स मत्सरः पृत्सु वन्वन्नवातः सहस्ररेता अभि वाजमर्ष । इन्द्रायेन्दो पवमानो मनीष्यंशोरूर्मिमीरय गा इषण्यन्
तो आनंददायक, युद्धात जिंकणारा, नवा बळ देणारा, हजार प्रवाहांनी युक्त, बक्षीस मिळवतो. इंद्रासाठी शुद्ध झालेला इंद्र, तू लाट उसळव, गायी आणि पोषण मिळव.
परि प्रियः कलशे देववात इन्द्राय सोमो रण्यो मदाय । सहस्रधारः शतवाज इन्दुर्वाजी न सप्तिः समना जिगाति
प्रिय, देवाच्या वाऱ्यावर चालणाऱ्या पात्रात, सोम इंद्रासाठी आनंद देणारा आहे. हजार प्रवाहांनी, शंभर बक्षिसांनी, तो इंद्रासारखा विजेता आपल्या संघासह स्पर्धा जिंकतो.
स पूर्व्यो वसुविज्जायमानो मृजानो अप्सु दुदुहानो अद्रौ । अभिशस्तिपा भुवनस्य राजा विदद्गातुं ब्रह्मणे पूयमानः
तो प्राचीन, धन देणारा, जन्म घेतल्यावर पाण्यात शुद्ध होतो, दगडावरून वाहतो; तो शापांपासून रक्षण करणारा, जगाचा राजा, शुद्ध होऊन ब्राह्मणाला स्तोत्र देतो.
त्वया हि नः पितरः सोम पूर्वे कर्माणि चक्रुः पवमान धीराः । वन्वन्नवातः परिधीँरपोर्णु वीरेभिरश्वैर्मघवा भवा नः
हे सोम, आमचे पूर्वज तुझ्या कृपेने, शुद्ध झालेल्या, बुद्धिमान होऊन, आपली कर्तव्ये पार पाडत होते; शत्रूंना जिंकणारा, अडथळे पार करणारा, वीर आणि घोड्यांसह आम्हाला मदत करणारा हो.
यथापवथा मनवे वयोधा अमित्रहा वरिवोविद्धविष्मान् । एवा पवस्व द्रविणं दधान इन्द्रे सं तिष्ठ जनयायुधानि
जसा तू मनूंसाठी सामर्थ्य देणारा वाहिलास, शत्रूंचा नाश करणारा, मार्ग जाणणारा, तसाच आता संपत्ती घेऊन वाह, इंद्रासोबत ठाम उभा राहा आणि शस्त्रांची निर्मिती कर.
पवस्व सोम मधुमाँ ऋतावापो वसानो अधि सानो अव्ये । अव द्रोणानि घृतवान्ति सीद मदिन्तमो मत्सर इन्द्रपानः
हे सोम, सत्याने मधुर, पाण्यात न्हालेला, अढळ शिखरावर वाह; तुपाने भरलेल्या पात्रांत उतर, अत्यंत मादक, इंद्रासाठी प्यायला उत्सुक.
वृष्टिं दिवः शतधारः पवस्व सहस्रसा वाजयुर्देववीतौ । सं सिन्धुभिः कलशे वावशानः समुस्रियाभिः प्रतिरन्न आयुः
आकाशातून शंभर धारांनी पाऊस पाड, हजार शक्तीने, देवांच्या सभेत विजय देणारा; नद्यांमध्ये मिसळ, पात्रात प्रवेश कर, प्रवाहांसह जीवनाला पोषण दे.
एष स्य सोमो मतिभिः पुनानोऽत्यो न वाजी तरतीदरातीः । पयो न दुग्धमदितेरिषिरमुर्विव गातुः सुयमो न वोळ्हा
हा सोम, विचारांनी शुद्ध झालेला, घोड्यासारखा, वेगवान, शत्रूंना मागे टाकतो; गाय दूध देत असल्यासारखा, जलद वाहणारा, उत्तम मार्ग दाखवणारा वाहक आहे.
स्वायुधः सोतृभिः पूयमानोऽभ्यर्ष गुह्यं चारु नाम । अभि वाजं सप्तिरिव श्रवस्याभि वायुमभि गा देव सोम
स्वतःच्या शस्त्रांनी सज्ज, पिळणाऱ्यांसह शुद्ध होऊन पुढे जा, सुंदर गुप्त नाव उघड कर; विजयाच्या रथासारखा, कीर्ती मिळवण्यासाठी, वाऱ्याजवळ जा, गायींकडे जा, हे सोमदेवा.
शिशुं जज्ञानं हर्यतं मृजन्ति शुम्भन्ति वह्निं मरुतो गणेन । कविर्गीर्भिः काव्येना कविः सन्सोमः पवित्रमत्येति रेभन्
नवजात, सुंदर, सोन्यासारख्या बालकाला मरुतगण स्वच्छ करतात, सजवतात; कवी आपल्या वाणीने, काव्याने, गर्जना करत सोम पवित्रातून जातो.
ऋषिमना य ऋषिकृत्स्वर्षाः सहस्रणीथः पदवीः कवीनाम् । तृतीयं धाम महिषः सिषासन्सोमो विराजमनु राजति ष्टुप्
ज्याचे मन ऋषीचे आहे, जो ऋषी घडवतो, तेजाने चमकतो, हजार मार्ग दाखवतो, तो ऋषींच्या वाटेने जातो; तिसरे स्थान शोधत, महिष सोम तेजाने उजळतो, तेजस्वी नियम पाळतो.
चमूषच्छ्येनः शकुनो विभृत्वा गोविन्दुर्द्रप्स आयुधानि बिभ्रत् । अपामूर्मिं सचमानः समुद्रं तुरीयं धाम महिषो विवक्ति
गरुड, पक्षी, पिळणारे दगड घेऊन, गायी शोधणारा, थेंब, शस्त्रे धरून; पाण्याच्या लाटेसोबत, समुद्रात, महिष चौथे स्थान ओळखतो.
मर्यो न शुभ्रस्तन्वं मृजानोऽत्यो न सृत्वा सनये धनानाम् । वृषेव यूथा परि कोशमर्षन्कनिक्रदच्चम्वोरा विवेश
उज्ज्वल तरुणासारखा, आपले रूप स्वच्छ करणारा, घोड्यासारखा, संपत्ती मिळवण्यासाठी वेगवान; वृषभासारखा, कळपासह पात्राभोवती फिरतो, गर्जना करीत मिश्रणपात्रात प्रवेश करतो.
पवस्वेन्दो पवमानो महोभिः कनिक्रदत्परि वाराण्यर्ष । क्रीळञ्चम्वोरा विश पूयमान इन्द्रं ते रसो मदिरो ममत्तु
हे इंदु, शुद्ध झालेला, मोठ्या शक्तीने, गर्जना करीत, अडथळे पार कर; मिश्रणपात्रात खेळत, शुद्ध होऊन, तुझा आनंददायक रस इंद्राला आनंद देऊ दे.
प्रास्य धारा बृहतीरसृग्रन्नक्तो गोभिः कलशाँ आ विवेश । साम कृण्वन्सामन्यो विपश्चित्क्रन्दन्नेत्यभि सख्युर्न जामिम्
तुझ्या मोठ्या धारांनी प्रवाह वाहिले, रात्री गायींसह पात्रात प्रवेश केला; संगीत निर्माण करीत, बुद्धिमान, मोठ्याने गात, मैत्रीसाठी बोलावतो, वैरासाठी नाही.
अपघ्नन्नेषि पवमान शत्रून्प्रियां न जारो अभिगीत इन्दुः । सीदन्वनेषु शकुनो न पत्वा सोमः पुनानः कलशेषु सत्ता
शत्रूंना दूर लोटत, शुद्ध झालेला सोम पुढे जातो, प्रिय पती जसा स्तुतीत गायला जातो तसा; वनात पक्ष्यासारखा बसतो, शुद्ध झालेला सोम पात्रांत विसावतो.
आ ते रुचः पवमानस्य सोम योषेव यन्ति सुदुघाः सुधाराः । हरिरानीतः पुरुवारो अप्स्वचिक्रदत्कलशे देवयूनाम्
शुद्ध सोमाच्या तेजस्वी धारांप्रमाणे, उत्तम दूध देणाऱ्या गायी जशा स्त्रीकडे जातात तशा तुझ्याकडे येतात; पिवळसर, अनेकदा आवाहन केलेला, पाण्यात गर्जना करीत देवांच्या पात्रात पोहोचला.
अस्य प्रेषा हेमना पूयमानो देवो देवेभिः समपृक्त रसम् । सुतः पवित्रं पर्येति रेभन्मितेव सद्म पशुमान्ति होता
त्याच्या वेगवान, सोन्यासारख्या, शुद्ध झालेल्या धारांनी, देवाने देवांमध्ये आपला रस मिसळला; पिळून, तो पवित्रात फिरतो, गर्जना करतो, ज्ञानी पुरोहितासारखा, पशूंना घेऊन घरात प्रवेश करतो.
भद्रा वस्त्रा समन्या वसानो महान्कविर्निवचनानि शंसन् । आ वच्यस्व चम्वोः पूयमानो विचक्षणो जागृविर्देववीतौ
शुभ वस्त्रे एकत्र घालून, महान कवी स्तुतीचे शब्द सांगतो; शुद्ध झालेला, मिश्रणपात्रातून, दूरदृष्टी असलेला, जागरूक, देवसभाेत गौरवाने उच्चारला जावो.
समु प्रियो मृज्यते सानो अव्ये यशस्तरो यशसां क्षैतो अस्मे । अभि स्वर धन्वा पूयमानो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
प्रिय, तो अढळ शिखरावर स्वच्छ होतो, सर्वात प्रसिद्ध, आमच्यासाठी कीर्तीमध्ये श्रेष्ठ; शुद्ध होऊन, मैदानावर आवाज कर, हे देवांनो, नेहमी आम्हाला कल्याणाने राखा.
प्र गायताभ्यर्चाम देवान्सोमं हिनोत महते धनाय । स्वादुः पवाते अति वारमव्यमा सीदाति कलशं देवयुर्नः
चला, आपण देवांची स्तुती करू या; मोठ्या संपत्तीकरता सोमाला पिळा. गोड, शुद्ध सोम सर्व गाळण्या ओलांडून वाहतो; तो देव आपल्या करिता कलशावर विराजमान होवो.
इन्दुर्देवानामुप सख्यमायन्सहस्रधारः पवते मदाय । नृभि स्तवानो अनु धाम पूर्वमगन्निन्द्रं महते सौभगाय
देवतांशी मैत्री साधत, हजार धारांनी सोम आनंदासाठी वाहतो. माणसांनी स्तुती केलेला, तो प्राचीन मार्गाने चालतो; मोठ्या सौभाग्यासाठी त्याने इंद्राला गाठले.
स्तोत्रे राये हरिरर्षा पुनान इन्द्रं मदो गच्छतु ते भराय । देवैर्याहि सरथं राधो अच्छा यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
स्तुती आणि संपत्तीकरता, शुद्ध झालेला पिवळसर सोम वेगाने वाहू दे; हा आनंद इंद्रा, तुझ्या वाट्याला जावो. देवांसह तू संपत्तीच्या रथावर ये; तुम्ही नेहमी आमचे कल्याण करा.
प्र काव्यमुशनेव ब्रुवाणो देवो देवानां जनिमा विवक्ति । महिव्रतः शुचिबन्धुः पावकः पदा वराहो अभ्येति रेभन्
उशना ऋषीसारखी कविता सांगणारा देव, देवतांचा उगम उघड करतो. मोठ्या संकल्पाचा, शुद्ध बंध असलेला, तेजस्वी वराह मोठ्या पावलांनी गर्जत पुढे येतो.
प्र हंसासस्तृपलं मन्युमच्छामादस्तं वृषगणा अयासुः । आङ्गूष्यं पवमानं सखायो दुर्मर्षं साकं प्र वदन्ति वाणम्
हंस, तृप्त आणि उत्साही, आपली इच्छा पूर्ण करून आले; वृषभांचा समूहही आला. मित्र एकत्र येऊन, त्या ओघळणाऱ्या, सहन न होणाऱ्या सोमाचा आणि त्याच्या गजराचा उल्लेख करतात.
स रंहत उरुगायस्य जूतिं वृथा क्रीळन्तं मिमते न गावः । परीणसं कृणुते तिग्मशृङ्गो दिवा हरिर्ददृशे नक्तमृज्रः
तो मोठ्या स्तुतीच्या गाण्याकडे धावतो; गायी त्याच्या खेळकर भटकंतीचे मोजमाप करत नाहीत. तीक्ष्ण शिंगांनी तो फेरी मारतो; पिवळसर सोम दिवसा दिसतो, रात्री शुद्ध असतो.
इन्दुर्वाजी पवते गोन्योघा इन्द्रे सोमः सह इन्वन्मदाय । हन्ति रक्षो बाधते पर्यरातीर्वरिवः कृण्वन्वृजनस्य राजा
बलवान सोम, गायींनी समृद्ध, इंद्रासाठी पिळला जातो आणि आनंदासाठी शक्ती देतो. तो राक्षसांचा नाश करतो, शत्रूंना दूर लोटतो, मार्ग तयार करतो, आणि लोकांचा राजा असतो.
अध धारया मध्वा पृचानस्तिरो रोम पवते अद्रिदुग्धः । इन्दुरिन्द्रस्य सख्यं जुषाणो देवो देवस्य मत्सरो मदाय
दगडाने पिळलेला, मधासारखा मिसळलेला, पर्वतातून काढून घेतलेला सोम लोकरावरून वाहतो. इंद्राच्या मैत्रीत आनंद मानणारा, देवांचा आनंददायक सोम, आनंदासाठी वाहतो.
अभि प्रियाणि पवते पुनानो देवो देवान्स्वेन रसेन पृञ्चन् । इन्दुर्धर्माण्यृतुथा वसानो दश क्षिपो अव्यत सानो अव्ये
शुद्ध करणारा देव आपल्या रसाने देवांना प्रिय गोष्टींनी भरून वाहतो. योग्य रीतीने सजलेला सोम, दहा धारांनी अढळ शिखरावर पसरतो.
वृषा शोणो अभिकनिक्रदद्गा नदयन्नेति पृथिवीमुत द्याम् । इन्द्रस्येव वग्नुरा शृण्व आजौ प्रचेतयन्नर्षति वाचमेमाम्
बलवान, लाल सोम मोठ्याने गर्जतो, पृथ्वी आणि आकाश दुमदुमवतो. इंद्राच्या अग्नीप्रमाणे तो युद्धात ऐकू येतो; जागरूकपणे तो ही वाणी गर्जतो.