोशतो यविष्ठाथा वह सहस्येह देवान्
हे अग्नी, आकाश आणि पृथ्वी नेहमीच तुला पुत्राप्रमाणे वाढवतात. हे सर्वांत लहान, तेजस्वी, पुढे ये आणि तुझ्या सामर्थ्याने येथे देवांना घेऊन ये.
पिप्रीहि देवाँ उशतो यविष्ठ विद्वाँ ऋतूँरृतुपते यजेह । ये दैव्या ऋत्विजस्तेभिरग्ने त्वं होतॄणामस्यायजिष्ठः
हे देवांना तृप्त करणाऱ्या, सर्वांत लहान आणि तेजस्वी, ऋतू जाणणाऱ्या, ऋतुपती अग्नी, येथे यज्ञ कर. जे दैवी ऋत्विज आहेत, त्यांच्याबरोबर तू सर्वांत पूज्य आहेस.
वेषि होत्रमुत पोत्रं जनानां मन्धातासि द्रविणोदा ऋतावा । स्वाहा वयं कृणवामा हवींषि देवो देवान्यजत्वग्निरर्हन्
तू लोकांचा पुरोहित आणि शुद्ध करणारा, धन देणारा, सत्यप्रिय आहेस. 'स्वाहा' म्हणत आपण अर्पण करूया; देव अग्नीने देवांची पूजा करावी, कारण तो पूजेला योग्य आहे.
आ देवानामपि पन्थामगन्म यच्छक्नवाम तदनु प्रवोळ्हुम् । अग्निर्विद्वान्स यजात्सेदु होता सो अध्वरान्स ऋतून्कल्पयाति
आपण देवांच्या मार्गावर आलो आहोत; जे शक्य आहे ते करूया. अग्नी जाणणारा आहे, तो यज्ञ करील, तो पुरोहित होईल; तो यज्ञ आणि ऋतू ठरवतो.
यद्वो वयं प्रमिनाम व्रतानि विदुषां देवा अविदुष्टरासः । अग्निष्टद्विश्वमा पृणाति विद्वान्येभिर्देवाँ ऋतुभिः कल्पयाति
देवतांनो, जेव्हा आम्ही तुमचे व्रत मोडतो, ज्ञानींपेक्षा कमी जाणणारे असतो; अग्नी सर्व काही भरून काढतो आणि या ऋतूंनी देवांची पूजा करतो.
यत्पाकत्रा मनसा दीनदक्षा न यज्ञस्य मन्वते मर्त्यासः । अग्निष्टद्धोता क्रतुविद्विजानन्यजिष्ठो देवाँ ऋतुशो यजाति
जेव्हा दुर्बल मनाने आणि कौशल्य नसताना माणसे यज्ञाकडे दुर्लक्ष करतात, तेव्हा अग्नी, पुरोहित म्हणून, सामर्थ्य जाणणारा, सर्वांत पूज्य असतो आणि ऋतूनुसार देवांची पूजा करतो.