ऋषिमना य ऋषिकृत्स्वर्षाः सहस्रणीथः पदवीः कवीनाम् । तृतीयं धाम महिषः सिषासन्सोमो विराजमनु राजति ष्टुप्
ज्याचे मन ऋषीचे आहे, जो ऋषी घडवतो, तेजाने चमकतो, हजार मार्ग दाखवतो, तो ऋषींच्या वाटेने जातो; तिसरे स्थान शोधत, महिष सोम तेजाने उजळतो, तेजस्वी नियम पाळतो.
चमूषच्छ्येनः शकुनो विभृत्वा गोविन्दुर्द्रप्स आयुधानि बिभ्रत् । अपामूर्मिं सचमानः समुद्रं तुरीयं धाम महिषो विवक्ति
गरुड, पक्षी, पिळणारे दगड घेऊन, गायी शोधणारा, थेंब, शस्त्रे धरून; पाण्याच्या लाटेसोबत, समुद्रात, महिष चौथे स्थान ओळखतो.
मर्यो न शुभ्रस्तन्वं मृजानोऽत्यो न सृत्वा सनये धनानाम् । वृषेव यूथा परि कोशमर्षन्कनिक्रदच्चम्वोरा विवेश
उज्ज्वल तरुणासारखा, आपले रूप स्वच्छ करणारा, घोड्यासारखा, संपत्ती मिळवण्यासाठी वेगवान; वृषभासारखा, कळपासह पात्राभोवती फिरतो, गर्जना करीत मिश्रणपात्रात प्रवेश करतो.
पवस्वेन्दो पवमानो महोभिः कनिक्रदत्परि वाराण्यर्ष । क्रीळञ्चम्वोरा विश पूयमान इन्द्रं ते रसो मदिरो ममत्तु
हे इंदु, शुद्ध झालेला, मोठ्या शक्तीने, गर्जना करीत, अडथळे पार कर; मिश्रणपात्रात खेळत, शुद्ध होऊन, तुझा आनंददायक रस इंद्राला आनंद देऊ दे.
प्रास्य धारा बृहतीरसृग्रन्नक्तो गोभिः कलशाँ आ विवेश । साम कृण्वन्सामन्यो विपश्चित्क्रन्दन्नेत्यभि सख्युर्न जामिम्
तुझ्या मोठ्या धारांनी प्रवाह वाहिले, रात्री गायींसह पात्रात प्रवेश केला; संगीत निर्माण करीत, बुद्धिमान, मोठ्याने गात, मैत्रीसाठी बोलावतो, वैरासाठी नाही.
अपघ्नन्नेषि पवमान शत्रून्प्रियां न जारो अभिगीत इन्दुः । सीदन्वनेषु शकुनो न पत्वा सोमः पुनानः कलशेषु सत्ता
शत्रूंना दूर लोटत, शुद्ध झालेला सोम पुढे जातो, प्रिय पती जसा स्तुतीत गायला जातो तसा; वनात पक्ष्यासारखा बसतो, शुद्ध झालेला सोम पात्रांत विसावतो.
आ ते रुचः पवमानस्य सोम योषेव यन्ति सुदुघाः सुधाराः । हरिरानीतः पुरुवारो अप्स्वचिक्रदत्कलशे देवयूनाम्
शुद्ध सोमाच्या तेजस्वी धारांप्रमाणे, उत्तम दूध देणाऱ्या गायी जशा स्त्रीकडे जातात तशा तुझ्याकडे येतात; पिवळसर, अनेकदा आवाहन केलेला, पाण्यात गर्जना करीत देवांच्या पात्रात पोहोचला.
अस्य प्रेषा हेमना पूयमानो देवो देवेभिः समपृक्त रसम् । सुतः पवित्रं पर्येति रेभन्मितेव सद्म पशुमान्ति होता
त्याच्या वेगवान, सोन्यासारख्या, शुद्ध झालेल्या धारांनी, देवाने देवांमध्ये आपला रस मिसळला; पिळून, तो पवित्रात फिरतो, गर्जना करतो, ज्ञानी पुरोहितासारखा, पशूंना घेऊन घरात प्रवेश करतो.
भद्रा वस्त्रा समन्या वसानो महान्कविर्निवचनानि शंसन् । आ वच्यस्व चम्वोः पूयमानो विचक्षणो जागृविर्देववीतौ
शुभ वस्त्रे एकत्र घालून, महान कवी स्तुतीचे शब्द सांगतो; शुद्ध झालेला, मिश्रणपात्रातून, दूरदृष्टी असलेला, जागरूक, देवसभाेत गौरवाने उच्चारला जावो.
समु प्रियो मृज्यते सानो अव्ये यशस्तरो यशसां क्षैतो अस्मे । अभि स्वर धन्वा पूयमानो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
प्रिय, तो अढळ शिखरावर स्वच्छ होतो, सर्वात प्रसिद्ध, आमच्यासाठी कीर्तीमध्ये श्रेष्ठ; शुद्ध होऊन, मैदानावर आवाज कर, हे देवांनो, नेहमी आम्हाला कल्याणाने राखा.
प्र गायताभ्यर्चाम देवान्सोमं हिनोत महते धनाय । स्वादुः पवाते अति वारमव्यमा सीदाति कलशं देवयुर्नः
चला, आपण देवांची स्तुती करू या; मोठ्या संपत्तीकरता सोमाला पिळा. गोड, शुद्ध सोम सर्व गाळण्या ओलांडून वाहतो; तो देव आपल्या करिता कलशावर विराजमान होवो.
इन्दुर्देवानामुप सख्यमायन्सहस्रधारः पवते मदाय । नृभि स्तवानो अनु धाम पूर्वमगन्निन्द्रं महते सौभगाय
देवतांशी मैत्री साधत, हजार धारांनी सोम आनंदासाठी वाहतो. माणसांनी स्तुती केलेला, तो प्राचीन मार्गाने चालतो; मोठ्या सौभाग्यासाठी त्याने इंद्राला गाठले.
स्तोत्रे राये हरिरर्षा पुनान इन्द्रं मदो गच्छतु ते भराय । देवैर्याहि सरथं राधो अच्छा यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
स्तुती आणि संपत्तीकरता, शुद्ध झालेला पिवळसर सोम वेगाने वाहू दे; हा आनंद इंद्रा, तुझ्या वाट्याला जावो. देवांसह तू संपत्तीच्या रथावर ये; तुम्ही नेहमी आमचे कल्याण करा.
प्र काव्यमुशनेव ब्रुवाणो देवो देवानां जनिमा विवक्ति । महिव्रतः शुचिबन्धुः पावकः पदा वराहो अभ्येति रेभन्
उशना ऋषीसारखी कविता सांगणारा देव, देवतांचा उगम उघड करतो. मोठ्या संकल्पाचा, शुद्ध बंध असलेला, तेजस्वी वराह मोठ्या पावलांनी गर्जत पुढे येतो.
प्र हंसासस्तृपलं मन्युमच्छामादस्तं वृषगणा अयासुः । आङ्गूष्यं पवमानं सखायो दुर्मर्षं साकं प्र वदन्ति वाणम्
हंस, तृप्त आणि उत्साही, आपली इच्छा पूर्ण करून आले; वृषभांचा समूहही आला. मित्र एकत्र येऊन, त्या ओघळणाऱ्या, सहन न होणाऱ्या सोमाचा आणि त्याच्या गजराचा उल्लेख करतात.
स रंहत उरुगायस्य जूतिं वृथा क्रीळन्तं मिमते न गावः । परीणसं कृणुते तिग्मशृङ्गो दिवा हरिर्ददृशे नक्तमृज्रः
तो मोठ्या स्तुतीच्या गाण्याकडे धावतो; गायी त्याच्या खेळकर भटकंतीचे मोजमाप करत नाहीत. तीक्ष्ण शिंगांनी तो फेरी मारतो; पिवळसर सोम दिवसा दिसतो, रात्री शुद्ध असतो.
इन्दुर्वाजी पवते गोन्योघा इन्द्रे सोमः सह इन्वन्मदाय । हन्ति रक्षो बाधते पर्यरातीर्वरिवः कृण्वन्वृजनस्य राजा
बलवान सोम, गायींनी समृद्ध, इंद्रासाठी पिळला जातो आणि आनंदासाठी शक्ती देतो. तो राक्षसांचा नाश करतो, शत्रूंना दूर लोटतो, मार्ग तयार करतो, आणि लोकांचा राजा असतो.
अध धारया मध्वा पृचानस्तिरो रोम पवते अद्रिदुग्धः । इन्दुरिन्द्रस्य सख्यं जुषाणो देवो देवस्य मत्सरो मदाय
दगडाने पिळलेला, मधासारखा मिसळलेला, पर्वतातून काढून घेतलेला सोम लोकरावरून वाहतो. इंद्राच्या मैत्रीत आनंद मानणारा, देवांचा आनंददायक सोम, आनंदासाठी वाहतो.
अभि प्रियाणि पवते पुनानो देवो देवान्स्वेन रसेन पृञ्चन् । इन्दुर्धर्माण्यृतुथा वसानो दश क्षिपो अव्यत सानो अव्ये
शुद्ध करणारा देव आपल्या रसाने देवांना प्रिय गोष्टींनी भरून वाहतो. योग्य रीतीने सजलेला सोम, दहा धारांनी अढळ शिखरावर पसरतो.
वृषा शोणो अभिकनिक्रदद्गा नदयन्नेति पृथिवीमुत द्याम् । इन्द्रस्येव वग्नुरा शृण्व आजौ प्रचेतयन्नर्षति वाचमेमाम्
बलवान, लाल सोम मोठ्याने गर्जतो, पृथ्वी आणि आकाश दुमदुमवतो. इंद्राच्या अग्नीप्रमाणे तो युद्धात ऐकू येतो; जागरूकपणे तो ही वाणी गर्जतो.
रसाय्यः पयसा पिन्वमान ईरयन्नेषि मधुमन्तमंशुम् । पवमानः संतनिमेषि कृण्वन्निन्द्राय सोम परिषिच्यमानः
रसाने भरलेला, दूधाने समृद्ध, तू गोडतेने ओतू लागतोस. शुद्ध करणारा सोम, तू स्वतःला पसरवतोस, इंद्रासाठी ओतला जातोस.
एवा पवस्व मदिरो मदायोदग्राभस्य नमयन्वधस्नैः । परि वर्णं भरमाणो रुशन्तं गव्युर्नो अर्ष परि सोम सिक्तः
असा वाह, आनंददायक सोम, आनंदासाठी, आपल्या प्रचंड सामर्थ्याने शत्रूंना नमव. चमकणारा प्रवाह कलशाभोवती घेऊन, गायींसाठी पिळला गेलेला सोम, तू वाह.
जुष्ट्वी न इन्दो सुपथा सुगान्युरौ पवस्व वरिवांसि कृण्वन् । घनेव विष्वग्दुरितानि विघ्नन्नधि ष्णुना धन्व सानो अव्ये
आनंद देणारा सोम, आमच्यासाठी चांगल्या मार्गाने, सोपे आणि रुंद रस्ते करून वाह. हातोड्याप्रमाणे सर्व वाईट दूर करत, आपल्या प्रवाहाने अढळ शिखरावरून वाह.
वृष्टिं नो अर्ष दिव्यां जिगत्नुमिळावतीं शंगयीं जीरदानुम् । स्तुकेव वीता धन्वा विचिन्वन्बन्धूँरिमाँ अवराँ इन्दो वायून्
आमच्यासाठी स्वर्गीय, विपुल, पोषण करणारा, सुख देणारा आणि दीर्घकाळ टिकणारा पाऊस ओत. विणकर जसा लोकर शोधतो, तसे सोम, तू खाली आपले बंधू आणि वारे शोध.
ग्रन्थिं न वि ष्य ग्रथितं पुनान ऋजुं च गातुं वृजिनं च सोम । अत्यो न क्रदो हरिरा सृजानो मर्यो देव धन्व पस्त्यावान्
शुद्ध करणारा सोम, बांधलेली गाठ सोड, मार्ग सरळ कर आणि वाकडेपण दूर कर. चाबकाने झपाटलेल्या घोड्यासारखा, पिवळसर, तरुण देव घराचा स्वामी बनून पुढे धावतो.
जुष्टो मदाय देवतात इन्दो परि ष्णुना धन्व सानो अव्ये । सहस्रधारः सुरभिरदब्धः परि स्रव वाजसातौ नृषह्ये
आनंदासाठी प्रिय झालेला, देवापासून जन्मलेला सोम, आपल्या प्रवाहाने अढळ शिखरावरून वाह. हजार धारांनी, सुगंधी, अखंड सोम, सामर्थ्य आणि वीरतेसाठी सर्वत्र वाह.
अरश्मानो येऽरथा अयुक्ता अत्यासो न ससृजानास आजौ । एते शुक्रासो धन्वन्ति सोमा देवासस्ताँ उप याता पिबध्यै
ज्यांना लगाम नाही, जुंपले नाही, स्पर्धकांसारखे ते युद्धात धावत आहेत. हे तेजस्वी सोम वाहतात; हे देवांनो, त्यांच्याकडे या आणि प्या.
एवा न इन्दो अभि देववीतिं परि स्रव नभो अर्णश्चमूषु । सोमो अस्मभ्यं काम्यं बृहन्तं रयिं ददातु वीरवन्तमुग्रम्
असा सोम, आमच्यासाठी दैवी कृपेने वाह, आकाशातून पात्रात ओत. सोम आम्हाला हवी असलेली, मोठी, वीरश्रीने युक्त अशी संपत्ती देवो.
तक्षद्यदी मनसो वेनतो वाग्ज्येष्ठस्य वा धर्मणि क्षोरनीके । आदीमायन्वरमा वावशाना जुष्टं पतिं कलशे गाव इन्दुम्
जेव्हा कुशल कारागीर, मन, गाणं किंवा उत्तम वाणी धर्मानुसार वागतात, तेव्हा गायी प्रेमळ सोमराजाला कलशात आणतात, कारण त्या त्याच्या ओढीने भरलेल्या असतात.
प्र दानुदो दिव्यो दानुपिन्व ऋतमृताय पवते सुमेधाः । धर्मा भुवद्वृजन्यस्य राजा प्र रश्मिभिर्दशभिर्भारि भूम
देवतेसारखा उदार सोम आपल्यासाठी वाहतो, तो सत्यासाठी स्वतःला शुद्ध करतो, बुद्धिमान असतो. तो सुपीकतेचा राजा होतो आणि आपल्या दहा किरणांनी आपल्याला समृद्ध करतो.