महीमे अस्य वृषनाम शूषे माँश्चत्वे वा पृशने वा वधत्रे । अस्वापयन्निगुतः स्नेहयच्चापामित्राँ अपाचितो अचेतः
या बलाढ्याचा नाव दुष्काळात मोठे आहे; हे रस, सरोवरात किंवा फटीत तुटू नकोस; त्याने लपलेल्यांना झोपवले, शत्रूंना स्नेही केले, अज्ञांना दूर केले.
सं त्री पवित्रा विततान्येष्यन्वेकं धावसि पूयमानः । असि भगो असि दात्रस्य दातासि मघवा मघवद्भ्य इन्दो
तू शुद्ध होत तीन विस्तृत गाळण्यांतून जातोस, एकसारखा धावतोस; तू भाग्य आहेस, तू दानाचा दाता आहेस, तू दानशूरांसाठी मघवान आहेस, हे सोम.
एष विश्ववित्पवते मनीषी सोमो विश्वस्य भुवनस्य राजा । द्रप्साँ ईरयन्विदथेष्विन्दुर्वि वारमव्यं समयाति याति
हा सर्वज्ञ, बुद्धिमान सोम शुद्ध होत आहे, साऱ्या जगाचा राजा; सभांमध्ये रस हलतो, एकत्र येतो, अयशस्वी न होणाऱ्या आश्रयाला पोहोचतो.
इन्दुं रिहन्ति महिषा अदब्धाः पदे रेभन्ति कवयो न गृध्राः । हिन्वन्ति धीरा दशभिः क्षिपाभिः समञ्जते रूपमपां रसेन
महाबलवान, अचूक असणारे सोमरस पिळतात, ते पावलावर कवींसारखे गूंजतात, गिधाडांसारखे नाहीत; बुद्धिमान दहा बोटांनी त्याला प्रवाहित करतात, पाण्याच्या साराने त्याचे रूप सुशोभित करतात.
त्वया वयं पवमानेन सोम भरे कृतं वि चिनुयाम शश्वत् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः
हे सोम, तुझ्या सहवासाने आम्ही नेहमी यज्ञात जे साध्य झाले आहे ते समजून घेऊ शकू. मित्र, वरुण, अदिती, सिंधू, पृथ्वी आणि आकाश — हे सर्व आमच्यावर कोणतीही हानी घडवू नयेत.
अभि नो वाजसातमं रयिमर्ष पुरुस्पृहम् । इन्दो सहस्रभर्णसं तुविद्युम्नं विभ्वासहम्
हे इंदु, आम्हाला सर्व प्रकारच्या संपत्ती मिळवून दे, जी अनेक रूपांनी भरलेली, हजार आधारांची, तेजस्वी आणि सर्व अडचणींवर मात करणारी आहे.
परि ष्य सुवानो अव्ययं रथे न वर्माव्यत । इन्दुरभि द्रुणा हितो हियानो धाराभिरक्षाः
तू द्रव स्वरूपाने वाहतोस, कधीही न संपणारा, जसा रथावर चिलखत असते तसा. हे इंदु, पात्रात ठेवलेला, खाली येणारा, तू आपल्या धारांनी आम्हाला सुरक्षित ठेवतोस.
परि ष्य सुवानो अक्षा इन्दुरव्ये मदच्युतः । धारा य ऊर्ध्वो अध्वरे भ्राजा नैति गव्ययुः
पिळून काढलेला, वाहणारा इंदु, कधीही न संपणारा, आनंदाने भरलेला आहे. यज्ञात वर जाणारी त्याची धार तेजाने चमकते आणि गायी मिळवण्यासाठी पुढे जाते.
स हि त्वं देव शश्वते वसु मर्ताय दाशुषे । इन्दो सहस्रिणं रयिं शतात्मानं विवाससि
हे देव, तू नेहमीच भक्त माणसाला संपत्ती देतोस. हे इंदु, तू हजारो प्रकारची, शंभर रूपांची संपत्ती दान करतोस.
वयं ते अस्य वृत्रहन्वसो वस्वः पुरुस्पृहः । नि नेदिष्ठतमा इषः स्याम सुम्नस्याध्रिगो
हे वृत्राचा नाश करणारा, आम्ही तुझ्या बहुविध, सर्वांना हवी असलेल्या संपत्तीच्या अगदी जवळ राहू इच्छितो, तुझ्या कृपेच्या सर्वात जवळ असू दे.
द्विर्यं पञ्च स्वयशसं स्वसारो अद्रिसंहतम् । प्रियमिन्द्रस्य काम्यं प्रस्नापयन्त्यूर्मिणम्
दहा भगिनी, स्वतः तेजस्वी, दगडाने एकत्र बांधलेल्या, त्या इंद्राला प्रिय असलेली, हवी असलेली लाट आपल्या प्रवाहात ओततात.
परि त्यं हर्यतं हरिं बभ्रुं पुनन्ति वारेण । यो देवान्विश्वाँ इत्परि मदेन सह गच्छति
त्या आपल्या प्रवाहाने त्या पिवळ्या, सुवर्णासारख्या सोमाला शुद्ध करतात, जो सर्व देवांबरोबर आनंदाने पुढे जातो.
अस्य वो ह्यवसा पान्तो दक्षसाधनम् । यः सूरिषु श्रवो बृहद्दधे स्वर्ण हर्यतः
त्याच्या सहाय्याने, हे कौशल्य देणाऱ्या, तू आम्हाला रक्षण कर. ज्याने ऋषींमध्ये मोठे यश मिळवले आहे, तो सुवर्ण, पिवळ्या रंगाचा आहे.
स वां यज्ञेषु मानवी इन्दुर्जनिष्ट रोदसी । देवो देवी गिरिष्ठा अस्रेधन्तं तुविष्वणि
तुझ्या यज्ञात, हे इंदु, पृथ्वी आणि आकाश या दोन जगांचा जन्म झाला; देव आणि देवी, पर्वतावर राहणारे, नेहमी पुढे जाणारे, मोठ्या आवाजाचे.
इन्द्राय सोम पातवे वृत्रघ्ने परि षिच्यसे । नरे च दक्षिणावते देवाय सदनासदे
हे सोम, तू इंद्रासाठी, वृत्राचा नाश करणाऱ्यासाठी, दान करणाऱ्या माणसासाठी आणि आपल्या आसनावर बसलेल्या देवासाठी ओतला जातोस.
ते प्रत्नासो व्युष्टिषु सोमाः पवित्रे अक्षरन् । अपप्रोथन्तः सनुतर्हुरश्चितः प्रातस्ताँ अप्रचेतसः
ते प्राचीन सोम, पहाटे पवित्र पात्रात वाहतात; ते सकाळी भरपूर प्रमाणात, पिळून काढलेले, अजाणतेपणाने पुढे येतात.
तं सखायः पुरोरुचं यूयं वयं च सूरयः । अश्याम वाजगन्ध्यं सनेम वाजपस्त्यम्
तो सर्वत्र प्रकाशमान असलेला, हे मित्रांनो, तुम्ही आणि आम्ही ऋषी मिळून अनुभवू या; बळाचा सुगंध मिळवू या, आणि सामर्थ्याची संपत्ती प्राप्त करू या.
आ हर्यताय धृष्णवे धनुस्तन्वन्ति पौंस्यम् । शुक्रां वयन्त्यसुराय निर्णिजं विपामग्रे महीयुवः
त्या पिवळ्या, धाडसीसाठी, ते सामर्थ्य वाढवतात; मोठे लोक तेजस्वी, न पिळलेली, स्वच्छ धार त्या महान अधिपतीसाठी विणतात.
अध क्षपा परिष्कृतो वाजाँ अभि प्र गाहते । यदी विवस्वतो धियो हरिं हिन्वन्ति यातवे
मग, रात्रभर सजवलेली संपत्ती पुढे येते; जेव्हा विवस्वानच्या विचारांनी त्या पिवळ्या रंगाच्या सोमाला पुढे जाण्यास प्रवृत्त केले जाते.
तमस्य मर्जयामसि मदो य इन्द्रपातमः । यं गाव आसभिर्दधुः पुरा नूनं च सूरयः
तो आनंद, जो इंद्राला सर्वात प्रिय आहे, जो गायींनी आपल्या स्तनात धरला आहे, पूर्वी आणि आत्ताही, तो आम्ही शुद्ध करतो, हे ऋषींनो.
तं गाथया पुराण्या पुनानमभ्यनूषत । उतो कृपन्त धीतयो देवानां नाम बिभ्रतीः
त्या प्राचीन गाथेने शुद्ध झालेल्या सोमाची त्यांनी स्तुती केली; आणि देवांची नावे धारण करणाऱ्या प्रेरित विचारांनीही आनंद व्यक्त केला.
तमुक्षमाणमव्यये वारे पुनन्ति धर्णसिम् । दूतं न पूर्वचित्तय आ शासते मनीषिणः
तो न संपणाऱ्या प्रवाहात वाहणारा, बलवान सोम, ते शुद्ध करतात; जणू एखादा दूत, पूर्वीचे स्मरण करणारा, ज्ञानी लोक त्याला मार्गदर्शन करतात.
स पुनानो मदिन्तमः सोमश्चमूषु सीदति । पशौ न रेत आदधत्पतिर्वचस्यते धियः
शुद्ध होऊन, अत्यंत आनंददायक सोम प्याल्यांमध्ये स्थिर होतो; जसा बलदांडगा बैल बीज सोडतो, तसा हा स्वामी वाणी आणि बुद्धी जागवतो.
स मृज्यते सुकर्मभिर्देवो देवेभ्यः सुतः । विदे यदासु संददिर्महीरपो वि गाहते
कुशल कर्मांनी देवतेसाठी निचोळलेला हा देव शुद्ध होतो; जेव्हा तो ओतला जातो, तेव्हा तो मोठ्या पाण्यात मिसळतो.
सुत इन्दो पवित्र आ नृभिर्यतो वि नीयसे । इन्द्राय मत्सरिन्तमश्चमूष्वा नि षीदसि
निचोळलेला इंदु, माणसे तुला गाळणीतून नेतात; तू इंद्रासाठी सर्वात आनंददायक असून प्याल्यांत स्थिर होतोस.
अभी नवन्ते अद्रुहः प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् । वत्सं न पूर्व आयुनि जातं रिहन्ति मातरः
सत्यवंत लोक इंद्राच्या आवडत्या आनंदासाठी तुला हाक मारतात; जशा गायी नवजात वासराला चाटतात, तशा त्या नव्याने जन्मलेल्या तुला जपतात.
पुनान इन्दवा भर सोम द्विबर्हसं रयिम् । त्वं वसूनि पुष्यसि विश्वानि दाशुषो गृहे
शुद्ध होत असलेल्या इंदु, दुहेरी बळाचा सोम आणि संपत्ती आम्हाला दे; तू भक्ताच्या घरात सर्व संपत्ती वाढवतोस.
त्वं धियं मनोयुजं सृजा वृष्टिं न तन्यतुः । त्वं वसूनि पार्थिवा दिव्या च सोम पुष्यसि
तू मनाशी जोडलेली बुद्धी वीजेसारखी सोडतोस; हे सोम, तू पृथ्वीवरील आणि आकाशातील सर्व संपत्ती वाढवतोस.
परि ते जिग्युषो यथा धारा सुतस्य धावति । रंहमाणा व्यव्ययं वारं वाजीव सानसिः
निचोळलेल्या धारेसारखी तुझी धारा वाहते; ती वेगाने, जणू स्पर्धेतील घोड्यासारखी, गाळणीतून धावते.
क्रत्वे दक्षाय नः कवे पवस्व सोम धारया । इन्द्राय पातवे सुतो मित्राय वरुणाय च
संकल्पासाठी, कौशल्यासाठी, आमच्यासाठी, हे ज्ञानी सोम, तुझ्या धारांनी शुद्ध हो; इंद्र, मित्र आणि वरुण यांच्यासाठी निचोळलेला आहेस.