अयं पूषा रयिर्भगः सोमः पुनानो अर्षति । पतिर्विश्वस्य भूमनो व्यख्यद्रोदसी उभे
हा पूषा, धन आणि भाग्य देणारा, शुद्ध झालेला सोम, सर्व समृद्धीचा स्वामी, स्वर्ग आणि पृथ्वी दोन्ही उघडून दाखवतो.
समु प्रिया अनूषत गावो मदाय घृष्वयः । सोमासः कृण्वते पथः पवमानास इन्दवः
प्रिय गायी आनंदासाठी एकत्र धावून आल्या आहेत; वाहणारे, शुद्ध झालेले सोम त्यांच्या वाटा तयार करतात, हे प्रवाही थेंब पुढे जातात.
य ओजिष्ठस्तमा भर पवमान श्रवाय्यम् । यः पञ्च चर्षणीरभि रयिं येन वनामहै
हे शुद्ध करणाऱ्या सोम, तीच मोठी कीर्ती आम्हाला दे, जिच्यामुळे तू पाच लोकांपेक्षा श्रेष्ठ ठरतोस, आणि जिच्यामुळे आम्ही संपत्ती मिळवू शकू.
सोमाः पवन्त इन्दवोऽस्मभ्यं गातुवित्तमाः । मित्राः सुवाना अरेपसः स्वाध्यः स्वर्विदः
शुद्ध झालेले सोमाचे थेंब आमच्यासाठी वाहतात, मार्ग दाखवणारे; मैत्रीपूर्ण, उत्तम प्रकारे पिळलेले, कलंकरहित, स्वतःवर उभे राहणारे, तेज जाणणारे.
सुष्वाणासो व्यद्रिभिश्चिताना गोरधि त्वचि । इषमस्मभ्यमभितः समस्वरन्वसुविदः
दगडांनी उत्तम प्रकारे पिळले गेलेले हे सोम, गायीच्या कातडीवर उमटले आहेत; ते सर्व बाजूंनी आम्हाला पोषण आणि संपत्ती देणारे ठरावेत.
एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः । सूर्यासो न दर्शतासो जिगत्नवो ध्रुवा घृते
हे शुद्ध, बुद्धिमान सोम आपले डोके उंच धरतात; सूर्यांसारखे तेजस्वी, पाहण्यास सुंदर, स्थिर, तुपात प्रवाही.
प्र सुन्वानस्यान्धसो मर्तो न वृत तद्वचः । अप श्वानमराधसं हता मखं न भृगवः
जो सोम पिळतो त्याचे वचन माणसाने नाकारू नये; भृगूंनी जसा दुष्ट राक्षसाचा नाश केला, तसा हा नियमभंग करणारा कुत्रा दूर जावो.
आ जामिरत्के अव्यत भुजे न पुत्र ओण्योः । सरज्जारो न योषणां वरो न योनिमासदम्
पुत्राने जसा पहाटे आई-वडिलांच्या कुशीत आपली जागा वाढवली, तसा हा वेगाने स्त्रियांकडे, प्रियेला भेटायला, वरासारखा वधूच्या घरी जातो.
स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी । हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम्
हा पराक्रमी, कुशलतेने कार्य करणारा, ज्याने आकाश आणि पृथ्वी सांभाळली, तो पिवळसर सोम शुद्ध करणाऱ्यात पसरतो, कारागिरासारखा आपल्या मूळ ठिकाणी पोहोचतो.
अव्यो वारेभिः पवते सोमो गव्ये अधि त्वचि । कनिक्रदद्वृषा हरिरिन्द्रस्याभ्येति निष्कृतम्
सोम प्रवाहांनी शुद्ध होतो, गायीच्या कातडीवर; गडगडणारा, बलवान, पिवळसर सोम इंद्रासाठी पिळून बाहेर येतो.
क्राणा शिशुर्महीनां हिन्वन्नृतस्य दीधितिम् । विश्वा परि प्रिया भुवदध द्विता
महानांचा हा बालक, सत्याचा तेज वाढवणारा, सर्वांना प्रिय झाला आहे; त्याने सर्व प्रिय गोष्टी एकत्र घेतल्या, दुसरा कोणी नाही.
उप त्रितस्य पाष्योरभक्त यद्गुहा पदम् । यज्ञस्य सप्त धामभिरध प्रियम्
जेव्हा तो त्रिताच्या दगडाच्या गुप्त जागेत पोहोचतो, यज्ञाच्या सात ठिकाणी, तेव्हा तो प्रिय ठिकाणी पोहोचतो.
त्रीणि त्रितस्य धारया पृष्ठेष्वेरया रयिम् । मिमीते अस्य योजना वि सुक्रतुः
त्रिताच्या सामर्थ्याने, पाठीवर तीन आधार घेऊन, तो संपत्ती मोजतो; बुद्धिमान त्याचे मार्ग नीट ठरवतो.
जज्ञानं सप्त मातरो वेधामशासत श्रिये । अयं ध्रुवो रयीणां चिकेत यत्
सात मातांनी, सर्जन करणाऱ्यांनी, नवजाताला कीर्ती मिळावी म्हणून सजवले; हा स्थिर राहून संपत्तीमध्ये जे जाणण्याजोगे आहे ते ओळखतो.
अस्य व्रते सजोषसो विश्वे देवासो अद्रुहः । स्पार्हा भवन्ति रन्तयो जुषन्त यत्
त्याच्या नियमात, सर्व देव एकत्र, कपट न करता वावरतात; जे प्रिय सुख आहे ते त्याला स्वीकारल्यावर मनाला हवेसे वाटते.
यमी गर्भमृतावृधो दृशे चारुमजीजनन् । कविं मंहिष्ठमध्वरे पुरुस्पृहम्
जुळ्या बहिणींनी, सत्यात वाढणाऱ्या, सुंदर मुलाला दर्शनासाठी जन्म दिला; तो कवी, यज्ञात सर्वात बलवान, सर्वांना हवा असतो.
समीचीने अभि त्मना यह्वी ऋतस्य मातरा । तन्वाना यज्ञमानुषग्यदञ्जते
स्वतःच्या स्वभावाने एकरूप झालेल्या, सत्याच्या वेगवान मातांनी, यज्ञ घडवून, मानवजातीला जन्म देणाऱ्याला सजवले.
क्रत्वा शुक्रेभिरक्षभिरृणोरप व्रजं दिवः । हिन्वन्नृतस्य दीधितिं प्राध्वरे
बुद्धीने, तेजस्वी डोळ्यांनी, त्याने आकाशाचा गोठा उघडला; सत्याचा प्रकाश वाढवत, तो यज्ञात पुढे जातो.
प्र पुनानाय वेधसे सोमाय वच उद्यतम् । भृतिं न भरा मतिभिर्जुजोषते
शुद्ध केलेल्या सोमासाठी, जो बुद्धिमान आहे, आपला आवाज उंच करा. जसा आपल्याला पोसणारा आवडतो, तसा त्याला आपल्या भक्तीने संतुष्ट करा.
परि वाराण्यव्यया गोभिरञ्जानो अर्षति । त्री षधस्था पुनानः कृणुते हरिः
तो, गायींच्या तेजाने झळाळणारा, न संपणाऱ्या आच्छादनांतून वाहतो. पिवळसर, शुद्ध होत असलेला, तीन निवासस्थानं निर्माण करतो.
परि कोशं मधुश्चुतमव्यये वारे अर्षति । अभि वाणीरृषीणां सप्त नूषत
तो मधुरतेने भरलेल्या पात्राभोवती, न संपणाऱ्या गाळातून वाहतो. ऋषींच्या सात गाणी आता त्याच्यासाठी गुंजतात.
परि णेता मतीनां विश्वदेवो अदाभ्यः । सोमः पुनानश्चम्वोर्विशद्धरिः
विचारांचा मार्गदर्शक, सर्व देवांचा, कोणाच्याही आवाक्याबाहेर असलेला, तेजस्वी पिवळसर सोम, मिश्रणाच्या पात्राभोवती फिरतो.
परि दैवीरनु स्वधा इन्द्रेण याहि सरथम् । पुनानो वाघद्वाघद्भिरमर्त्यः
दैवी नियमांचे अनुसरण करत, इंद्रासोबत रथाजवळ या; शुद्ध झालेला, अमर, गायकांनी स्तुती केलेला आहे.
परि सप्तिर्न वाजयुर्देवो देवेभ्यः सुतः । व्यानशिः पवमानो वि धावति
जसा विजयी रथवान, तसा देव, देवांसाठी पिळलेला, दूरदृष्टी असलेला, शुद्ध झालेला, वेगाने पुढे धावतो.
सखाय आ नि षीदत पुनानाय प्र गायत । शिशुं न यज्ञैः परि भूषत श्रिये
मित्रांनो, बसा, शुद्ध झालेल्यासाठी गा. जसा लहान मुलगा यज्ञांनी शोभतो, तसा त्याला यशासाठी सजवा.
समी वत्सं न मातृभिः सृजता गयसाधनम् । देवाव्यं मदमभि द्विशवसम्
जसा वासरू आपल्या मातांसोबत असतो, तसा जीवनदायी, देवप्रेरित आनंद सोडा, द्विजांसाठी.
पुनाता दक्षसाधनं यथा शर्धाय वीतये । यथा मित्राय वरुणाय शंतमः
जशी कौशल्य देणारी वस्तू शुद्ध करावी, तशीच सैन्यासाठी, आनंदासाठी शुद्ध करा; जशी मित्र आणि वरुण यांना शुभता द्यावी.
अस्मभ्यं त्वा वसुविदमभि वाणीरनूषत । गोभिष्टे वर्णमभि वासयामसि
आपल्यासाठी, गायकांनी तुला, संपत्ती जाणणारा, बोलावले आहे; आम्ही तुला गायींनी रंगवू.
स नो मदानां पत इन्दो देवप्सरा असि । सखेव सख्ये गातुवित्तमो भव
हे इंद्र, तू आमच्या आनंदांचा स्वामी, दिव्य अप्सरा आहेस; मित्रासारखा मित्रासाठी, आमच्या मार्गाचा उत्तम मार्गदर्शक हो.
सनेमि कृध्यस्मदा रक्षसं कं चिदत्रिणम् । अपादेवं द्वयुमंहो युयोधि नः
आम्हाला मजबूत चाक बनव, आमच्यापासून कोणताही देवहीन, मूळ नसलेला दूर ठेव; हे देव, आमच्यावरची दुहेरी आपत्ती दूर कर.