तिस्रो वाच ईरयति प्र वह्निरृतस्य धीतिं ब्रह्मणो मनीषाम् । गावो यन्ति गोपतिं पृच्छमानाः सोमं यन्ति मतयो वावशानाः
तीन वाणी अग्नी पाठवतो, सत्याची प्रेरणा, पुरोहिताची बुद्धी. गायी आपल्या राखणदाराकडे विचारत जातात; विचार सोमाकडे, त्याच्या ओढीने, धावतात.
सोमं गावो धेनवो वावशानाः सोमं विप्रा मतिभिः पृच्छमानाः । सोमः सुतः पूयते अज्यमानः सोमे अर्कास्त्रिष्टुभः सं नवन्ते
गायी, दुभत्या गायी, सोमाकडे ओढीने जातात; ऋषी आपल्या विचारांनी सोमाचा शोध घेतात. सोम पिळला जातो, शुद्ध होतो; सोमातच स्तोत्रं, त्रिष्टुप छंद पुन्हा जागृत होतात.
एवा नः सोम परिषिच्यमान आ पवस्व पूयमानः स्वस्ति । इन्द्रमा विश बृहता रवेण वर्धया वाचं जनया पुरंधिम्
असा सोम, आमच्यासाठी ओतला जातो, शुद्ध होऊन कल्याण आणतो. आपल्या मोठ्या गर्जनेने इंद्राला बळकट कर, वाणी निर्माण कर, समृद्धी वाढव.
आ जागृविर्विप्र ऋता मतीनां सोमः पुनानो असदच्चमूषु । सपन्ति यं मिथुनासो निकामा अध्वर्यवो रथिरासः सुहस्ताः
जागृत झालेला, शुद्ध झालेला सोम, ज्ञानींच्या विचारांनी सभांमध्ये विराजमान होतो. कुशल आणि चपळ पुरोहित त्याला पिळतात, जुळ्या दगडांनी त्याला उत्साहाने दाबतात.
स पुनान उप सूरे न धातोभे अप्रा रोदसी वि ष आवः । प्रिया चिद्यस्य प्रियसास ऊती स तू धनं कारिणे न प्र यंसत्
शुद्ध झालेला सोम सूर्याच्या निवासाजवळ येतो, पृथ्वी आणि आकाश दोन्ही भरतो. ज्या त्याला प्रिय आहेत, त्यांना प्रेमाने मदत करतो, तो कर्म करणाऱ्याला धन देतो.
स वर्धिता वर्धनः पूयमानः सोमो मीढ्वाँ अभि नो ज्योतिषावीत् । येना नः पूर्वे पितरः पदज्ञाः स्वर्विदो अभि गा अद्रिमुष्णन्
तो वाढवणारा, पोसणारा, शुद्ध झालेला सोम आपल्याला प्रकाश देतो. त्याच्यामुळे आपले प्राचीन पितर मार्ग आणि तेज जाणून, दगडांपर्यंत पोहोचले आणि अडथळे पार केले.
अक्रान्त्समुद्रः प्रथमे विधर्मञ्जनयन्प्रजा भुवनस्य राजा । वृषा पवित्रे अधि सानो अव्ये बृहत्सोमो वावृधे सुवान इन्दुः
समुद्राला जिंकू न शकणारा, प्रारंभात जगात सुव्यवस्था निर्माण करणारा, संतती उत्पन्न करणारा, या सृष्टीचा राजा — असा सामर्थ्यशाली सोम, पवित्र पात्रावर, उंच शिखरावर वाढत गेला; पिळलेला सोमरस गाळणीत भरभरून वाढला.
महत्तत्सोमो महिषश्चकारापां यद्गर्भोऽवृणीत देवान् । अदधादिन्द्रे पवमान ओजोऽजनयत्सूर्ये ज्योतिरिन्दुः
तो महान सोम, महिषासारखा बलवान, पाण्याच्या गर्भात देवांना निवडून मोठे कार्य केले; पवित्र होणाऱ्या सोमाने इंद्रामध्ये सामर्थ्य दिले आणि त्या रसाने सूर्याला तेज दिले.
मत्सि वायुमिष्टये राधसे च मत्सि मित्रावरुणा पूयमानः । मत्सि शर्धो मारुतं मत्सि देवान्मत्सि द्यावापृथिवी देव सोम
हे वायू, आमच्या इच्छेप्रमाणे आणि संपत्तीमध्ये आनंद मान; हे मित्रावरुणा, शुद्ध होतांना आनंद मान; हे मरुतांचा समूह, हे देवांनो, आनंद मान; हे द्यावापृथ्वी, हे देव सोम, तूही आनंद मान.
ऋजुः पवस्व वृजिनस्य हन्तापामीवां बाधमानो मृधश्च । अभिश्रीणन्पयः पयसाभि गोनामिन्द्रस्य त्वं तव वयं सखायः
सरळ वहा, वाकडेपणाचा नाश करणारे, वैर आणि रोग दूर लावणारे; दूध ओतणारे, गायींना भरपूर दूध देणारे, तू इंद्राचा आहेस आणि आम्ही तुझे मित्र आहोत.
मध्वः सूदं पवस्व वस्व उत्सं वीरं च न आ पवस्वा भगं च । स्वदस्वेन्द्राय पवमान इन्दो रयिं च न आ पवस्वा समुद्रात्
गोड पेयासारखा, संपत्तीच्या झऱ्यासारखा, वीरासारखा आणि आमच्यासाठी भाग्यासारखा वहा; हे पवित्र सोम, इंद्राला आनंद दे आणि समुद्रातून आमच्याकडे धन घेऊन वहा.
सोमः सुतो धारयात्यो न हित्वा सिन्धुर्न निम्नमभि वाज्यक्षाः । आ योनिं वन्यमसदत्पुनानः समिन्दुर्गोभिरसरत्समद्भिः
पिळलेला सोम, धावणाऱ्या घोड्यासारखा, मार्ग सोडत नाही, नदीसारखा खाली वाहतो, घोड्यासारखा वेगवान; शुद्ध झालेला रस आपल्या योग्य जागी स्थिर होतो, सोम गायी आणि मित्रांसह वाहतो.
एष स्य ते पवत इन्द्र सोमश्चमूषु धीर उशते तवस्वान् । स्वर्चक्षा रथिरः सत्यशुष्मः कामो न यो देवयतामसर्जि
हे इंद्रा, हा सोम तुझ्यासाठी शुद्ध होत आहे, बुद्धिमान, बलवान, उत्सुक, तेजस्वी दृष्टी असलेला, रथाचा सारथी, खरी शक्ती असलेला, जणू देवांची पूजा करणाऱ्यांची इच्छा जशी पाठवली जाते तसा.
एष प्रत्नेन वयसा पुनानस्तिरो वर्पांसि दुहितुर्दधानः । वसानः शर्म त्रिवरूथमप्सु होतेव याति समनेषु रेभन्
हा सोम प्राचीन तेजाने शुद्ध होतो, कन्येच्या रूपांना झाकतो, त्रिसुरक्षित वस्त्र परिधान करतो, पाण्यात यजमानासारखा गूंजत, सभांमध्ये निनाद करत जातो.
नू नस्त्वं रथिरो देव सोम परि स्रव चम्वोः पूयमानः। अप्सु स्वादिष्ठो मधुमाँ ऋतावा देवो न यः सविता सत्यमन्मा
आता, हे रथाचा सारथी, देव सोम, पात्रात शुद्ध होत आम्हाला वेढून वहा; पाण्यात सर्वात गोड, मधुर, सत्यधर्मी, जसा सत्यविचार असलेला सविता देव.
अभि वायुं वीत्यर्षा गृणानोऽभि मित्रावरुणा पूयमानः । अभी नरं धीजवनं रथेष्ठामभीन्द्रं वृषणं वज्रबाहुम्
स्तुतीने वाहत, तू वायूकडे जातोस, शुद्ध होत मित्रावरुणाकडे जातोस; तू बुद्धिमान, रथप्रेमींकडे जातोस, तू इंद्राकडे जातोस, बलशाली, वज्रधारी.
अभि वस्त्रा सुवसनान्यर्षाभि धेनूः सुदुघाः पूयमानः । अभि चन्द्रा भर्तवे नो हिरण्याभ्यश्वान्रथिनो देव सोम
तू सुंदर वस्त्रांकडे, उत्तम वस्त्र परिधान केलेल्या, गायींकडे, भरपूर दूध देणाऱ्या, शुद्ध होत जातोस; तेजस्वी, सुवर्णमय, आमच्या प्रभुत्वासाठी, घोड्यांकडे, रथावर बसणाऱ्यांकडे, हे देव सोम, तू जातोस.
अभी नो अर्ष दिव्या वसून्यभि विश्वा पार्थिवा पूयमानः । अभि येन द्रविणमश्नवामाभ्यार्षेयं जमदग्निवन्नः
तू आमच्यासाठी दिव्य संपत्तींकडे, शुद्ध होत पृथ्वीवरील सर्व वस्तूंकडे जातोस; तुझ्यामुळे आम्ही धन मिळवू, जमदग्नीप्रमाणे त्याच्याजवळ जाऊ.
अया पवा पवस्वैना वसूनि माँश्चत्व इन्दो सरसि प्र धन्व । ब्रध्नश्चिदत्र वातो न जूतः पुरुमेधश्चित्तकवे नरं दात्
या मार्गाने, हे सोम, या संपत्तींकडे वहा; हे रस, सरोवरात कोरडा पडू नकोस; इथे पांढरा, वाऱ्याने चालवलेला, दानशूराला माणूस देईल, हे बुद्धिमान.
उत न एना पवया पवस्वाधि श्रुते श्रवाय्यस्य तीर्थे । षष्टिं सहस्रा नैगुतो वसूनि वृक्षं न पक्वं धूनवद्रणाय
आणि या मार्गाने, हे सोम, कीर्तीच्या प्रसिद्ध स्थळी वहा; जसा पिकलेला वृक्ष लढ्यासाठी हलवतो, तसा शुद्ध करणारा, साठ हजार संपत्ती झटकून टाको.
महीमे अस्य वृषनाम शूषे माँश्चत्वे वा पृशने वा वधत्रे । अस्वापयन्निगुतः स्नेहयच्चापामित्राँ अपाचितो अचेतः
या बलाढ्याचा नाव दुष्काळात मोठे आहे; हे रस, सरोवरात किंवा फटीत तुटू नकोस; त्याने लपलेल्यांना झोपवले, शत्रूंना स्नेही केले, अज्ञांना दूर केले.
सं त्री पवित्रा विततान्येष्यन्वेकं धावसि पूयमानः । असि भगो असि दात्रस्य दातासि मघवा मघवद्भ्य इन्दो
तू शुद्ध होत तीन विस्तृत गाळण्यांतून जातोस, एकसारखा धावतोस; तू भाग्य आहेस, तू दानाचा दाता आहेस, तू दानशूरांसाठी मघवान आहेस, हे सोम.
एष विश्ववित्पवते मनीषी सोमो विश्वस्य भुवनस्य राजा । द्रप्साँ ईरयन्विदथेष्विन्दुर्वि वारमव्यं समयाति याति
हा सर्वज्ञ, बुद्धिमान सोम शुद्ध होत आहे, साऱ्या जगाचा राजा; सभांमध्ये रस हलतो, एकत्र येतो, अयशस्वी न होणाऱ्या आश्रयाला पोहोचतो.
इन्दुं रिहन्ति महिषा अदब्धाः पदे रेभन्ति कवयो न गृध्राः । हिन्वन्ति धीरा दशभिः क्षिपाभिः समञ्जते रूपमपां रसेन
महाबलवान, अचूक असणारे सोमरस पिळतात, ते पावलावर कवींसारखे गूंजतात, गिधाडांसारखे नाहीत; बुद्धिमान दहा बोटांनी त्याला प्रवाहित करतात, पाण्याच्या साराने त्याचे रूप सुशोभित करतात.
त्वया वयं पवमानेन सोम भरे कृतं वि चिनुयाम शश्वत् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः
हे सोम, तुझ्या सहवासाने आम्ही नेहमी यज्ञात जे साध्य झाले आहे ते समजून घेऊ शकू. मित्र, वरुण, अदिती, सिंधू, पृथ्वी आणि आकाश — हे सर्व आमच्यावर कोणतीही हानी घडवू नयेत.
अभि नो वाजसातमं रयिमर्ष पुरुस्पृहम् । इन्दो सहस्रभर्णसं तुविद्युम्नं विभ्वासहम्
हे इंदु, आम्हाला सर्व प्रकारच्या संपत्ती मिळवून दे, जी अनेक रूपांनी भरलेली, हजार आधारांची, तेजस्वी आणि सर्व अडचणींवर मात करणारी आहे.
परि ष्य सुवानो अव्ययं रथे न वर्माव्यत । इन्दुरभि द्रुणा हितो हियानो धाराभिरक्षाः
तू द्रव स्वरूपाने वाहतोस, कधीही न संपणारा, जसा रथावर चिलखत असते तसा. हे इंदु, पात्रात ठेवलेला, खाली येणारा, तू आपल्या धारांनी आम्हाला सुरक्षित ठेवतोस.
परि ष्य सुवानो अक्षा इन्दुरव्ये मदच्युतः । धारा य ऊर्ध्वो अध्वरे भ्राजा नैति गव्ययुः
पिळून काढलेला, वाहणारा इंदु, कधीही न संपणारा, आनंदाने भरलेला आहे. यज्ञात वर जाणारी त्याची धार तेजाने चमकते आणि गायी मिळवण्यासाठी पुढे जाते.
स हि त्वं देव शश्वते वसु मर्ताय दाशुषे । इन्दो सहस्रिणं रयिं शतात्मानं विवाससि
हे देव, तू नेहमीच भक्त माणसाला संपत्ती देतोस. हे इंदु, तू हजारो प्रकारची, शंभर रूपांची संपत्ती दान करतोस.
वयं ते अस्य वृत्रहन्वसो वस्वः पुरुस्पृहः । नि नेदिष्ठतमा इषः स्याम सुम्नस्याध्रिगो
हे वृत्राचा नाश करणारा, आम्ही तुझ्या बहुविध, सर्वांना हवी असलेल्या संपत्तीच्या अगदी जवळ राहू इच्छितो, तुझ्या कृपेच्या सर्वात जवळ असू दे.