तं गाथया पुराण्या पुनानमभ्यनूषत । उतो कृपन्त धीतयो देवानां नाम बिभ्रतीः
त्या प्राचीन गाथेने शुद्ध झालेल्या सोमाची त्यांनी स्तुती केली; आणि देवांची नावे धारण करणाऱ्या प्रेरित विचारांनीही आनंद व्यक्त केला.
तमुक्षमाणमव्यये वारे पुनन्ति धर्णसिम् । दूतं न पूर्वचित्तय आ शासते मनीषिणः
तो न संपणाऱ्या प्रवाहात वाहणारा, बलवान सोम, ते शुद्ध करतात; जणू एखादा दूत, पूर्वीचे स्मरण करणारा, ज्ञानी लोक त्याला मार्गदर्शन करतात.
स पुनानो मदिन्तमः सोमश्चमूषु सीदति । पशौ न रेत आदधत्पतिर्वचस्यते धियः
शुद्ध होऊन, अत्यंत आनंददायक सोम प्याल्यांमध्ये स्थिर होतो; जसा बलदांडगा बैल बीज सोडतो, तसा हा स्वामी वाणी आणि बुद्धी जागवतो.
स मृज्यते सुकर्मभिर्देवो देवेभ्यः सुतः । विदे यदासु संददिर्महीरपो वि गाहते
कुशल कर्मांनी देवतेसाठी निचोळलेला हा देव शुद्ध होतो; जेव्हा तो ओतला जातो, तेव्हा तो मोठ्या पाण्यात मिसळतो.
सुत इन्दो पवित्र आ नृभिर्यतो वि नीयसे । इन्द्राय मत्सरिन्तमश्चमूष्वा नि षीदसि
निचोळलेला इंदु, माणसे तुला गाळणीतून नेतात; तू इंद्रासाठी सर्वात आनंददायक असून प्याल्यांत स्थिर होतोस.
अभी नवन्ते अद्रुहः प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् । वत्सं न पूर्व आयुनि जातं रिहन्ति मातरः
सत्यवंत लोक इंद्राच्या आवडत्या आनंदासाठी तुला हाक मारतात; जशा गायी नवजात वासराला चाटतात, तशा त्या नव्याने जन्मलेल्या तुला जपतात.
पुनान इन्दवा भर सोम द्विबर्हसं रयिम् । त्वं वसूनि पुष्यसि विश्वानि दाशुषो गृहे
शुद्ध होत असलेल्या इंदु, दुहेरी बळाचा सोम आणि संपत्ती आम्हाला दे; तू भक्ताच्या घरात सर्व संपत्ती वाढवतोस.
त्वं धियं मनोयुजं सृजा वृष्टिं न तन्यतुः । त्वं वसूनि पार्थिवा दिव्या च सोम पुष्यसि
तू मनाशी जोडलेली बुद्धी वीजेसारखी सोडतोस; हे सोम, तू पृथ्वीवरील आणि आकाशातील सर्व संपत्ती वाढवतोस.
परि ते जिग्युषो यथा धारा सुतस्य धावति । रंहमाणा व्यव्ययं वारं वाजीव सानसिः
निचोळलेल्या धारेसारखी तुझी धारा वाहते; ती वेगाने, जणू स्पर्धेतील घोड्यासारखी, गाळणीतून धावते.
क्रत्वे दक्षाय नः कवे पवस्व सोम धारया । इन्द्राय पातवे सुतो मित्राय वरुणाय च
संकल्पासाठी, कौशल्यासाठी, आमच्यासाठी, हे ज्ञानी सोम, तुझ्या धारांनी शुद्ध हो; इंद्र, मित्र आणि वरुण यांच्यासाठी निचोळलेला आहेस.
पवस्व वाजसातमः पवित्रे धारया सुतः । इन्द्राय सोम विष्णवे देवेभ्यो मधुमत्तमः
शक्तिदाता, गाळणीत धारांनी शुद्ध हो, निचोळलेला सोम; इंद्र, विष्णू आणि देवांसाठी सर्वात मधुर आहेस.
त्वां रिहन्ति मातरो हरिं पवित्रे अद्रुहः । वत्सं जातं न धेनवः पवमान विधर्मणि
मातांप्रमाणे गायी तुला, पिवळसर रंगाच्या शुद्ध सोमाला, गाळणीत जपतात; जसा वासराला जपतात, तसा तुझ्या प्रवासात जपतात.
पवमान महि श्रवश्चित्रेभिर्यासि रश्मिभिः । शर्धन्तमांसि जिघ्नसे विश्वानि दाशुषो गृहे
शुद्ध करणारा, तू मोठ्या कीर्तीने, तेजस्वी किरणांनी पुढे जातोस; भक्ताच्या घराघरात शत्रूंचा नाश करतोस.
त्वं द्यां च महिव्रत पृथिवीं चाति जभ्रिषे । प्रति द्रापिममुञ्चथाः पवमान महित्वना
महान व्रताने, तू आकाश आणि पृथ्वीला कवेत घेतोस; तुझ्या मोठेपणाने तू आवरण दूर करतोस, हे शुद्ध करणारा.
पुरोजिती वो अन्धसः सुताय मादयित्नवे । अप श्वानं श्नथिष्टन सखायो दीर्घजिह्व्यम्
नेते सोम निचोळण्यासाठी, आनंदासाठी तयारी करोत; मित्रांनो, लांब जीभ असलेला कुत्रा दूर हाकलून द्या.
यो धारया पावकया परिप्रस्यन्दते सुतः । इन्दुरश्वो न कृत्व्यः
जो धारांनी आणि तेजाने निचोळून वाहतो, तो इंदु घोड्यासारखा कार्यक्षम आहे.
तं दुरोषमभी नरः सोमं विश्वाच्या धिया । यज्ञं हिन्वन्त्यद्रिभिः
कोप नसलेला तो सोम, सर्वांगीण बुद्धीने, पुरुष जवळ करतात; ते यज्ञासाठी दगडांनी प्रेरणा देतात.
सुतासो मधुमत्तमाः सोमा इन्द्राय मन्दिनः । पवित्रवन्तो अक्षरन्देवान्गच्छन्तु वो मदाः
निचोळलेले, अत्यंत मधुर सोम इंद्राला आनंद देतात; गाळणीतून वाहतात, तुमचे आनंद देवांपर्यंत पोहोचू द्या.
इन्दुरिन्द्राय पवत इति देवासो अब्रुवन् । वाचस्पतिर्मखस्यते विश्वस्येशान ओजसा
इंदु इंद्रासाठी शुद्ध होतो, असे देवांनी सांगितले; तो वाणीचा स्वामी, यज्ञाचा अधिपती, सर्व शक्तीचा अधिपती आहे.
सहस्रधारः पवते समुद्रो वाचमीङ्खयः । सोमः पती रयीणां सखेन्द्रस्य दिवेदिवे
हजारो धारांनी सोम शुद्ध होतो, समुद्रासारखा वाणी शोधतो; सोम हा संपत्तीचा स्वामी, इंद्राचा सखा, दिवसेंदिवस.
अयं पूषा रयिर्भगः सोमः पुनानो अर्षति । पतिर्विश्वस्य भूमनो व्यख्यद्रोदसी उभे
हा पूषा, धन आणि भाग्य देणारा, शुद्ध झालेला सोम, सर्व समृद्धीचा स्वामी, स्वर्ग आणि पृथ्वी दोन्ही उघडून दाखवतो.
समु प्रिया अनूषत गावो मदाय घृष्वयः । सोमासः कृण्वते पथः पवमानास इन्दवः
प्रिय गायी आनंदासाठी एकत्र धावून आल्या आहेत; वाहणारे, शुद्ध झालेले सोम त्यांच्या वाटा तयार करतात, हे प्रवाही थेंब पुढे जातात.
य ओजिष्ठस्तमा भर पवमान श्रवाय्यम् । यः पञ्च चर्षणीरभि रयिं येन वनामहै
हे शुद्ध करणाऱ्या सोम, तीच मोठी कीर्ती आम्हाला दे, जिच्यामुळे तू पाच लोकांपेक्षा श्रेष्ठ ठरतोस, आणि जिच्यामुळे आम्ही संपत्ती मिळवू शकू.
सोमाः पवन्त इन्दवोऽस्मभ्यं गातुवित्तमाः । मित्राः सुवाना अरेपसः स्वाध्यः स्वर्विदः
शुद्ध झालेले सोमाचे थेंब आमच्यासाठी वाहतात, मार्ग दाखवणारे; मैत्रीपूर्ण, उत्तम प्रकारे पिळलेले, कलंकरहित, स्वतःवर उभे राहणारे, तेज जाणणारे.
सुष्वाणासो व्यद्रिभिश्चिताना गोरधि त्वचि । इषमस्मभ्यमभितः समस्वरन्वसुविदः
दगडांनी उत्तम प्रकारे पिळले गेलेले हे सोम, गायीच्या कातडीवर उमटले आहेत; ते सर्व बाजूंनी आम्हाला पोषण आणि संपत्ती देणारे ठरावेत.
एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः । सूर्यासो न दर्शतासो जिगत्नवो ध्रुवा घृते
हे शुद्ध, बुद्धिमान सोम आपले डोके उंच धरतात; सूर्यांसारखे तेजस्वी, पाहण्यास सुंदर, स्थिर, तुपात प्रवाही.
प्र सुन्वानस्यान्धसो मर्तो न वृत तद्वचः । अप श्वानमराधसं हता मखं न भृगवः
जो सोम पिळतो त्याचे वचन माणसाने नाकारू नये; भृगूंनी जसा दुष्ट राक्षसाचा नाश केला, तसा हा नियमभंग करणारा कुत्रा दूर जावो.
आ जामिरत्के अव्यत भुजे न पुत्र ओण्योः । सरज्जारो न योषणां वरो न योनिमासदम्
पुत्राने जसा पहाटे आई-वडिलांच्या कुशीत आपली जागा वाढवली, तसा हा वेगाने स्त्रियांकडे, प्रियेला भेटायला, वरासारखा वधूच्या घरी जातो.
स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी । हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम्
हा पराक्रमी, कुशलतेने कार्य करणारा, ज्याने आकाश आणि पृथ्वी सांभाळली, तो पिवळसर सोम शुद्ध करणाऱ्यात पसरतो, कारागिरासारखा आपल्या मूळ ठिकाणी पोहोचतो.
अव्यो वारेभिः पवते सोमो गव्ये अधि त्वचि । कनिक्रदद्वृषा हरिरिन्द्रस्याभ्येति निष्कृतम्
सोम प्रवाहांनी शुद्ध होतो, गायीच्या कातडीवर; गडगडणारा, बलवान, पिवळसर सोम इंद्रासाठी पिळून बाहेर येतो.